INSTAGRAM

Afghaan Haroen houdt hart vast om toekomst vaderland: 'Wat gaat er met mijn tantes en nichtjes gebeuren?'

Haroen vluchtte twintig jaar geleden uit Afghanistan en ziet de geschiedenis zich herhalen
Haroen vluchtte twintig jaar geleden uit Afghanistan en ziet de geschiedenis zich herhalen © Rijnmond
Haroen Peigham vluchtte twintig jaar geleden met zijn vader, moeder, twee zusjes en broertje uit Afghanistan. Als oudste kind, en toch pas achttien jaar oud, zag hij dingen die geen mens hoort te zien. Op de vlucht voor de oorlog en de Taliban streek het gezin uiteindelijk neer in Rockanje. Inmiddels is Haroen zelf vader en heeft hij het Afghaans restaurant Helai in Rotterdam. Maar de geschiedenis in Afghanistan herhaalt zich en het nieuws uit zijn vaderland laat hem niet los.
In zijn restaurant kijkt Haroen op zijn laptop naar diverse nieuwszenders. "Onze grootste nachtmerrie is uitgekomen nu de Taliban aan de macht is teruggekomen", zegt Haroen. "Iedereen die buiten Afghanistan woont heeft familie, vrienden of landgenoten waar we ontzettend bang voor zijn. Want hoe zal het nu verder met hen gaan?" Met sommige familieleden weet Haroen contact te leggen, met anderen niet. En daar is hij bezorgd over.
"De hoop voor een betere toekomst voor mijn landgenoten, vrienden en familie daar, is ver te zoeken op dit moment. De grootste angst die ik nu heb is wat er met mijn tantes en nichtjes gaat gebeuren. De toekomst voor vrouwen in Afghanistan is iets waar je continu mee bezig bent. Dat ze straks niet meer mogen studeren is een ding dat zeker is. Een van de grootste zorgen die we hebben is of vrouwen überhaupt veilig zijn."

Terug naar de middeleeuwen

Twintig jaar geleden begon, onder leiding van de Verenigde Staten, de invasie van Afghanistan. Nu de internationale troepenmacht zich heeft teruggetrokken, wist de Taliban in zeer korte tijd het land terug te veroveren. Duizenden mensen sloegen op de vlucht en proberen wanhopig weg te komen. De wanhoop is zo groot, dat mensen zich vastklampen aan opstijgende vliegtuigen. Met alle gevolgen van dien.
Nu de Taliban terug is aan de macht, komen bij Haroen de herinneringen uit zijn eigen verleden naar boven. "Het voelt als een déjà vu. Het is precies wat ik al eerder heb meegemaakt. Precies dezelfde beelden, op precies dezelfde manier. De Taliban, met zes of acht mensen met wapens in een auto, die dan de steden binnenkomen. Mensen die met angst in hun ogen staan te kijken hoe ze binnenkomen en niet weten wat er gaat gebeuren. Precies wat er twintig jaar geleden gebeurde, gebeurt nu opnieuw. Afghanistan gaat weer terug naar de middeleeuwen", verzucht Haroen.

Helai

"De meest strenge manier van mensen onderdrukken gebeurt in Afghanistan op dit moment. Dat heeft de Taliban al eerder gedaan en zal ongetwijfeld weer gebeuren. Ze zeggen wel dat ze in vrede komen en geen bloed willen vergieten, maar misschien doen ze dat nu voor de buitenwereld. Afghanen weten dat vroeg of laat de ware aard van de Taliban naar boven komt."
Haroen herinnert zich nog hoe hij in het stadion van Kabul, waar hij voorheen met zijn vader naar voetbalwedstrijden keek, getuige moest zijn van onthoofdingen en het afhakken van ledematen. "Dat gebeurde zonder proces, er werden gewoon mensen aangewezen die gestolen zouden hebben. Maar dat konden ook arme mensen zijn, die misschien wel moesten stelen om hun kinderen te voeden. Als je dat al doet, wat is dan de volgende stap?"
Toen het gezin Haroen twintig jaar geleden in Rockanje belandde, hoopte het gezin op een rustig leven. Een leven dat in korte tijd twee keer ruw werd verstoord. De vader van het gezin komt om het leven nadat hij werd aangereden. Een jaar later verdrinkt Helai, het zusje van Haroen. Naar haar vernoemde hij zijn Afghaanse restaurant, het eerste restaurant in Rotterdam met een Afghaanse keuken. "Toen ik bij dit pand ging kijken zaten er allemaal zwanen voor de deur. En Helai betekent zwaan in het Pasjtoe (een van de talen in Afghanistan, red). De naam was zo gekozen."

De toekomst van het land

Volgens Haroen wordt het land honderden jaren terug in de tijd geslingerd door de opkomst van de Taliban. Hij ziet de toekomst voor Afghanistan dan ook somber in. "Ik verwacht niet dat Afghanistan de komende jaren met de Taliban vooruit zal komen. Wie gaat er nu in Afghanistan investeren met de Taliban aan de macht?", vraagt Haroen zich af. "Als er geen juist onderwijs is en er geen bedrijven zijn die in Afghanistan investeren, en als de infrastructuur niet verder wordt ontwikkeld, dan weet je wat de toekomst van Afghanistan zal zijn."
Haroen denkt ook na over wie er het hardst worden geraakt door de huidige situatie. "Vrouwen, arme mensen die niet kunnen vluchten, vrouwen zonder partner en kinderen zonder ouders worden het hardst getroffen. Die kunnen nergens heen en niemand is er om heen te helpen. De wereld heeft Afghanistan in de steek gelaten, de leiders hebben het land in de steek gelaten, dus de arme mensen kunnen nergens naartoe."

Vliegtuig vertrok zonder Nederlanders of Afghanen aan boord

De Tweede Kamer keerde voor een debat over de situatie in Afghanistan terug van reces. Tijdens dat debat werd harde kritiek geuit op de evacuatie. Niet alleen op de evacuatie van Nederlanders, maar ook van Afghanen die met Nederland hebben samengewerkt en nu in grote problemen kunnen komen. Dinsdagavond vertrok een Nederlands transportvliegtuig uit Kabul, de hoofdstad van Afghanistan. Zonder Nederlands en zonder Afghanen aan boord, zo liet Defensie weten. Woensdag vertrok wel een vliegtuig met 35 Nederlanders aan boord die in Afghanistan verbleven en ook 16 Belgen, 2 Duitsers en 2 Britten.
Ook Haroen is kritisch op Nederland. "De Amerikaanse president Joe Biden zei dat ze daar niet waren voor de wederopbouw, maar voor het bestrijden van terrorisme. En in Nederland werd juist gezegd dat we de Amerikanen gingen helpen met de wederopbouw van Afghanistan. Dan vraag je je af of Amerika Nederland heeft gebruikt, terwijl ze zelf met een ander doel daar waren. Of wisten ze het van tevoren en heeft Nederland militairen wijs gemaakt dat ze daar waren voor de wederopbouw? Ik begrijp dat Nederland Amerika moet volgen als bondgenoot, maar de wereld mag ook best wat harder worden tegen Amerika. Kijk maar naar Irak, waar waren die chemische wapens?", vraagt Haroen zich af.
"En toch heeft de hele wereld Amerika gesteund. En kijk wat er nu van Irak is geworden. Dat gebeurt nu ook met Afghanistan. Van alles beloven, een regering neerzetten en nu in de steek laten. En nu zeggen ze 'ze moeten zelfstandig kunnen doorzetten'. Natuurlijk, maar dan moet je wel het juiste moment kiezen om weg te gaan en steun blijven geven. En wat gaat er nu gebeuren? Afghanistan wordt wéér het opleidingscentrum van de wereld voor het opleiden van nieuwe terroristen."

Er moet weer een wonder gebeuren


"De afgelopen jaren zag ik beelden van Afghanistan met nieuwe gebouwen en restaurants die open gingen. Dat begon hoop te creëren en gaf het gevoel dat het langzaam de goede kant op ging", zegt Haroen. "Maar na wat er nu gebeurd is, heb ik absoluut geen vertrouwen meer dat het de komende tientallen jaren in Afghanistan beter zal worden. Er moet weer een wonder gebeuren. Maar dat zie ik op dit moment niet gebeuren."
Sinds kort is Haroen vader van een zoontje en zijn tweede kindje is onderweg. Hij hoopt ooit zijn eigen roots aan zijn kinderen te kunnen laten zien. Maar hij weet ook dat dat in ieder geval de komende jaren onmogelijk zal zijn. "Een half jaar geleden was mijn zoontje net geboren en had ik de droom om mijn geboorteland te laten zien. Maar nu ga ik dat absoluut niet doen. Met de Taliban in Afghanistan zal ik nooit terugkeren."
Zal de Taliban ooit verdwijnen? Haroen hoopt van wel, maar of het ooit zal gebeuren durft hij niet te zeggen.
Haroen vluchtte 20 jaar geleden uit Afghanistan en houdt zijn hart vast: "Het voelt als een déja vu"