Honderd jaar Volksuniversteit Rotterdam

De Rotterdamse Volksuniversiteit bestaat honderd jaar. De laagdrempelige instelling voor cursussen op allerlei gebied is opgericht in 1917.

Twee ontwikkelingen in tijd zijn belangrijk in aanloop naar de oprichting van de Volksuniversiteit. Dat is de Wet op de Leerplicht van 1900. Veel mensen zijn in die tijd ongeletterd. Het tweede is dat de Cambridge University in Engeland een 'extended program' start waarbij de professoren letterlijk naar buiten gaan om kennis te verspreiden in arbeiderswijken.

Directeur Theo Ruyter van de Volksuniversiteit Rotterdam vertelt dat er een aantal Rotterdamse prominenten onder wie bankdirecteur Mees een rapport schrijft waarin zij pleiten voor een volksuniversiteit in de stad.

Seksuele hygiëne

Kort na de oprichting worden er veel Nederlandse lessen gegeven, maar er zijn ook cursussen over de vredesbeweging en de krijgsmacht. Ruyter: "één van de opvallendste cursussen in die beginjaren was seksuele hygiëne waarin de werking van de geslachtsorganen werd uitgelegd maar ook het gevaar van geslachtsziekten. Dat was een zeer populaire cursus."

In de begin jaren is kunstenaar en schrijver Huib Luns docent, de vader van de latere politicus Joseph Luns. Hendrik Berlage geeft architectuurcursussen. "Dat soort mensen gaven in het begin cursussen", vertelt Ruyter.

Ida van Dugteren


Kort na de oprichting wordt Ida van Dugteren aangenomen bij de Volksuniversiteit Rotterdam. Zij is dan 26 jaar en zal de volksuniversiteit veertig jaar leiden. Ze is directeur, maar krijgt die titel nooit officieel. Ruyter: "Kenmerkend voor die tijd was wel dat ze was aangesteld als secretaresse van het bestuur, maar in wezen directeur was"."

Haar opvolger Tinta Drost krijkt in 1959 na veel vijven en zessen wel de directeurstitel. "Helaas, zo vermelden de analen, zonder dat haar salaris ook op directeursniveau was", weet huidig directeur Ruyter.

'Nederlands voor Turken'


Er ontstaat langzaam maar zeker een verschuiving naar taalcursussen. Die ontwikkeling wordt na de Tweede Wereldoorlog ingezet en inmiddels is 'Nederlands als tweede taal' de belangrijkste cursus. "Wij waren begin jaren 70 als één van de eersten die zo'n cursus gaven, dat noemden we toen 'Nederlands voor Turken', dat zou je nu niet meer durven", aldus Ruyter.

Het lespakket bestaat nu uit ruim twintig talen. Wat directeur Ruyter betreft komt er nog wel honderd jaar bij voor de Volksuniversiteit Rotterdam. Het honderdjarig bestaat wordt gevierd op de jaarlijkse Open Dag op zaterdag 2 september.

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: