Rotterdamse zeelieden krijgen eerherstel na executie en gevangenschap: 'Opa heeft altijd gezwegen'

Struijs was woensdagochtend even niet in de Tweede Kamer, maar bij het oorlogsmonument De Boeg in het centrum van Rotterdam om stil te staan bij vergeten oorlogsonrecht. "Dit is een hele bijzondere plek voor mij. Hier worden de helden van de Koopvaardij regelmatig herdacht. En terecht, zij zijn ook helden."

Vier Rotterdamse zeelieden voeren tijdens de Tweede Wereldoorlog met een schip naar Nederlands-Indië. Op de plek van bestemming hoorden ze over het bombardement op Rotterdam. Dat leidde tot een conflict tussen de Rotterdammers en officieren met nazisympathieën. Eén van de Rotterdammers werd zelfs doodgeschoten, de anderen gingen de gevangenis in voor muiterij. De nazi-officieren gingen vrijuit.

Eén van de vier veroordeelde Rotterdammers was de opa van Struijs. Jarenlang was Struijs hét gezicht van de Nederlandse politie als voorzitter van de politiebond, maar deze zomer maakte hij een carrière switch. De Vlaardinger - tegenwoordig woonachtig in Hellevoetsluis - en levenslang Spartaan werd deze zomer gekozen als lijstrekker van de landelijke politieke partij 50PLUS.

De afgelopen vier jaar heeft Struijs gewerkt aan het boek De vermiste vader dat gaat over zijn grote voorbeeld en inspiratiebron: zijn opa. "Het was een opa die altijd heeft gezwegen, veel leed had, soms gilde in zijn slaap en soms ook teveel dronk", vertelt Struijs. "Het is ook de opa die mij mee nam naar mijn lievelingsclub Sparta en die mij leerde schaken. Het was een hele bijzondere man."

Samen met onder andere oud-rechercheurs heeft hij onderzoek gedaan naar zijn opa, die in de gevangenis heeft gezeten voor zijn opstand tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Het was verrassend, omdat wij de stukken tegenkwamen waarin stond wat er echt gebeurd was. Wij zagen ook het leed wat ze was aangedaan. Na vier jaar onderzoek vond ik het erg belangrijk om dit op te schrijven."

Voor Struijs was dit 'het belangrijkste moordonderzoek van zijn leven'. "De beste vriend van je opa wordt doodgeschoten en hij gaat zelf de bajes in."

Marianne van den Anker, ombudsvrouw van Rotterdam, heeft het boek van Struijs gelezen en vond het belangrijk dat de Rotterdamse zeelieden eerherstel krijgen. "Al vrij vroeg was bekend dat zij onschuldig waren en waren opgetreden tegen Duitsgezinde officieren. Dat lag gewoon in het archief."

Van den Anker is zich er erg bewust van dat onrecht diep in familielevens doordringt. "Dat gaat generaties door, het geeft een beeld van hoe jouw grootvader is geweest. Dat het nu rechtgezet moet worden, betekent dat we het rechtzetten en met hoop naar de toekomst kunnen kijken."

Het stukje erkenning geeft een positief gevoel bij Struijs die zijn opa niet meer in de geschiedenisboeken ziet staan als muiter. "Mijn opa leeft al jaren niet meer, maar dit betekent veel voor mij en mijn nichtjes."