Wagonbrand Kijfhoek

Bij tientallen bewoners van Zwijndrecht, Hendrik-ido-Ambacht en Ridderkerk staat de nacht van 15 januari 2011 vermoedelijk nog altijd in het geheugen gegrift. In het holst van de nacht werden ze door de hulpdiensten uit hun bed gehaald, om in het Zwijndrechtse theater Festino nieuws over het lot van hun woningen te moeten afwachten.

Op rangeerterrein Kijfhoek was enkele uren eerder brand uitgebroken in een spoorwagon met ethanol en een wagon met staal. Al snel dreigde ontploffingsgevaar, omdat aantal lpg-wagons in de buurt van het vuur stonden. Die waren weliswaar leeg, maar niet schoongemaakt.  

De hulpdiensten waren uiteindelijk veertien uur in touw om het vuur te blussen, nadat een poging mislukte om de vlammen met grof geschut onder controle te krijgen. Brandweerlieden bestookten de vlammenzee met ettelijke tonnen schuim, maar dat mocht niet baten. Omwonenden die hun huis hadden moeten verlaten, konden pas omstreeks acht uur 's ochtends terugkeren.

Test
De omvangrijke brand was een belangrijke test voor de autoriteiten in de veiligheidsregio. De aanpak van een grote brand in een chemiebedrijf in Moerdijk was een week eerder uitgelopen op een publicitaire nachtmerrie voor de overheid. Vooral de slechte informatievoorziening over mogelijke risico’s voor omwonenden, bracht daar een regen van kritiek met zich mee.

‘Moerdijk’ lag nog vers in het geheugen, toen de gemeente Zwijndrecht besloot om tijdens de brand onder meer informatie te verstrekken via twitter. De geĆ«vacueerde bewoners werd een brief beloofd met veel informatie over de brand.

Kijk hier naar de berichtgeving over de brand:

Media
De Zwijndrechtse burgemeester Antoin Scholten nam daarnaast een voorschot op mogelijke kritiek door de discussie over de rol van de media bij rampen zelf aan te zwengelen. Zo klaagde hij na het incident over de ouderwetse manier waarop het publiek werd bijgepraat via rampenzenders, in dit geval TV Rijnmond.

Omdat journalisten niet bij het crisisoverleg aan tafel zitten, komt er maar mondjesmaat informatie naar buiten. Bezorgde burgers gaan daarom via social media als Twitter en Facebook op jacht naar informatie, oordeelde Scholten. Geruchten en feiten kunnen zich daar al snel vermengen. Liever ziet hij dat journalisten ook bij het overleg aanschuiven, zodat media bij de berichtgeving minder afhankelijk zijn van de autoriteiten.

Saillant detail: ProRail was door de burgemeester verplicht om per 2012 een bedrijfsbrandweer te installeren op Kijfhoek, een van de grootste rangeerterreinen van Europa. De spoorbeheerder besloot daarop naar de rechter te stappen, omdat het de meerwaarde van een eigen bluskorps niet inzag. De gemeentelijke brandweer zit immers bij de ingang van het terrein, betoogde ProRail.

Na de brand besloot de spoorbeheerder alsnog om per 2012 eigen brandweerlieden te stationeren op het terrein. In overleg met de gemeente en brandweer wordt gekeken hoe zo'n korps het beste kan worden ingericht.

      
Links:
Brand na veertien uur geblust
Hectische nacht voor omwonenden
Goederenvervoer weer op gang
Omwonenden over de brand
Burgemeester eist bedrijfsbrandweer
Zorgen om veiligheid hulpverleners op rangeerterreinen
Inspectie van alle Nederlandse rangeerterreinen