De Heks van de Helmsteeg

Tegenwoordig komen ze alleen nog voor in sprookjes, fabels en schoonfamilies, maar tussen 1350 en 1720 worden tienduizenden mensen veroordeeld en ter dood gebracht voor hekserij. Bijna ieder dorp en iedere stad maakt zijn eigen heksenvervolgingen mee. In 1608 wordt in Gorcum de Heks van de Helmsteeg ter dood veroordeeld. Het is de laatste ter dood veroordeling wegens hekserij in het gewest Holland.

Aan het einde van de 16e eeuw woont Anna Muggen in de Helmsteeg in Gorcum. Nadat haar man sterft op het slagveld blijft Anna alleen achter. Ze sluit zich af voor haar omgeving, praat in zichzelf en scheld mensen uit. Als ze het niet eens met de prijs van een paar schoenen roept zij naar de verkoper dat het hem  ‘nimmer meer welvaren zal’. Dat klinkt de verkoper als een vloek in de oren en Anna wordt aangeklaagd wegens hekserij. 

Het proces begint op 29 april 1608 in het toenmalige stadhuis. Anna bekent en wordt ter dood veroordeeld. De rechters zijn haar genadig. Anna zal niet levend op de brandstapel worden verbrand maar eerst worden gewurgd.

Op 29 mei wordt het vonnis uitgevoerd op de Grote Markt in Gorcum. Vlak voordat de beul haar keel dichtknijpt zegt hij: ‘de wurgdood is je genadig, maar daarna zal je eeuwig branden in de hel.’  Anna reageert met een schelle lach en antwoordt: ‘ik vervloek jullie, maar het water zal het vuur blussen en tot in de eeuwigheid zal het voortdurend regenen op deze plek.’ Met een laatste rochel sterft de Heks van de Helmsteeg.

Als het vuur van de brandstapel oplaait begint het inderdaad te regenen en de bijgelovige mensen verlaten biddend het plein. Het wordt weer droog en het normale leven gaat verder. Drie eeuwen later lijkt de Heks van de Helmstaag toch gelijk te krijgen. In 1898 wordt ter gelegenheid van de kroning van Wilhelmina een fontein onthuld, precies op de plaats waar de Heks van de Helmsteeg ter dood werd gebracht. 

Wie nu vanuit de Hoogstraat in Gorichem het nauwe straatje van de Helmsteeg inloopt vindt aan de rechterkant, vlak bij het elektriciteitshuisje, nog altijd het nummer 8 H, op de plek waar de Heks van de Helmsteeg heeft gewoond. 

Meer over dit onderwerp:
madm
Deel dit artikel: