ARCHIEF RIJNMOND 27 juni 2021 - Vondst

Afgelopen week heb ik een geweldige vondst gedaan. Ik heb iets geweldigs kunnen binnenslepen dankzij het onvolprezen internet. Iets dat me ook weer eens duidelijk heeft gemaakt hoe klein de wereld is.

Ik was op zoek naar bepaalde informatie over de Rotterdamse conferencier en tekstschrijver Daan Hooykaas en stuitte op een boekje van hem dat ik niet kende. Een boekje dat kort na de oorlog is verschenen met allemaal liedteksten van hem over de razzia van 1944 en de gedwongen tewerkstelling in Duitsland.

Daar keek ik van op.

Was Daan Hooykaas dan misschien een van die 50.000 Rotterdamse jongens en jongemannen geweest die op 10 en 11 november 1944 in Rotterdam zijn opgepakt en afgevoerd naar Duitsland?

Ja dus.

En hij bleek onderweg, en in de Duitse plaats Ochenbruck, allemaal liedjes te hebben gemaakt over zijn lot en het lot van al die jongens mét hem.

Bijzonder.

Jaren geleden ben ik al eens tegen een klein liedblaadje aangelopen van ene Koos van Oeveren van de Hilledijk op Zuid met vier liedjes over hetzelfde onderwerp, maar in dit boekje van Daan Hooykaas stonden meteen twintig liedteksten, zag ik.

Het boekje werd drie keer aangeboden, voor bedragen tussen de 50 en 100 euro, aardig wat geld, maar afgaand op de volgnummers die de aangeboden exemplaren droegen, leek het mij te gaan om iets dat ook maar in heel beperkte oplage is verschenen. Ik zag twee exemplaren met nummers ergens in de zestig, en nummer 16, gesigneerd door Hooykaas en voorzien van nog wat extra papierwerk.

Die laatste heb ik meteen besteld.

Met het idee om muzikanten te benaderen om de liedjes uit die bundel een keer uit te voeren en op te nemen. Ik kon er vast ook wel wat mee in een muziekprogramma dat ik komend seizoen ga presenteren in Theater Walhalla op Katendrecht. En het leek me een geweldige aanvulling voor een project rond het onthullen van een Razzia Monument in Rotterdam, waar ik zijdelings bij betrokken ben.

De volgende dag al lag er een pakje bij mij op de mat. Met het bestelde boekje, getiteld Herinnering aan de Pakhuissteeg.

Het zag er goed uit. Later die dag zou ik wel even wat nauwgezetter kijken.

Toen ging de telefoon.

De directeur van Theater Walhalla.

Of ik weleens had gehoord over de plannen voor een Razzia Monument. Ja, daar wist ik dus van. Nou, hij had met anderen gesproken over het idee om een wat groter muzikaal theaterprogramma op te tuigen rond de onthulling. Een onthulling die volgend jaar november zou moeten plaatsvinden. Of ik daar een rol in wilde spelen.

Natuurlijk wilde ik dat. En: wat een toeval. Ik had al een tijd iets van tien liedjes en liedteksten over dat onderwerp liggen, zojuist had ik er twintig bij gekregen.

We spraken af er nog op terug te komen.

’s Avonds keek ik eens goed in die bundel met Lagerliedjes van Daan Hooykaas. Ik keek ook eens goed naar de losse papiertjes die in de bundel staken. Een ervan bleek een ansichtkaart van een hotel in Ochenbruck. Mogelijk had de vroegere bezitter van dit exemplaar daar weleens gelogeerd tijdens een sentimental journey. Ook vond ik de uitnodiging en het programmaboekje van een speciale feestavond voor jongens die net als Hooykaas in Ochenbruck tewerkgesteld waren geweest. Het programma werd - zogenaamd - aangeboden door de Vereniging van Ochenbruckse Saboteurs. En ik neem aan dat het boekje dat ik in handen had, op die feestavond is gepresenteerd.

Een feestavond op 11 maart 1946, in de bovenzaal van établissement Du Nord, aan de Bergweg.

Toen ik dat las viel mijn bek nog verder open dan ie de hele dag al hing. Ik ken die plek, op de hoek van de Bergweg en de Bergsingel. In die bovenzaal zit alweer heel lang een poolbiljartcafé. Ik kom er bijna dagelijks langs. Ik woon daar echt om de hoek. Ik hoefde als het ware alleen maar even daar voor de deur te gaan staan, de tijdmachine op 11 maart 1946 te zetten en ik was bíj die feestavond en bíj de presentatie van dat bijzondere boekje.

Het deed alles bij elkaar aan als de bevestiging van mijn gevoel dat de geschiedenis vaak heel dicht bij is.

Niet zelden bevindt die zich pal voor je neus, of net om de hoek.

SPEELLIJST

DE TUNE
1. Ik mis je - John Verkroost

2. Kamp Wezeplied - Kees Korbijn
3. Ik vang geen reet met mijn magneet - Olav & Nella van der Ploeg

SPARTA & FEYENOORD
4. Spartamars - Marinierskapel
5. Spartallied - Aad Klaris
6. Hand in hand kameraden - Henhouse Prowlers
7. Alles kan - Roel C. Verburg

8. Wat ik heb geleerd - Eddy de Jong
9. Achtbaan - Jan Rot

DE TUIEN VAN DE ZWAAN
10. Curaçao - Leslie Vos
11. Duet - Leslie Vos & Ina Vermeulen

Meer over dit onderwerp:
ARCHIEFRIJNMOND RADIO CULTUUR
Deel dit artikel: