De ROMI-fabriek zit begin jaren '60 ernstig verlegen om personeel. Ze maken braad- en bakvetten en raffineren eetbare oliën. In andere bedrijfstakken komen de eerste gastarbeiders uit landen als Italië, Spanje en Portugal. ROMI haalt ze uit Jordanië, uit het gebied rond Nablus op de Westelijke Jordaanoever. Daar heeft ROMI namelijk sinds 1960 een fabriek overgenomen. De lokale overheid en ondernemers kregen deze niet goed aan de praat en ROMI werd gevraagd of zij de boel niet wilden overnemen.

In 1963 vroeg de ROMI-directie aan de twee werknemers in Nabloes of zij Jordaanse werknemers wilden werven voor de ROMI-fabriek in Vlaardingen. Er werd een advertentie geplaatst in de plaatselijke krant en de reacties waren overweldigend.

Taalbarriere
Op 11 november ging de groep dan eindelijk richting Nederland. Op Schiphol aangekomen was het koud en donker. De mannen werden in busjes naar hun nieuwe onderkomens gebracht in Vlaardingen. Pensions waar ze met vijf, zes man op een kamer sliepen. De volgende dag konden ze zich direct melden in de fabriek en aan het werk gaan. De mannen werkten in ploegendienst en maakten lange dagen. Het inwerken ging niet vlekkeloos, met name door de taalbarriere.

Het was wennen in Nederland: de kou, de huisvesting, het loon. Maar over de Vlaardingers zijn ze het allemaal eens: aardige, vriendelijke mensen. De omstandigheden waren niet rooskleurig: ze werkten in ploegendiensten, zestig uur per week en sliepen in pensions met vier of vijf mensen op een kamer.Voor sommigen was het werk in Vlaardingen toch een teleurstelling en wilden terug naar Jordanie.

Zesdaagse-oorlog
En dan breekt in juni 1967 een oorlog uit tussen Israël en de haar omliggende landen. Dit is bekend geworden als de juni- of zesdaagse-oorlog. In één klap was het gedaan met een eventuele wens van terugkeer. Israël verovert grote stukken land op de tegenstanders en pikt naast Oost-Jeruzalem, ook de Westelijke Jordaanoever in van Jordanië. De paspoorten van de Palestijnen zijn in een klap ongeldig. Hun tijdelijke verblijf in Vlaardingen wordt er een van lange duur. Wat de ene dag Jordanië was, is opeens Israël. Je geboortehuis ligt ineens in een ander land. Met andere regels en wetten en vooral met een wederzijdse vijandigheid. De Palestijnen van de ROMI kunnen niet meer terug. Ze zitten, in zekere zin, vast in Nederland.

Voldongen feit
Na enige jaren lijkt er een kleine opening te komen, omdat ze er nog weer naartoe kunnen op vakantie. Maar dat geldt voor de meesten pas wanneer ze een Nederlands paspoort hebben. De lokale bevolking trekt zich het lot van de Palestijnen aan. Er komen in Vlaardingen comité's die de Palestijnse zaak ondersteunen etc.

Bij de ROMI wordt gewoon doorgewerkt. En gesteld voor een voldongen feit - leggen de Vlaardingse Palestijnen zich noodgedwongen neer bij het idee dat ze niet meer naar huis kunnen. En in veel gevallen is er ook al veel dat hen in Vlaardingen houdt. Ze hebben inmiddels gezinnetjes en hun kinderen gaan hier naar school. En laten we eerlijk zijn: die zijn hier waarschijnlijk heel wat beter af dan thuis in bezet gebied.

Integreren goed
En die aardige Vlaardingers? Die nemen de Palestijnen op in hun midden. Met de taal zit het nog niet altijd even best, maar de Palestijnen integreren goed. 
De een droomt nog altijd van terugkeer, de ander heeft zich er bij neergelegd of heeft juist bewust gekozen voor Nederland. Er wonen tegenwoordig in Nederland enige honderden Palestijnse gezinnen. En de meeste daarvan wonen in Vlaardingen of komen er vandaan. En die eerste mannen uit 1963? Ze zijn inmiddels met pensioen en sommige zijn al grootvader.