Vergeten Verhalen: de aanleg van de Heinenoordtunnel

De opening van de Heinenoordtunnel in 1969 is voor veel automobilisten een heuglijke dag. De tunnel maakt een eind aan de dagelijkse files bij de Barendrechtse Brug. De brug is te smal geworden voor het toenemende verkeer en hij past ook niet in het plan om Rotterdam via een rijksweg te verbinden met de Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee.

Er wordt besloten om de Barendrechtse Brug te vervangen door een tunnel. Het graafwerk voor die Heinenoordtunnel begint in 1966. Het grootste deel van de tunnel bestaat uit betonnen delen. Voor het bouwen van die delen legt Rijkswaterstaat een bouwdok aan bij de Oude Maas. Dat bouwdok ligt er nog steeds. Sinds de bouw van de Heinenoordtunnel is het gebruikt voor het bouwen van tunnelstukken voor onder meer de HSL-tunnel bij Heerjansdam en de Tweede Beneluxtunnel bij Vlaardingen.

De Heinenoordtunnel wordt op 22 juli 1969 geopend, de dag dat de Barendrechtse Brug voor altijd wordt gesloten. Een paar weken eerder, op 7 juli 1969, is de tunnel open voor wandelaars. Duizenden nieuwsgierigen maken dan een wandeling door de nieuwe tunnel.

Aan de lange files op de Barendrechtseweg en Achterzeedijk in Barendrecht komt dat een eind. Ook het scheepvaartverkeer heeft voordeel van de Heinenoordtunnel. Schepen die gebruik maken van de Oude Maas hoeven niet meer te wachten op de openingstijden van de brug.

Trekkers door de tunnel
De nieuwe tunnel heeft in beide richtingen twee rijstroken voor het snelverkeer en een rijstrook voor het landbouwverkeer, voetgangers en fietsers. Veel boeren en tuinders uit de Hoeksche Waard maken met hun trekkers gebruik van de strook voor het landbouwverkeer. Ze gaan zo naar de Barendrechtse veiling om hun spullen af te leveren.

Bij de opening van de Heinenoordtunnel in 1969 wordt uitgegaan van maximaal 30.000 voertuigen per dag. In 1970 rijden er per dag zo'n 18.500 auto's, vrachtwagens en bussen door de tunnel. Twee jaar later zijn het er bijna 25.000, in 1973 gaat het aantal voertuigen per dag over de 30.000 heen en in 1980 zijn het er al meer dan 50.000 per dag. Het aantal auto's door de Heinenoordtunnel staat in 1986 op ruim 52.500 en in 1987 zelfs bijna 57.000 wagens per dag.

Opnieuw lange files
Het gevolg van het stijgende aantal auto's dat gebruik maakt van de tunnel laat zich raden: weer lange files. In 1991 wordt daarom de oostbuis van de tunnel verbouwd. De baan voor het langzaam verkeer maakt plaats voor een derde rijstrook voor auto’s in de richting van Barendrecht en Rotterdam. Daardoor verdwijnt in de ochtendspits de file voor de tunnel.

’s Avonds blijft er een file staan van verkeer dat terugkomt uit Rotterdam en in de richting van de Hoeksche Waard wil rijden. Deze dagelijkse file wordt zo lang, dat ook het verkeer op de A15 bij het Vaanplein vast komt te staan. Dat heeft weer gevolgen voor de bereikbaarheid van de Rotterdamse haven. Er moeten maatregelen genomen worden.

Al in de jaren tachtig wordt een plan gemaakt om naast de Heinenoordtunnel een tweede tunnel te maken voor het langzaam verkeer. De baan voor landbouwverkeer, fietsers en voetgangers zou dan kunnen verdwijnen uit de Heinenoordtunnel. Het snelverkeer naar de Hoeksche Waard zou er daar een derde rijstrook bij krijgen. Het is een goed plan, maar door gebrek aan geld gebeurt er niets.

Tweede Heinenoordtunnel
Op 16 januari 1997 start minister van Verkeer en Waterstaat Annemarie Jorritsma officieel de aanleg van de Tweede Heinenoordtunnel. Overigens komen de minister en andere genodigden die dag te laat aan bij de bouwplaats van de tunnel. Ze hebben op de A29 in de file gestaan.

Boren
Er wordt toch geld uitgegeven voor de tunnel, omdat Nederland ervaring wil opdoen met het boren van tunnels in de slappe Nederlandse bodem. De minister slaat dan ook geen eerste paal, maar zet met een druk op de knop een tunnelboormachine in beweging. Het boren van de tunnelbuizen duurt van februari 1997 tot juli 1998. De boor graaft met een snelheid van 10 meter per dag eerst van Barendrecht naar Heinenoord de tunnel voor het landbouwverkeer. In de bouwput op de oever in Heinenoord wordt de boor uit elkaar gehaald en omgekeerd weer in elkaar gezet. Daarna graaft de boor de fietstunnel richting Barendrecht.

Op donderdag 16 september 1999 opent Prins Willem-Alexander de tweede Heinenoordtunnel. De ervaring die is opgedaan bij het boren van deze tunnel is later onder meer gebruikt bij de Botlekspoortunnel, de Westerscheldetunnel, de Groene Harttunnel en de Noord-Zuidlijn in Amsterdam.

Foto: Open dag in de Heinenoordtunnel op 7 juli 1969. Bron: collectie Historische Vereniging Barendrecht

Meer over dit onderwerp:
madm
Deel dit artikel: