FEYENOORD

Doodsbedreigingen aan Steven Berghuis: waarom komen misdragingen onder Feyenoord-supporters zo vaak voor?

Tijdens de besloten voetbalwedstrijd Feyenoord-RKC Waalwijk kwamen afgelopen april supporters met vuurwerk het stadion binnen
Tijdens de besloten voetbalwedstrijd Feyenoord-RKC Waalwijk kwamen afgelopen april supporters met vuurwerk het stadion binnen © VK Sportphoto
Een antisemitische muurschildering over Steven Berghuis, regelrechte bedreigingen aan diens adres, rellen rondom de laatste klassieker en intimidatie van voorstanders van Feyenoord City. Het is een greep uit een aantal excessen, gelinkt aan Feyenoord-supporters. De aanhang mag niet over één kam worden geschoren, maar hoe kan het dat zulke incidenten toch zo bij Feyenoord lijken te horen?
Freek Verhulst is Feyenoordsupporter en maakt samen met een aantal fans de voetbalpodcast Kein Geloel. Niet alleen in de podcast, maar ook op zijn eigen Twitteraccount spreekt Verhulst zich regelmatig uit over het gedrag van Feyenoordsupporters.
Verhulst vindt dat Koevermans een totaal verkeerd signaal geeft. Volgens de Feyenoordfan schetst de algemeen directeur een groot grijs gebied. "Als je een antisemitische muurschildering of de vernielingen in Bern als een 'ruw randje' neerzet, dan ben je eufemiserend bezig. Dan stel je geen harde grenzen. Juist een algemene directeur van Feyenoord moet hard het onderscheid kunnen maken tussen de goede kant van het ruwe randje en de daadwerkelijke excessen. Als hij daarmee de echte excessen bedoelt, dan moet hij die ook zo noemen en er hard tegenop treden."
Feyenoord is volgens hem hier niet duidelijk genoeg in. "Zowel naar de media als de supporters. Dat vind ik heel kwalijk."

Niet de gemiddelde Feyenoorder

Jurryt van de Vooren is een Amsterdamse sporthistoricus, afgestudeerd op Feyenoord. "Natuurlijk zijn er Feyenoord-fans bij excessen betrokken, maar ik weet niet of dat fundamenteel meer of minder is dan bij andere clubs. Wel is er blijkbaar meer gevoeligheid bij Feyenoord." Van de Vooren vertelt dat hij geen harde cijfers heeft, maar dat hij dit vanuit gevoel zegt. "Ik weet ook niet of dit gevoel meteen klopt, maar het maakt het niet minder ernstig. Het geval met Berghuis blijft een treurige affaire."
Lees meer:
Daarmee wil Van de Vooren het probleem absoluut niet bagatelliseren. "Dit is een strafbaar feit en natuurlijk moet het Openbaar Ministerie hier naar kijken", zegt hij over de muurschildering. "Maar om nu te zeggen dat dit meteen heel het voetbal aanraakt en een zeer normaal en geaccepteerd verschijnsel is in de voetbalwereld, dat is het dus echt niet. Dit is zó excessief." Van de Vooren vindt het belangrijk om te benadrukken dat dit niet het beeld moet worden dat de gemiddelde Feyenoorder zo in elkaar steekt.

'Onvergelijkbaar met veertig à vijftig jaar geleden'

Volgens Van de Vooren heeft niet alleen Feyenoord problemen met supporters die dit excessieve gedrag vertonen. Hij wil dan ook niet van een 'hooliganprobleem' spreken. "Het is absoluut onvergelijkbaar met de jaren '70 en '80", legt hij uit. Volgens Van de Vooren, die ook de De Bosatlas van het Nederlandse voetbal heeft geschreven, ligt het er ook aan hoe je kijkt naar voetbalvandalisme per club.
"Het is logisch dat er bij Ajax, PSV en Feyenoord meer incidenten zijn, omdat daar simpelweg meer supporters in het stadion zitten dan bij Almere City bijvoorbeeld. Als je gaat bekijken waar relatief de meeste problemen zijn, dan verschrompelen Feyenoord en Ajax in één keer. Zij worden relatief heel klein. Dan kom je bij SC Cambuur en Go Ahead Eagles uit. Dat komt niet doordat er bij Go Ahead Eagles alleen maar tuig rondloopt, maar de club heeft ook een verouderd stadion en daardoor worden andere vormen van incidenten meegeteld", legt Van de Vooren uit.
Ook verwijst hij naar de regio's Limburg en Noord-Brabant, waar volgens hem veel regioconflicten zijn. "Als in Limburg de clubs MVV, Roda JC en VVV-Venlo bij elkaar in de competitie zitten, dan worden deze wedstrijden een stuk zwaarder beladen. Dan zijn er veel meer incidenten, maar minder toeschouwers. Dan zie je juist dat die kleinere clubs relatief veel meer te maken hebben met voetbalgeweld dan Feyenoord en Ajax. Maar de gevallen die er dan zijn, zijn dan zo extreem. Dat trekt alle aandacht naar zich toe. Dat is begrijpelijk, maar het is onevenredig veel aandacht. Dit is een heel klein groepje."
Volgens Van de Vooren is het voetbalvandalisme tegenwoordig een beheersbaar probleem. In tegenstelling tot de jaren '70 en '80, toen het volgens hem een echt maatschappelijke kwestie was. "Maar elk incident is er één te veel", benadrukt de sporthistoricus. Daarvoor gebruikt Van de Vooren een metafoor: "Mensen snappen hoe een rood licht werkt, maar het gaat af en toe fout. Maar het systeem van het rode stoplicht werkt wél."

'Feyenoord-supporters moeten zelf ook goed nadenken'

Waar de extreme emoties bij Feyenoord-fans vandaan komen, kan Freek Verhulst niet goed uitleggen. "Feyenoord is altijd een club van extremen geweest: van heel hoge pieken en heel diepe dalen. De club is zó extreem, het zit diep in de wortels van Feyenoord."
Verhulst is het ermee eens dat Feyenoord een gemakkelijke stok is om ermee geslagen te worden. De excessen zijn volgens hem niet alleen typisch Feyenoord. "Wat er nu met Berghuis is gebeurd, daar kunnen we kort over zijn: dat heeft niet met Feyenoord zelf te maken. Dit zien we bij OMT'ers, politici en journalisten ook. Als je een publiek figuur bent en je doet iets controversieel, dan krijg je een hoop stront over je heen gestort. Je kunt het helaas verwachten. Maar laat ik duidelijk zijn: de muurschildering over Berghuis is walgelijk."
Wat Verhulst ook stoort, is dat mensen die niet ondubbelzinnig afstand willen nemen van de muurschildering degenen zijn die het hardst roepen dat Feyenoord het ruwe randje moet bewaren. "Als je als supporter wil dat dit ruwe randje wordt behouden, dan moet je ook als supporters duidelijk zijn wanneer het te ver gaat. Doe je dat niet, dan doe je hetzelfde als Koevermans: je gooit dan dingen bij elkaar op een hoop die niet bij elkaar horen", vindt Verhulst. "Dan zegt de club straks: dit soort supporters moeten we helemáál niet willen, en gooi je het kind met het badwater weg.”
Mark Koevermans (algemeen directeur van Feyenoord)
Mark Koevermans (algemeen directeur van Feyenoord) © Rijnmond
"Als supporter moet je ook goed nadenken over je eigen rol in dit verhaal. Niet alleen degene die de excessen plegen of alleen in de gezinsvakken zitten, wij allemaal als Legioen. Ieder individu mag zich iets meer bewust zijn van zijn eigen rol over de beeldvorming van Feyenoord en de stok die we de club en media bieden om 'ons' ermee te slaan."

Gedrag is veranderd

Of de excessen van het Legioen ook bij andere clubs voorkomen, durft Feyenoordfan en rechtbankverslaggever Paul Verspeek niet met zekerheid te zeggen. Wel ziet hij dat het gedrag van de groep die zich misdraagt is veranderd. "Vroeger stonden de supporters wel vaker in een kwaad daglicht, maar het was wel van een andere aard. Je spreekt dan van geweld tussen fans onderling. De spreekkoren in het stadion en de knokpartijen waren er toen meer, maar die persoonlijke bedreigingen niet", zegt hij.
Verwijzend naar de bedreigingen aan het adres van Berghuis zegt Verspeek dat dit soort zaken niet voor het eerst gebeuren. "In het verleden is directeur Eric Gudde ook persoonlijk belaagd." Als ander voorbeeld noemt hij de bedreigingen aan oud-Feyenoord middenvelder Marko Vejinovic, die op zijn thuisadres door fans werd bedreigd. "Ze stonden bij hem in de voortuin", zegt Verspeek."
De acties van de fans hebben soms grote gevolgen, benadrukt hij. Dat werd volgens hem goed zichtbaar in het geval van Co Adriaanse. Na het vertrek van Ronald Koeman in 2014 werd de Amsterdamse Ajax-veteraan Adriaanse gepolst als mogelijke opvolger. "Door dreigementen heeft hij daar toen vanaf gezien. Het verwijt was dat hij een Amsterdammer was. Hij trainde ook ooit bij Ajax, maar daar zaten sindsdien al een aantal clubs tussen. Het heeft dus wel echt een effect. Je loopt een trainer of misschien wel spelers mis."
Het verenigen van de liefde voor de club met het gedrag van sommige fans vindt Verspeek lastig: "Het is iets heel naars dat aan Feyenoord kleeft. De club heeft de beste supporters ter wereld, een echte twaalfde man, maar meer dan bij andere clubs zie je de excessen."

'Spreek mét en niet óver supporters'

Of deze excessen te stoppen zijn? Nee, zegt Van der Vooren. De sporthistoricus haalt zijn metafoor weer uit de kast. "Er blijven altijd mensen door rood licht rijden, hoeveel campagnes je ook voert. Het blijft beheersbaar, maar het is niet te stoppen."
Freek Verhulst roept het bestuur én de supporters van Feyenoord op om verantwoordelijkheid te nemen. "Ik wil dat de ruwe rafels van Feyenoord behouden blijven. Ik ben ervan overtuigd dat je dit kunt doen door duidelijke grenzen te stellen wat er wel én niet bij hoort." Verhulst is 'kneitertrots' dat hij een Feyenoorder is. "Maar daar hoort ook bij dat je een ambassadeur van de club bent op het moment dat je club slechter in het nieuws komt."
Feyenoord moet helder communiceren met alle geledingen van de supporters, vindt hij. "Doe dat in de publieke ruimte mét supporters. Als algemeen directeur ben je vertegenwoordiger van de club. Daar hoort ook Het Legioen bij. Dan hoor je niet over, maar mét supporters te spreken. Daar ligt, denk ik, een eerste stap waarmee veel winst valt te behalen."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp: +3197012113165 of mail: nieuws@rijnmond.nl!