Albrandswaard: Groen tussen de snelwegen

De gemeente Albrandswaard ontstond in 1985 door het samenvoegen van de gemeenten Rhoon en Poortugaal. Hierbij werd een gedeelte van het Poortugaals grondgebied afgestaan aan Rotterdam; dit maakt deel uit van de Rotterdamse deelgemeente Hoogvliet. Sinds 2000 is er een derde kern bij de al twee bestaande dorpen bijgekomen: Portland. Deze kern is samen met Carnisselande van Barendrecht onderdeel van de Vinex-locatie Midden-IJsselmonde. Een referendum onder de inwoners van Portland heeft uitgewezen dat zij graag als wijk onderdeel willen blijven van het dorp Rhoon in plaats als een zelfstandig dorp Portland binnen de gemeente Albrandswaard. De gemeentenaam is afgeleid van de voormalige heerlijkheid Albrantswaard en Kijvelanden. De gemeente telt bijna 25.000 inwoners. De laatste jaren was er tussen de gemeente en de provincie een conflict over de komst van landschapspark Buytenland.

Rhoon
De geschiedenis van het dorp Rhoon begint in 1199 toen Biggo van Duyveland een plaat in de Oude Maas als leengoed ter beschikking kreeg. Van Duyveland liet deze plaat indijken waardoor een stukje land werd veilig gesteld voor het wassende rivierwater. De bouw van een kasteel was zijn volgende stap. Van dit gebouw is niets over, want het huidige kasteel van Rhoon is na de St. Elizabethsvloed van 1421 gebouwd. Na deze vloed is ook de kerk en het Wapen van Rhoon (vroeger genaamd het Huis te Pendrecht) gebouwd. Deze gebouwen markeerden het centrum van Rhoon. Het dorp ontwikkelde zich eeuwenlang op een rustige, geleidelijke wijze en breidde zich uit door het indijken van polders. Veel straatnamen verwijzen daar nog naar.

Poortugaal
Het gebied van het huidige Poortugaal werd al bewoond in de vijfde en vierde eeuw vóór Christus. De bewoners werden verjaagd door de sterke getijdenwerking in de kreek waaraan ze woonden. Romeinen probeerden zich in de tweede eeuw na Christus op dezelfde plek te vestigen, maar hielden het in het midden van de derde eeuw voor gezien. Het duurde tot omstreeks de negende eeuw voordat er weer mensen gingen wonen in Poortugaal . Rond 1170 begonnen de bewoners van Poortugaal zichzelf te beschermen tegen de rivier door dijken aan te leggen. Zij vormden daarmee het dorp Poortugaal. In het begin van de veertiende eeuw werd kasteel Valckesteyn gebouwd. In de negentiende eeuw is het kasteel gesloopt. Nu groeien op die plek de bomen van bos Valckesteyn. Net als Rhoon groeide Poortugaal gestaag in de loop van de eeuwen. Bestond het dorp eerst uit boerderijen die rond een cirkelvormig stuk grasland lagen, later werd die centrale ruimte volgebouwd.

Buytenland van Rhoon
De gemeenteraad van Albrandswaard heeft in april 2010 unaniem ingestemd met de wijziging van het bestemmingsplan Buytenland. Dit betekent dat de Provincie Zuid-Holland verder kan gaan met het voorbereiden van een landschapspark, waardoor de boeren uit het gebied moeten verdwijnen. Met de voorgenomen aanleg van het Buytenland van Rhoon ontstaat er een natuur- en recreatiegebied tussen Rhoon, de Oude Maas en Portland. Er werd al tien jaar over het plan gesproken. De politieke partijen waren eigenlijk allemaal tegen het plan, maar het provinciebestuur had gedreigd de regie over te nemen, waarna het landschapspark er alsnog komt. Het gaat om een 600 hectare metend gebied in de polders Portland en Buytenland.

Links:
Website gemeente Albrandswaard
Reportage over Ambulancewens uit Albrandswaard
Reportage over actie voor vervallen boerderij Poortugaal
Reportage over mobiel stemburo TBS-kliniek Kijvelanden
Reportage over landschapspark Rhoon
Reportage over Rhoonse boeren
Albrandswaard klaar voor Tour de France
Poortugaal ontdekt Delta tijdens Bevrijdingsfeest
Reportage over predikantenborden in Poortugaal