Maritiem topstuk uit Rotterdamse haven vertrekt voor grootscheepse restauratie

De laatste op stoom werkende graanzuiger ter wereld vertrekt woensdag uit de Maritiem Museum Haven in Rotterdam. De Stadsgraanzuiger 19 gaat voor een grootscheepse restauratie naar werf Talsma in Friesland. Daarmee blijft een belangrijk stuk uit de maritieme geschiedenis van de Rotterdamse en Antwerpse havens behouden.

Een graanzuiger, ook wel elevator genoemd, maakte het lossen van een schip met graan, bonen, erwten of rijst een stuk eenvoudiger. Een stoommachine zorgde ervoor dat twee enorme luchtpompen in werking werden gezet en zo de lading werd opgezogen.

Vóór de introductie van de elevator, aan het eind van de negentiende eeuw, was het lossen van een schip met dergelijke goederen een enorm karwei. Meer dan honderd havenarbeiders waren een week bezig om 6.000 ton bulkgoed over te hevelen van het ene schip naar het andere. Elevatoren maakten het werk minder gevaarlijk en veel sneller, want de klus was sindsdien met nog geen twintig man personeel in twee dagen klaar.

Co-ouder

Inmiddels zijn de machines achterhaald, want zuigers, machines en lopende banden voeren het werk nu uit vanaf de kade. De Stadsgraanzuiger 19 werd in de jaren tachtig van de vorige eeuw een museaal object, aangekocht in Antwerpen. Hij maakt sindsdien onderdeel uit van de buitencollectie van het Maritiem Museum Rotterdam.

Het idee was om met onderdelen van deze Vlaamse graanzuiger de laatste Rotterdamse elevator te restaureren, maar de Vlaamse versie bleek in betere staat. Daarom werd besloten dit exemplaar te behouden. Sindsdien onderhoudt een bevlogen team van vrijwilligers de elevator in Rotterdam.

Sinds 2015 is het Museum aan de Stroom (MAS) in Antwerpen ‘co-ouder’ van dit erfgoed. Directeur Marieke van Bommel van het MAS: “De restauratie van de graanelevator is een prachtig voorbeeld van de internationale samenwerking tussen onze beide musea. De nieuwe maritieme belevingssite aan het droogdokkenpark in Antwerpen wordt ongetwijfeld een mooi tweede thuis voor dit erfgoedstuk, dat oorspronkelijk Vlaams is.”

Eén keer per jaar vertrekt de graanzuiger naar Antwerpen om ook daar bezoekers deelgenoot te maken van zijn rijke historie. Dit is een unicum: niet eerder namen twee musea in verschillende landen de verantwoordelijkheid voor maritiem toperfgoed.

Live te volgen

De Stadsgraanzuiger 19 is vanaf 2023 weer in volle glorie te bewonderen, deels in Antwerpen en deels in Rotterdam, met een volledige vernieuwde publiekspresentatie. De reis naar de werf duurt enkele dagen en is live te volgen op maritiemmuseum.nl.

Deel dit artikel: