André van Duin houdt toespraak op de Dam: 'Toch anders dan dat je er in het Oude Luxor een revu'tje doorheen jast'

Geboren Rotterdammer André van Duin speecht dinsdagavond net na 20:00 uur bij de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam. "Spannend? Zeker!"

André van Duin, enkele uren voor de herdenking op Radio Rijnmond: "Een verzoek om op 4 mei op de Dam te spreken, krijg je nooit. Of maar een keer in je leven. Dus ik dacht: nou, dat mag je niet weigeren. Ik vind het spannend. Er worden zoveel media op af gestuurd. En het komt nu steeds dichterbij.

Ik ben eigenlijk nog nooit bij de herdenking op de Dam geweest. Die ken ik alleen van televisie. Normaal gesproken ga ik op 4 mei altijd naar de herdenking bij het homomonument. Dat is bij de Westertoren, vlakbij mijn huis. Ik woon alweer dertig jaar in Amsterdam.

Vanavond zijn er dus de taptoe en de twee minuten stilte. Daarna ben ik aan de beurt. Dan sta je daar. Alleen. Alles rust op jouw schouders. Ik heb voor grote zalen opgetreden, maar dit is toch anders dan dat je er in het Oude Luxor even een revu'tje er doorheen jast.

De tekst van de toespraak heb ik thuis geschreven. En aangepast, aangepast en nog eens aangepast. Daarna ben ik voor mijn laptop gaan zitten met m'n camera'tje en heb ik geoefend. Je moet zo'n toespraak heel rustig en gedragen doen. En serieus kijken natuurlijk. Het is een beladen moment. Elk woord wordt op een goudschaaltje gewogen. De tekst is ook langs het herdenkingscomité gegaan. Om te kijken of de gegevens kloppen. En of je ongewild geen mensen beledigt. Het is echt wel een 'dingetje'."

Delfshaven

"Ik ben van na de oorlog. In 1947 geboren in Rotterdam. In mijn speech ga ik vertellen over de wederopbouw van de stad. Over het homomonument in Amsterdam, dat ook een oorlogsmonument is. En over onze vrijheid natuurlijk. Hoe ouder ik word, hoe meer ik er bij stilsta hoe blij we daarmee moeten zijn. We zijn nu al 76 jaar zonder oorlog. Zo'n lange tijd is er eigenlijk nog nooit geweest in de geschiedenis. Dus dat moeten we koesteren.

Ik ben opgegroeid in Rotterdam-Delfshaven, maar daar herinner ik me niet meer zoveel van. Behalve dat het er kort na de oorlog één grote speeltuin was. Overal lagen brokstukken. Overal kon je in. Je kon goed verstoppertje en tikkertje spelen. En fikkies stoken. Als kind realiseer je je natuurlijk niet welke verschrikkingen er hebben plaatsgevonden. Dat kwam ook omdat er bij ons thuis niet over de oorlog gesproken werd. Mijn vader is als dwangarbeider gedeporteerd naar Duitsland. Maar hij wilde daar nooit over praten. De oorlog? Dat was nooit een onderwerp."

Serieuzer werk

"Als komiek heb ik vijftig jaar lang de bloemetjes buiten gezet. Als je wat ouder wordt, wordt dat werk toch een beetje sneu, vind ik. En op een gegeven moment kreeg ik de kans om te veranderen. Ik doe nu Heel Holland Bakt. Heel vrolijk en gezellig allemaal. Maar ik heb ook wat serieuzere dingen gedaan, zoals een toneelstuk. Het is een verrijking van mijn leven geworden. En ik hoef er eigenlijk veel minder voor te doen. Vroeger moest je alles schrijven en repeteren enzo. Maar met de credits, die ik heb van vijftig jaar komiek zijn, werk ik nu heel prettig. En de mensen vinden het ook nog leuk. Ik ben eigenlijk net zo populair als vroeger."

Voor vanavond hoop ik dat het weer een beetje wil meewerken. Er wordt regen, kou en storm verwacht. Een paraplu heeft weinig zin met die windkracht. Mijn haar zal ongetwijfeld door de war gaan. Ach, we zien het wel. We moeten het gewoon doorstaan."

Deel dit artikel: