Draaikolk in de gootsteen op zuidelijk halfrond

Antwoord Bieb:

Mensen winden zich vaak op over kleinigheden. Zo is er eens een pennenstrijd gevoerd over wegstromend badwater. Kolkt Australisch water anders om het afvoergat dan Nederlands water? Het vraagstuk is minder banaal dan het lijkt. Wetenschappelijk gezien heeft men ermee te maken in de meteorologie, bij projectielen, raketten en in de luchtvaart.

In 1962, toen het badwatervraagstuk voor het eerst opdook in de Engelstalige pers.
Dit moest getest worden.
Daarom schonken de natuurkundigen die zich bezighouden met de bestudering van de vloeistofdynamica allereerst aandacht aan de draairichting die het water had toen de badkuip volliep. Water – zo rapporteerden onderzoekers uit Duitsland – heeft een bijzonder goed ‘geheugen’ voor de richting waarin het in de badkuip is gestroomd.

Twee teams van natuurkundigen in Massachusetts (VS) en Sydney (Australië) namen hun proeven dan ook pas nadat zij het water in hun bassins dagenlang hadden laten rusten alvorens ze het lieten weglopen. Gebruik werd gemaakt van een volkomen vlak en cirkelvormig bassin met een diameter van 1,8 meter en een diepte van 15 cm. Het centrale afvoergat was op exact dezelfde hoogte geplaatst als de bodem, en verbonden met een 6 meter lange buis waarin aan het vrije uiteinde een stop was geplaatst Na de dagenlange stilstand van het water trokken de onderzoekers plechtig de stop uit de buis en lieten het bassin leeglopen. Na 15 minuten verscheen de draaikolk tegen de klok in draaiend voor de onderzoekers op het noordelijk, en met de wijzers van de klok mee draaiend voor de onderzoekers op het zuidelijk halfrond.

De omloopsnelheid op het aardoppervlak neemt dus af naarmate we de pool naderen. Op de pool zelf is de omloopsnelheid nul, en is alleen nog van een draaiing rond de eigen as sprake. Van bovenaf gezien linksom draaiend op de noordpool, en rechtsom draaiend op de zuidpool. Een overeenkomstig verschil bestaat ook tussen het noordelijkste en zuidelijkste punt van een badkuipafvoer – ook al liggen ze maar een paar centimeter uiteen. Aan de zuidkant van de afvoer is de omloopsnelheid op het aardoppervlak iets groter dan aan de noordkant (althans voor het noordelijk halfrond; op het zuidelijk halfrond is het precies andersom), en als gevolg daarvan zal het water linksom kolkend weglopen.

zie voor meer informatie: http://www.kennislink.nl/publicaties...onvermijdelijk

Het antwoord zoals dat in de uitzending van 18 september is gegeven klopt in theorie, maar in de praktijk zijn de omstandigheden nooit zo perfect dat het zgn. Coriolis-effect te meten is. De vorm van de badkuip, de beweeglijkheid van het water, e.d. bepalen veel meer welke kant het water opdraait. Zie voor meer achtergrondinfo: http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadCoriolis.html
Een leuke anecdote is dat in Afrika op de evenaar een slimme zakenman twee badkuipen aan twee kanten van de evenaar heeft gezet en (uiteraard tegen betaling) kan de goedgelovige Westerling de mythe van de verschillende draairichtingen met eigen ogen zien...