Belgische toestanden in Lansingerland

Dat de plaatsen uit de zogenoemde 'B-driehoek' zouden samengaan stond eigenlijk in 2003 al vast. Toen dreigde de provincie Zuid-Holland de gemeenten desnoods gedwongen samen te voegen. Bleiswijk, Berkel en Rodenrijs en Bergschenhoek hadden tot op dat punt de vrijheid gekregen de fusie zelf voor te bereiden, maar maakten daar in de ogen van de provincie te weinig haast mee.

Zoals wel vaker het geval is bij gemeentelijke herindelingen, werd aanvankelijk overwegend lauw gereageerd op de fusieplannen. Zo waren op de eerste informatiebijeenkomst in Bergschenhoek meer gemeenteraadsleden dan burgers te vinden. Uit een vroege peiling in 2002 bleek dat het aantal voor- en tegenstanders van een fusie elkaar niet ver ontliep.

Grotere kaart weergeven

Weerstand
De meeste weerstand tegen de plannen werd geleverd door de gemeenteraad van Bleiswijk, de kleinste van de drie gemeenten. De raadsleden voelden er niets voor om hun zelfstandigheid in te leveren en torpedeerden tot woede van de twee andere gemeenten het eerste fusievoorstel. Berkel en Rodenrijs en Bergschenhoek sloegen terug door aan te kondigen desnoods zonder hun dwarsliggende buurdorp verder te willen.

Toch was het ook in de gemeenteraad van Bergschenhoek tot op het laatste moment spannend. Bij een stemming over de fusie ging het aantal ja- en nee-stemmers gelijk op: zeven tegen zeven. Met behulp van een raadslid dat bij de vergadering afwezig was, wisten voorstanders van de fusie uiteindelijk toch een meerderheid achter zich te krijgen.

De raad van Berkel en Rodenrijs sprak zich zoals verwacht ook voor de fusie uit, maar in Bleiswijk liepen de spanningen steeds hoger op. Toen het collega van B&W zich onder voorwaarden uitsprak voor het samenvoegen van de gemeenten, werden de wethouders door de raad naar huis gestuurd. De burgemeester werd gevraagd ontslag te nemen.

De gemeenteraad van Bleiswijk was vooral woedend over een brief namens de colleges van de drie beoogde fusiegemeenten, waaruit bleek dat het samengaan wel eens duurder zou kunnen uitpakken dan eerder was aangekondigd. De raadsleden voelden zich bedrogen en trokken de stekker uit de fusieplannen.

De bestuurscrisis liep met een sisser af. Een week na het vertrek van het college stemde de raad tot verbazing van vriend en vijand alsnog vóór de fusie. Nu de fusiespanningen uit de lucht waren, waren de vertrokken wethouders weer welkom. Toen burgemeester Jaap Wolf daarop het boetekleed aantrok, kon ook hij blijven.

Van 'B-driehoek' naar Lansingerland
800 euro. Dat is wat de geestelijk vader van de naam Lansingerland uiteindelijk in zijn zak mocht steken. Bijna 350 mensen deden mee aan een prijsvraag waar uiteindelijk de nieuwe gemeentenaam uitrolde. Die verwees naar de landscheiding tussen de drie kernen: de Lansingh.

De naam heeft ook een belangrijke symbolische waarde. De Lansingh vormde lange tijd de scheiding tussen de toenmalige veengemeenten, maar ligt nu in het hart van Lansingerland. VVD'er Ewald van Vliet werd de eerste burgemeester van de Lansingers. Hij werkt vanuit het gemeentehuis in Berkel en Rodenrijs: de grootste van de drie plaatsen.  

Overlast
De kersverse gemeente Lansingerland kreeg al snel de kans om haar bestaansrecht te bewijzen. Het hoofddoel van de fusie was altijd helder: samen een vuist kunnen maken tegen grote buren Zoetermeer, Delft en Rotterdam, maar ook tegenover de provincie en de rijksoverheid. En het was met name die laatste partij die de gemeente tegenover zich vond bij het aanpakken van één van de lokale hoofdpijndossiers: de enorme geluidsoverlast, die met name door de hogesnelheidslijn (HSL) wordt veroorzaakt.

Het traject van de hogesnelheidslijn loopt recht door de 'B-driehoek' en is veel omwonenden een doorn in het oog. Op een bijeenkomst in 2009 beklaagden ruim zevenhonderd omwonenden zich over de situatie. Dat plaatste de overlast hoog op de politieke agenda van de nieuwe gemeente, die dan ook direct een onderzoek aankondigde naar de gezondheidsrisico's die het lawaai voor omwonenden met zich meebrengt.

De uitslag van dat onderzoek plaatste de gemeente Lansingerland op een ramkoers met de rijksoverheid. Diverse rechtszaken, onderzoeken en maanden later concludeerde onderzoeksbureau TNO in februari van 2011 dat de geluidsschermen bij Lansingerland de voornaamste boosdoeners zijn. Omdat de schermen te laag zijn aan de kant van Berkel en Rodenrijs, maakt de trein richting Rotterdam meer herrie dan zijn tegenhanger in de richting van Amsterdam. Enige haast bij de aanpak van het probleem is geboden, want het aantal treinen op het traject neemt de komende tijd alleen maar toe.    

Als doekje voor het bloeden liet verkeersminister Schultz van Haegen weten dat de overheid vanaf januari 2012 boetes kan opleggen aan de NS en ProRail, als de hogesnelheidstrein bij Lansingerland nog steeds teveel lawaai maakt. Nu kan dat nog niet, omdat de overheid daar niet de wettelijke bevoegdheden toe heeft.  

Luchtruim
De langsscheurende treinen waren voor Lansingers niet de enige bron van geluidsleed. Ook het verkeer op N209 en het vliegverkeer beroofden een hoop bewoners van hun nachtrust.

16-06-2011-‘Rijk moet geluidsoverlast Lansingerland aanpakken’ 

Zo zouden piloten het onderweg naar Rotterdam The Hague-Airport niet al te nauw nemen met hun aanvliegroutes en regelmatig over de dorpskernen vliegen, aldus onderzoek van de lokale PvdA. De luchthaven zegde daarop toe met nieuwe vliegroutes en betere instructies voor piloten te komen.

Uit een rapport van TNO dat binnenkort uit moet komen, zou volgens de lokale VVD blijken dat vervoerders zich nog altijd weinig gelegen laten liggen aan de wettelijke geluidsnormen, die fors zouden worden overschreden. “Dat kan zelfs gaan over meer dan twintig decibel”, stelde VVD-raadslid Edith Bal-Verbeek in juni 2011. En daarmee koerst de relatie tussen inwoners, gemeente en de rijksoverheid mogelijk af op een nieuw dieptepunt.

Externe links:
Gemeente Lansingerland
Bevolkingsprognose Lansingerland
Gemeente op Maat (CBS)