J.P. de Waard en de Betuwelijn

De aanleg van de Betuwelijn heeft jarenlang de gemoederen bezig gehouden. Het aanleggen van de spoorlijn van de Maasvlakte naar de grens met Duitsland heeft voor veel bewoners ingrijpende gevolgen. J.P. de Waard uit Rotterdam-Lombardijen is één van de eersten die van de aanleg weet en hij zal daarna jarenlang actievoeren. Zelfs het kabinet maakt kennis met De Waard. Een stukje fietspad in Rotterdam is naar hem vernoemd.

Politici in Rotterdam kennen De Waard wel. Op het stadhuis aan de Coolsingel is hij een bekende figuur. Als de deelgemeentes worden ingevoerd en Lombardijen onder de deelgemeente IJsselmonde gaat vallen, zegt een ambtenaar uit het stadhuis tegen zijn collega's in IJsselmonde: "Zo. Nu krijgen jullie meneer De Waard".

Betuweroute
"Meneer De Waard weet eigenlijk als eerste dat de plannen voor de Betuweroute serieus zijn", vertelt Arco van der Lee. "Hij zag landmeters lopen op de akkers tussen Rotterdam en Barendrecht en ging naar die mensen toe om te vragen wat ze daar deden". Deze mensen vertellen De Waard dat ze in opdracht van de Nederlandse Spoorwegen aan het meten zijn. "Toen wist hij genoeg, in de jaren erna was er geen inspraak- of raadsvergadering of hij zat erbij", aldus Van der Lee.

De Waard stort zich er helemaal op en laat niet los. Hij kent iedereen en gaat overal langs. Over het beste tracé voor het spoor heeft hij zijn eigen mening. Die zet hij op papier. Een tijd lang duikt bij de besprekingen het ‘tracé De Waard’ op als één van de serieuze opties.

Ook het laatste kabinet Lubbers krijgt te maken met meneer De Waard. Begin jaren negentig wordt er een concept-tracébesluit voor de Betuweroute gemaakt, dat in het kabinet besproken moet worden. Daarin stond eindelijk waar de spoorlijn precies aangelegd zou worden. Publicatie ervan zou voor veel omwonenden een einde maken aan jaren van onzekerheid.

Hoogtepunt
De Waard reist verschillende malen naar Den Haag en Utrecht om de hand te leggen op het concept-tracébesluit. Maar het stuk was zo geheim, dat niemand het aan hem wilde geven.

Uiteindelijk komt hij te weten waar het besluit (een dik rapport) gedrukt iss. Keer op keer meldt hij zich aan de balie van de drukkerij. Steeds wordt hij weggestuurd met de mededeling dat ze het rapport niet aan hem mogen meegeven. Totdat één van de medewerkers medelijden krijgt met de oude man die steeds weer met het openbaar vervoer de vergeefse reis naar de drukkerij maakt. De Waard kreeg het concept-tracébesluit mee, ongetwijfeld met de opmerking dat hij het natuurlijk aan niemand mag laten zien.

De volgende ochtend, een vrijdag, staat er een groot verhaal over het concept-tracébesluit in het Rotterdams Dagblad en andere regionale dagbladen. Het kabinet moet die dag de agenda van de ministerraad aanpassen, omdat het besluit over het tracé van de Betuweroute niet langer kan worden uitgesteld. De ministers snappen niet hoe het mogelijk is, maar het geheime stuk is uitgelekt naar de pers.

Fietspad

De vasthoudende J.P. de Waard is geboren in 1917 in Rijsoord. Hij woont lang in Lombardijen en verhuist in 1996 met zijn vrouw naar Barendrecht. Op 11 november 2003 is hij overleden. Het stukje fietspad tussen de Kooiwalweg en de Pascalweg in Rotterdam is naar hem vernoemd. Ook voor dit fietspad heeft hij zich jarenlang hard gemaakt. Dit deel ontbreekt aanvankelijk en fietsers en brommers moeten omrijden via de Jacob Vrijstraat, de straat waarin De Waard woont.

"Het is helemaal terecht dat deze burger een straat naam zich vernoemd heeft gekregen", zegt Arco van der Lee. "Hij heeft heel veel betekend voor zijn buurt, hij de belangen van zijn buurtje verdedigd toen die grote Betuwelijn werd aangelegd. Dat is heel knap geweest van hem". Van der Lee heeft Jan de Waard gekend: "Hij was altijd vriendelijk en beleefd. Hij was altijd op de fiets en had altijd een grijze jas aan".

Bij de Historische Vereniging Barendrecht is meer te vinden over de aanleg van de Betuwelijn en de gevolgen voor Barendrecht.

Meer over dit onderwerp:
madm
Deel dit artikel: