De grens over naar Rotterdam-Zuid

Een belangrijke grens in Rotterdam is de Maas. De rivier deelt de stad op in een - volgens het beeld - 'beter bedeeld' Noord en een 'relatief arm' Zuid.

Klopt dat beeld? René Spork van het Stadsarchief Rotterdam: "De Rotterdamse sprong voorwaarts begon na de aanleg van de Nieuwe Waterweg in 1872. Op Zuid!".

De ontwikkeling van de Linker Maasoever begint in de tweede helft van de negentiende eeuw. Eerst met treinverbindingen en later met die Nieuwe Waterweg. Door annexatie breidt Rotterdam zich uit in zuidelijke richting.

Feijenoord
Voor havens en industrie is er op Feijenoord plek genoeg. Financiering van de ontwikkeling van het gebied is eerst nog een probleem, maar de oprichting van de Rotterdamsche Handelvereniging brengt uitkomst.

Dankzij meer dan 30 miljoen gulden aan investering van die Handelsvereniging, het Rijk en de gemeente beschikt Feijenoord aan het eind van de jaren zeventig van de negentiende eeuw over havens en bedrijfsterreinen.

Al vrij snel voldoen de smalle insteekhaven sop Feijenoord niet meer voor het Rijnvaart verkeer. Om de stroomafwaarts komende ladingen steenkool en het stroomopwaarts gaande erts en graan grootschalig te kunnen overslaan, moeten nieuwe havenbekkens worden aangelegd.

Havens
De enige plaats waar dit mogelijk blijkt, is opnieuw de linker Maasoever. Oude dorpen en polders verdwijnen om ruimte te maken voor de Rijn-, Maas- en Waalhaven die vanaf het einde van de jaren tachtig worden gegraven.

De activiteit in het uitdijende Rotterdam neemt naarmate de eeuwwisseling dichterbij komt steeds meer toe. Nieuwe havens en industrieën trekken veel werkzoekenden uit de regio, Zuid-Hollandse eilanden, Zeeland, Brabant. Onder hen bevinden zich niet alleen arbeiders, maar ook middenstanders, dienstboden en verplegers.

Onrust
Rotterdam gaat door met het annexeren van omliggende gemeenten waardoor het oppervlak en inwoneraantal toenemen. Dat brengt ook problemen mee, politieke en sociale onrust worden gevoed door armoede, criminaliteit drankmisbruik, prostitutie, slechte woonomstandigheden en gespannen arbeidsverhoudingen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog is Nederland neutraal maar Rotterdam merkt de gevolgen. De handel vanuit de haven met het Duitse achterland stagneert en de internationale crisis die na de oorlog volgt, maakt het herstel er niet makkelijker op.

Stedenbouw
Rotterdam wordt gedwongen om na te denken over de ontwikkelingen van de stad. Er komt meer aandacht voor cultuur, volkshuisvesting en stedenbouw. René Spork: "Er verrezen heel fraaie gebouwen. De Van Nelle fabriek, Stadion Feijenoord, de Maastunnel wordt aangelegd".
De gevolgen van de Tweede Wereldoorlog voor Rotterdam zijn bekend. De wederopbouw laat het zuidelijk stadsdeel niet ongemoeid. Er zijn huizen nodig en wijken als Zuidwijk, Pendrecht en Lombardijen worden gebouwd.

Verbonden
René Spork: "Noord en Zuid zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden, zonder Noord geen Zuid en andersom". In de jaren tachtig is er weer een sprong naar Zuid gemaakt. Een nieuwe verbinding tussen Noord en Zuid met de ontwikkeling van de Kop van Zuid.

Het is een gebied dat tot die tijd bestaat uit haventerreinen die er samen met de Nieuwe Maas voor zorgen dat er een grote afstand is tussen het centrum ten noorden van de rivier en de Rotterdam-Zuid.

De grens over
Op 2 oktober is het de Dag van de Rotterdamse Geschiedenis. Het thema dit jaar is 'grrenzen'. Tijdens de Dag van de Rotterdamse Geschiedenis wordt de grens tussen Noord en Zuid letterlijk overgestoken.

Noorderlingen fietsen per tandem met een Zuiderling voorop over de Erasmusbrug en waaieren uit over Zuid. Kijk op de website voor meer informatie.
Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel:

Reageren