Spektaculaire vondst 
Vijftig jaar geleden hield in Vlaardingen nauwelijks iemand zich bezig met archeologie.In het krekenstelsel van de Rijnmonding prehistorische vondsten doen, dat werd tot halverwege 20e eeuw eigenlijk voor  onmogelijk gehouden. In een krekengebied met getijdewisselingen, zou bewoning door prehistorische mensen niet hebben gekund.Een spektaculaire vondst brengt daar verandering en sindsdien is de stad in de ban van de eigen bodem.

In 1958 wordt in de Broekpolder een begin gemaakt met het maken van perswanden. Die wanden moeten de bak vormen waarin Rotterdams havenslib gestort moet gaan  worden. Piet Zonneveld is voor de gemeente Vlaardingen opzichter bij het project. Voordat de aanleg van het slibdepot van start gaat, vraagt Zonneveld aan een dragline-machinist of deze een kuiltje wil graven in de grond, een proefgraving. In de naar boven gehaalde grond treft hij sporen uit de IJzertijd aan. Een spektaculaire eerste vondst in  Vlaardingen.

Cees Wind 
Cees Wind is in 1958 28 jaar oud. Hij heeft zich altijd al geïnteresseerd in archeologie. Hij werkt voor de afdeling Waterbouw van de gemeente Vlaardingen en maakt plannen voor het bouwrijp maken van de nieuw te bouwen Westwijk.

Wind gaat op zondag met zijn vrouw kijken  in de Broekpolder. Daar zijn inmiddels universiteitsmensen, samen met Vlaardingse vrijwilligers, de opgraving aan het doen. Hij is in grote mate geïnteresseerd. Hij raakt aan de praat met Zonneveld en als tijdens dat gesprek duidelijk wordt dat er even verderop weer bijzondere sporen zijn gevonden, wordt Wind gevraagd of hij niet kan helpen met opgraven. Hij neemt een snipperdag en staat de volgende ochtend mee te graven. Van het ene op het andere moment is Wind amateur archeoloog geworden.

Helinium
De vrijwilligers hebben inmiddels "Helinium" opgericht. Een clubje amateur archeologen, die vallen onder de Archeologische Werkgroep West-Nederland (AWWN). Wind wordt al snel lid van Helinium. Uiteindelijk worden de resten gevonden van een goed geconserveerde boerderij uit de ijzertijd, ongeveer 2300 jaar oud. De vondst in de broekpolder is  groot nieuws in de archeologische wereld. Nog niet eerder was er in west-Nederland zulke goed geconserveerde resten uit de ijzertijd gevonden.

In Vlaardingen-West, waar begonnen wordt met het bouwrijp maken van de grond voor de toekomstige Westwijk, geeft Cees Wind aan de aannemers de opdracht dat alle medewerkers melding moeten maken van scherven en andere dingen die worden gevonden bij  het graven.

Complete nederzetting
De zoon van een van de aannemers vindt een mooie grote vuursteen, die hij goed denkt te kunnen gebruiken om zijn mes te slijpen. De aannemer denkt daar anders over en laat de steen zien aan Cees Wind. Hij weet direct dat het iets bijzonders is.

Een ongekende vondst, gedaan op de plek waar een riool moet komen. Want het blijkt een stenen bijl te zijn uit de steentijd. Het is het begin van een grotere zoektocht. Uiteindelijk wordt er een complete nederzetting uit de nieuwe steentijd gevonden! Ongehoord, want nu  blijkt dat in Vlaardingen al duizenden jaren voor de jaartelling mensen woonden. De vondst leidde tot een voor die tijd grote archeologische operatie.

Vlaardingen-cultuur
De sporen die teruggevonden werden, leken niet op die van de al bekende steentijdculturen  in Nederland. In eerste instantie werd het afgedaan als een losse vondst. Volgens de dan geldende theorieën was het niet mogelijk dat er in de rijndelta permantente bewoning was in de steentijd. Maar toen Wind en anderen weer nieuwe aanknopingspunten vonden, ging de wetenschap om.

Het kreeg uiteindelijk op een internationale bijeenkomst van archeologen een eigen naam: de Vlaardingen-cultuur.

Leo Verhart is een jong kereltje ten tijde van de Westwijk-vondsten. Elke woensdagmiddag gaat hij na schooltijd langs bij  de opgraving. Kijken wat er allemaal naar boven komt. Jaren later zal Verhart archeologie gaan studeren en hij  wordt een in Nederland bekend archeoloog, gespecialiseerd in de Vlaardingencultuur. Hij schrijft er momenteel een boek over.

Wethouder Van Minnen
In een tijd van wederopbouw, woningbouw en economische ontwikkeling, was aandacht voor wat er in de grond zat nauwelijks aanwezig. Maar, vanaf het begin van de archeologische vondsten in 1958, heeft het Vlaardingse gemeentebestuur de oudheid en de ontdekkingen omarmt. Gingen in '58 vele Vlaardingers zich actief bezig houden met archeologie in  Helinium, de toenmalige wethouder Van Minnen vond het zodanig belangrijk, dat hij een archeologisch adviseur wilde. Iemand die de gemeente kon adviseren wat te doen als er ergens in de stad gesloopt danwel nieuwgebouwd werd. Cees Wind wordt gevraagd en doet dit part-time, in combinatie met zijn werk als ambtenaar bij de afdeling waterbouw. Later (in 1993) krijgt Vlaardingen een gemeentelijk archeoloog.

Buiten het wetenschappelijke belang hielpen de vondsten ook om Vlaardingen als stad op de kaart te zetten. Het is nog altijd de enige stad in Nederland met haar eigen cultuur in de oudheid. En welke andere Nederlandse stad kan zeggen dat ze al 5 duizend jaar oud is?

Een kaart van de prehistorische kreek en oeverwallen, zoals die 5000 jaar geleden er uit heeft gezien. Op de kaart zijn de teruggevonden nederzettingen ingetekend.

Vergeten Verhalen wordt geproduceerd door Goed Nieuws uit Rotterdam.