Vergeten Verhalen: de onbetrouwbare schurk

In de Barendrechtse wijk Molenvliet zijn veel straten vernoemd naar ambachtsheren- en vrouwen uit het verleden van Barendrecht. Eén van de invloedrijke ambachtsheren heeft geen straat naar zich vernoemd gekregen: Cornelis Musch.

Deze Musch is tijdens de Gouden Eeuw een invloedrijk man. "Hij is één van de meest corrupte ambtenaren die ons land heeft gekend", zegt Arco van der Lee uit Barendrecht. Musch is onder meer ambachtsheer van Carnisse.

Een ambachtsheer is namens de Graaf van Holland de 'baas' in een ambacht. Zo benoemt de ambachtsheer de schout (burgemeester), de schoolmeester en bemoeit hij zich met de benoeming van de dominee.

Op het gebied van wat nu de gemeente Barendrecht is, liggen drie ambachten: Carnisse, West-Barendrecht en Oost-Barendrecht. Cornelis Musch is naast ambachtsheer van Carnisse ook ambachtsheer van onder meer Waalsdorp en Nieuwveen.

Invloedrijk
Cornelis Musch wordt geboren in 1592 of 1593. Hij is de zoon van Jan Jacobzn. Musch, een invloedrijke man uit Rotterdam. Cornelis staat op goede voet met stadhouder Prins Maurits. In ruil voor zijn steun aan Maurits krijgt Musch hoge functies. Later staat Musch aan de kant van Prins Willem II in diens strijd tegen de Staten van Holland.

Zo is Cornelis Musch secretaris van Rotterdam en griffier van de Staten Generaal. In 1635 leidt hij de onderhandelingen over de vrede met Spanje tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Een belangrijk man dus, maar in Barendrecht is er geen straat naar de Ambachtsheer van Carnisse genoemd vanwege zijn corrupte praktijken. Er wordt over hem gezegd dat hij bekwaam en handig is, maar hij wordt ook 'heftig, valsch en trots' genoemd.

Onbetrouwbare schurk
Arco van der Lee: "Mensen van de Historische Vereniging Barendrecht hebben van alles boven water gekregen over Musch en daarom weten we dat hij toen al 'een onbetrouwbare schurk aan 's prinsens rechterhand' werd genoemd."

Musch is ook gierig. Bij zijn dood in 1650 laat hij twee miljoen gulden na. De Historische Vereniging Barendrecht heeft onderzoek gedaan naar de corruptie van Musch. Zo is bekend dat hij besluiten van de Staten Generaal aanpast zoals het hem uitkomt. Dat kan hij vrij makkelijk doen, de stukken liggen bij hem thuis.

Ook bij het benoemen van mensen, speelt Musch vuil spel. Zo is er het verhaal van een vrouw die bij hem thuis komt om een baan voor haar man te vragen. Musch vraagt haar wat er in de kamer ontbreekt . De vrouw kijkt goed om zich heen en vertrekt.

Een paar dagen later komt ze terug met kussens en kleden die in de kamer ontbreken. Musch neemt het aan maar de baan gaat naar een ander. Waarschijnlijk naar iemand die nog meer heeft 'betaald'.

Onderzoek
Een onderzoek naar de wantoestanden van Musch komt er uiteindelijk nooit. In 1650 sterft Prins Willem II plotseling aan pokken. Musch moet het zonder zijn grote beschermheer doen. Er wordt een onderzoek aangekondigd naar het werk van de griffier van de Staten Generaal.

Kort voor de start van dat onderzoek overlijdt Cornelis Musch. "Er wordt vanuit gegaan dat hij zelfmoord heeft gepleegd", aldus Van der Lee "mogelijk om straf voor zijn corrupte praktijken te ontlopen".

Door de dood van Cornelis wordt zijn vrouw Elisabeth Cats ambachtsvrouwe van Carnisse. Elisabeth is de dochter van de bekende dichter Jacob Cats. Omdat het niet tot een rechtzaak is gekomen, blijft het geld van Musch in de familie. Naar Elisabeth Cats is wel een straat vernoemd in Barendrecht.
Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel:

Reageren