nieuws

De laatste graanelevator van Europa

ROTTERDAM - De overslag en opslag van graan speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Rotterdamse haven. Tot het einde van de 19e eeuw is dit werk enorm arbeidsintensief. Bootwerkers scheppen het graan in grote manden of zakken die uit het ruim van het schip worden getakeld. De zakken worden gewogen en geregistreerd voordat ze verder mogen worden vervoerd.
Aan het begin van de 20 eeuw wordt de graanoverslag in de Rotterdamse haven gemoderniseerd naar Londens voorbeeld. Er worden drijvende pneumatische elevatoren geïntroduceerd. Deze zuigen het graan uit de zeeschepen waarna het in een binnenvaartschip of een graansilo wordt gestort. Ondertussen wordt het graan ook automatisch gewogen.
De introductie van de graanelevatoren zorgt voor veel opschudding in de Rotterdamse haven. Bootwerkers, zakdragers en graanwegers verliezen massaal hun werk en gaan de straat op om te demonstreren tegen de mechanisering van hun werk. De protesten houden jaren aan en lopen regelmatig uit op ongeregeldheden. De demonstraties halen weinig uit want al in 1913 verloopt 96% van de graanoverslag via de elevatoren.
In de jaren 1970 raken de elevatoren buiten gebruik. Er is maar 1 graanelevator bewaard gebleven in Europa. Deze is in het bezit van het Havenmuseum in Rotterdam. Een model van deze elevator is te zien in de entree van het Maritiem Museum. De graanelevator die bij het Havenmuseum ligt is nog volledig werkend, er worden regelmatig demonstraties mee gegeven.