Dordrecht, oudste stad van Holland
01-06-2011 | 19:54Rondkijkend vanaf de toren van de Grote Kerk komen de karakteristieken van Dordrecht goed in beeld. Meer dan duizend monumenten in en rond de historische binnenstad, omgeven door water. De stad dankt zijn bestaan aan de grote rivieren rondom het Eiland van Dordrecht.
Op het Groothoofd, waar Oude Maas, Noord en Beneden Merwede samenkomen, zou je het ontstaan van de stad vermoeden. Maar het drierivierenpunt, tevens drukst bevaren knooppunt van Europa, moet die eer laten aan een plekje dat iets zuidwestelijker ligt. Waar nu de Voorstraatshaven uitkomt op de Leuvehaven moet in de twaalfde eeuw de monding hebben gelegen van het riviertje de Thure. In de archieven wordt Dordrecht aanvankelijk ook Thuredrith genoemd. In 1220 kreeg het van Graaf Willem I stadsrechten. De omgeving van Dordrecht werd drastisch veranderd door de St. Elisabethsvloed van 1421. Door de overstromingsramp ontstond bijvoorbeeld de Biesbosch.
Hoe dichter bij Dordt...
Al eeuwen wordt de stad achtervolgd door het gezegde "hoe dichter bij Dordt, hoe rotter het wordt". Dat heeft echter niets te maken met de stad, maar alles met de rivieren. In de middeleeuwen gedroegen die zich met hun wisselende stromingen zo grillig, dat zandbanken op allerlei plekken rond de stad even snel verdwenen als ontstonden. Menig schipper verkeek zich daarop. En Dordrecht links laten liggen was er ook niet bij, want de stad was tot de Gouden Eeuw de belangrijkste stad van ons land en had ook het zogeheten stapelrecht. Over scheepladingen moest belasting betaald worden aan de stad.
Bakermat staat en taal
Het belang van Dordrecht kan niet beter onderstreept worden door het feit, dat de stad de bakermat is van onze huidige staat en taal. In 1572 riep Dordrecht de steden van Holland bij elkaar voor de eerste Vrije Statenvergadering. In het Hof werd de aanzet gegeven tot het verdrijven van de Spaanse bezetter. Slechts enkele decennia later (1618-1619) werd in de Cloveniersdoelen de Dordtse Synode gehouden. Op deze nationale bijeenkomst van kerken werd onder meer besloten om de bijbel te vertalen in het Nederlands. In het Hof komt rond 2014 een permanente expositie over deze en andere hoogte- en dieptepunten uit de rijke historie van de stad.
Beroemde Dordtenaren
Zonder enige twijfel zijn Johan en Cornelis de Witt de belangrijkste Dordtenaren aller tijden. Johan werd in 1653 raadspensionaris en was de machtigste man van Holland. Zijn broer Cornelis leidde de vaderlandse vloot met helden als Michiel de Ruyter. Maar het liep slecht met ze af, de broers werden in 1672 in Den Haag vermoord. Op cultuurgebied was dichter Kees Buddingh' een visitekaartje voor de stad. Op sportgebied bracht de stad ook bekende Dordtenaren voort. Als we ons tot het voetbal beperken zien we namen als Karel Lotsy, Jan Klijnjan, Michel Valke en veel telgen van de familie Van der Gijp.
Stadsvernieuwing
De stadsvernieuwing, in de zestiger- en zeventiger jaren, wordt nu soms spottend de 'stadsvernieling' genoemd. Aan de rand van de binnenstad werd de brede Spuiboulevard aangelegd en in het centrum werden markante gebouwen, zoals het oude Postkantoor op de hoek van het Bagijnhof en de Achterom, gesloopt. Ook de beruchte gifwijk Merwedepolder, die werd gebouwd op een chemische stortplaats en deels moest worden afgebroken, bezorgde de stad geen goede naam. Sinds het aantreden van wijlen burgemeester Jan Noorland, in 1985, etaleert de stad zich pas met z'n sterke punten: historie en water.
Cultuurstad
Zonder overdrijven mag Dordrecht een rijke cultuurstad genoemd worden. Het Dordrechts Museum, onlangs verbouwd en uitgebreid, is in 2011 heropend en bezit een prachtige collectie schilderijen van oud-Hollandse Meesters. Schouwburg Kunstmin geldt als één van de fraaiste creaties van architect Sybold van Ravestein en wordt vanaf 2012 ook verbouwd. Teekengenootschap Pictura is de oudste kunstenaarsvereniging van ons land. Met evenementen als Dordt in Stoom, de Boekenmarkt, Big Rivers en de Kerstmarkt wil Dordrecht nadrukkelijker toeristen en dagjesmensen naar de stad lokken.
Recente geschiedenis
In de meer recente geschiedenis van de stad treffen we uiteenlopende gebeurtenissen aan. Zo ontsnapte de binnenstad aan een ramp op 29 maart 1982, toen meubelwinkel Buytink vlam vatte en de grootste brand van de eeuw uitbrak. In 1994 werd de stad opgeschrikt door de mysterieuze verdrinkingsdood van pornokoning Joop Wilhelmus. De uitgever van blootblaadjes als de Chick werd in de jaren zeventig landelijk bekend door zijn pleidooi voor vrije seks. In de stad met 120.000 inwoners is het al of niet volbouwen van polders de laatste decennia een hot item, dat bij de raadsverkiezingen in 2010 tot een politieke aardverschuiving leidde.
Links:
Dordt niet tegen bestuursakkoord VNG
3 jaar cel voor schietpartij Dordts cafe de Boemel
Schietpartij in Weizigtpark Dordrecht
Dordt wil Europees geld voor succesaanpak huisjesmelkers
Gastheer of gastvrouw voor patienten Dordts ziekenhuis
CU en SGP willen alcohol wiet en paardenpoep van Dordtse straten
Stem des volks in welstandscommissie Dordrecht
College Dordrecht steunt bestuursakkoord
Zes jaar cel geeist voor schietpartij Dordts cafe
Historische wandeling langs vergeten Dordtse ziekenhuizen
Verdachte granaatlegger Dordrecht ontkent betrokkenheid
Paalrotvereniging stapt naar Hoge Raad
Dordrecht pakt overlast hard aan
Bushaltes lijn 1 Dordt blijven opgeheven
Politie zoekt 22-jarige man voor brand in Dordt
FIOD onderzoekt miljoenenfraude in Dordrecht
Slag om Dordrecht verfilmd
Groot onderzoek naar brand Dordrecht
Drie gewonden bij brand Dordrecht
Vleesbedrijf Dordtse Kil verwoest door brand
Financieel tekort voor Dordrecht
Storten van asbest ging volgens de regels
Burgemeester omarmt conclusies rapport Milly Boele
OM erkent fouten onderzoek Milly
Dode man Merwedeweg is 54-jarige Dordtenaar
Dordrecht ontvouwt plan het Hof
Bejaarde Dordtenaar opgepakt voor bezit kinderporno
Overtollige warmte als energie naar Dordtse huizen
Winkelhart binnensteden moet compacter
Dordt eerste stad met volledig hybride busdienst
Crisiscentrum en hulpdiensten onder een dak in Dordrecht
Naaimachinemuseum weg uit Dordrecht
Hoge verwachtingen van overname Dordtse haven
Brandweer Dordrecht krijgt uniek voertuig
NS-station Dordt krijgt roltrappen
Burgemeester Brok van Dordrecht blikt terug op een turbulent jaar
