VLAARDINGS PLEEGMEISJE
Volop stoornissen bij pleegouders John en Daisy, maar waarom krijgen zij toch geen tbs?
Veel verbazing na afloop van het vonnis in de zaak van het Vlaardingse pleegmeisje. De verdachten John van den B. en Daisy W. zijn niet alleen veroordeeld tot een lagere celstraf dan geëist, ze krijgen ook geen tbs met dwangverpleging opgelegd. Hoe kan dat, terwijl de verdachten meerdere geestelijke stoornissen hebben?
“Een mokerslag”, zo typeert Bart Visser van 'Namens de Familie' de uitspraak. Hij vertegenwoordigt de biologische moeders van de pleegkinderen. “Acht jaar cel zonder tbs betekent dat de veroordeelde pleegouders over ruim zes jaar weer vrij zouden komen. Dat is een onverteerbaar en erg confronterend gegeven voor de moeders en hun familie.”
Wat zijn de overwegingen van de Rotterdamse rechter om de pleegouders niet naar een tbs-kliniek te sturen? Aan de eerste voorwaarde voor tbs, psychische stoornissen die de delicten hebben veroorzaakt, is meer dan voldaan. John en Daisy hebben een behoorlijke lijst met gebreken.
Bij John is daar de ‘verstoorde agressieregulatie’ en zijn gevoelens van onmacht als opvoeder. Voeg daarbij zijn onvermogen om zich in de gevoelens van kinderen te verplaatsen en je krijgt de volgende situatie: “Hij gaat als pleegvader steeds verder in het toepassen van agressie.”
John werd daartoe aangemoedigd door Daisy, want dat is haar kant van het verhaal. Zij is narcistisch, egocentrisch en lijdt aan borderline. Ook bij haar is gebrek aan empathie vastgesteld. Haar onmacht vertaalt zich in het ‘aanjagen’ van John, op wie zij een ‘dwingend beroep doet.’ En hij kan daar uit loyaliteit geen weerstand tegen bieden. Ziedaar de ‘hechte samenwerking’ van het duo, zeg maar een giftige cocktail.
'Is er gevaar voor herhaling? Nee.'
Genoeg te behandelen in een tbs-kliniek dus, zou je zeggen. Maar om deze maatregel te kunnen opleggen moet aan een tweede voorwaarde worden voldaan. Een tbs-behandeling is bedoeld om toekomstig gevaar te voorkomen. En dan is de hamvraag: is dat gevaar er wel? Het korte antwoord van de rechtbank: eigenlijk niet.
Ze verwijzen naar de psycholoog en psychiater van het Pieter Baan Centrum die John en Daisy hebben onderzocht. Waar zit het gevaar: als ze samen de zorg over kinderen hebben, dan gaat het fout. Dan is de kans op recidive ‘zeer hoog’. Maar wat nu als ze niet meer samen zijn en/of geen kinderen meer onder hun hoede hebben? Dan is de kans op herhaling ‘matig’.
Dus concludeert de rechtbank: “Tbs zou bedoeld zijn om te voorkomen dat het in de toekomst nog een keer misgaat met pleegkinderen in hun gezin. Omdat het niet waarschijnlijk is dat de man en vrouw ooit nog pleegkinderen krijgen, is aan deze voorwaarde van tbs niet voldaan.”
Zoals Bart Visser al uitrekende: met een celstraf van acht jaar komen beide verdachten in principe na zes jaar op vrije voeten. Met al hun stoornissen dus. Daarom komt de rechtbank nog wel met een extra ingreep, wat juridisch de ‘38Z-maatregel’ heet.
Het gaat om een zogeheten gedragsbeïnvloedende maatregel: de reclassering bekijkt welke behandeling eventueel nodig is als John en Daisy de cel verlaten. Dat zou opname in een kliniek kunnen betekenen, maar dat is van een veel lichter niveau dan een strenge tbs-kliniek.
Teleurstelling bij biologische moeders
Vandaar dus de teleurstelling bij de biologische moeders, die het wel geruststellend hadden gevonden als het Vlaardingse stel na detentie nog een flink aantal jaartjes achter slot en grendel had gezeten. Al moet tbs worden gezien als het werken aan een veilige terugkeer in de samenleving en niet als een extra straf.
De beslissing over tbs kan natuurlijk anders uitpakken als er een hoger beroep komt en het gerechtshof een ander oordeel geeft. Het zijn de verdachten die in beroep kunnen gaan, het Openbaar Ministerie kan die stap ook zetten. Bart Visser: “De families zouden dat in ieder geval steunen.”