Honderden zeeschepen op kernenergie in aantocht, waaronder deze reus in Rotterdam

Allseas investeert 300 miljoen euro in de ontwikkeling van een kleine kernreactor die schepen moet aandrijven, schrijft de NOS. In 2030 moet zo’n reactor eerst op land proefdraaien. Als dat lukt, wil Allseas twee jaar later beginnen met het ombouwen van de eigen vloot. Het schip in Rotterdam speelt daarbij een belangrijke rol: hier worden de plannen getoond, getest en technisch uitgewerkt.

De Pioneering Spirit is bijna 400 meter lang en ruim 120 meter breed. Het kan in de Alexiahaven op de Tweede Maasvlakte niet aan de kade liggen. Daarom is het midden van de haven speciaal voor dit schip uitgebaggerd. Eigenaar Edward Heerema van het familiebedrijf Allseas liet het schip voor drie miljard euro bouwen in Zuid-Korea en afbouwen in Rotterdam.

Het schip, dat nu nog op olie vaart, is in grootte vergelijkbaar met Amerikaanse vliegdekschepen. Die varen al met kernreactoren, net als sommige onderzeeërs en een paar Russische ijsbrekers. Acht dieselgeneratoren zorgen op de Pioneering Spirit voor de elektrische aandrijving van twaalf schroeven. Met geavanceerde apparatuur houden die het schip tijdens werkzaamheden op zee exact op zijn plaats ten opzichte van stroming en wind.

Waar er al een flink aantal oorlogsschepen op kernenergie vaart, is Allseas het eerste bedrijf dat een reactor op civiele schepen wil installeren. Onder in de offshorereus is de enorme machinekamer. Ingenieur Bram Post schetst daar aan de hand van een aan de muur geplakte tekening de techniek van de reactorplannen.

"Het is helemaal niet nieuw", zegt Post. "Het zijn allemaal systemen die in de jaren 70 zijn ontwikkeld en die we combineren en toepassen op een schip." De reactor zorgt voor energie die via een wisselaar naar een stoomturbine gaat. Die turbine wekt elektriciteit op en drijft de twaalf schroeven aan. De Pioneering Spirit kan op deze manier zonder te tanken zes tot acht jaar varen en grote platforms in zijn geheel optillen.

Het gaat om een hoge temperatuur gasgekoelde reactor die eerder al in Duitsland, China en de Verenigde Staten is gebouwd. In samenwerking met onder meer de Technische Universiteit Delft en NRG Pallas in Petten wordt het systeem geschikt gemaakt voor de zeescheepvaart.

De reactor is veilig omdat die zichzelf uitschakelt als er iets mis is, zegt Post. De reactor heeft hierdoor veel minder risico's dan de reactoren aan boord van oorlogsschepen. "De reactor willen we zo ontwerpen dat we geen wetenschappers aan boord nodig hebben." Mocht de reactor uitvallen dan kan het schip terugvallen op dieselmotoren.

Uiteindelijk kunnen zo'n zevenhonderd grote schepen op kernenergie gaan varen, blijkt uit onderzoek dat Allseas heeft laten doen. Het gaat onder meer om containerschepen van 400 meter lang die met 24 duizend containers aan boord op en neer varen tussen Rotterdam en Sjanghai.

In de wetenschap dat de hele vloot van Allseas uiteindelijk geen CO2 meer mag uitstoten, zoekt het bedrijf naar alternatieven. Biobrandstoffen zijn duur en beperkt beschikbaar. Hetzelfde geldt voor synthetische brandstoffen gemaakt van waterstof uit duurzame elektriciteit. "Daarom kijken wij nu serieus naar kernenergie", zegt Stephanie Heerema van Allseas.

Als alles volgens plan verloopt, vaart er vanaf 2032 een schip met kernreactor op zee. Allseas is ervan overtuigd dat het een kernreactor kan bouwen, maar voor de vergunningen is het afhankelijk van de autoriteiten. "Er zijn zeker uitdagingen en die kunnen leiden tot vertraging, maar in principe gaan wij ervan uit dat dit gaat lukken."