Drugs, naaktfoto’s en ‘sugardaddies’, maar ook een plek waar je jezelf kunt zijn: dit is het verhaal van de Kloostertuin-kinderen uit Dordrecht

“Als iemand een benzo heeft genomen, zie je dat meteen. Dan hebben ze dat slome over zich.” En: “Zit er een schattig kind van vijftien gezellig naast een 28-jarige die net uit de gevangenis is. Het is soms bijna zwarte komedie.” Het is dé ontmoetingsplek voor jongeren in Dordt: De Kloostertuin in hartje centrum.

Wandel eerst een stukje over een van de langste winkelstraten van Nederland, de Voorstraat. Steek dan het Statenplein over - op vrijdag en zaterdag is daar de markt - en neem één van de steegjes die naar de tuin leiden. Liefhebbers van historie gaan via museum Het Hof van Nederland. Filmfanaten kiezen de route via The Movies. Even kijken wat er deze week draait in het filmhuis.

Tekst gaat verder onder de foto

De route naar de kloostertuin is vol historie | Foto: Sienna de Greef


Je moet het wel weten - de Kloostertuin zit een beetje verstopt - maar dan openbaart zich hét groene juweeltje van het centrum. Een oase van rust, omgeven door de muren van het eeuwenoude vroegere klooster. Veel ruimte, veel gras, bomen, wat speeltoestellen en her en der looppaden waar goed over is nagedacht door een architect. Op het gras scharrelen de enige echte Kloostertuin-katten. De beestjes hopen op een stukje vis van een marktbezoeker die zijn haring zit op te peuzelen.

Tekst gaat verder onder de foto

De Kloostertuin is een groene oase | Foto: Sienna de Greef


Vijfhonderd jaar geleden deden de monniken van het Augustijnenklooster hier, in habijt, hun rondje en verbouwden ze waarschijnlijk groenten. Vandaag de dag is de Kloostertuin de plek waar de populaire buitenbios draait in de zomer, waar ouders chillen met hun kinderen, waar basisscholieren van de Statenschool in de pauze een boterhammetje eten en waar dagjesmensen met een gids in hand even uitpuffen van alle drukte in het historische centrum van de stad.

Eén groep bezoekers is er eigenlijk altijd. Nou ja, als de middelbare scholen uit zijn en het weer niet al te slecht. Dat zijn jongeren uit heel Dordrecht. De Kloostertuin heeft een speciale aantrekkingskracht op hen. Al sinds de grote herinrichting van 2008. Want dit is de plek waar je jezelf kunt zijn. En waar er, volgens de verhalen, heel veel mogelijk is. Tot op, maar ook over de grens.

Tekst gaat verder onder de foto

Het voormalige Augustijnenklooster | Foto: Sienna de Greef


“Ik denk dat de meeste jongeren in de Kloostertuin ergens tussen de veertien en dertig zijn”, zegt Johan. Hij was er lange tijd vaste bezoeker. Ook de 18-jarige Mila denkt aan die leeftijdsgroep. Ze kwam er veel en komt er nog steeds af en toe. Voor haar betekent de Kloostertuin speciale vriendschappen, goede gesprekken en -ze is er eerlijk over - drugs.

Johan is blij dat hij over kan vertellen over zijn tijd in de Kloostertuin. “Ik zie gewoon een hele generatie die zich dood verveelt en zich kapot rookt. Al gebeuren er zeker ook mooie dingen daar.” Johan reageerde op het artikel over tiener Lily uit Dordrecht die vanuit het niets belandde in een wereld vol harddrugs.

Hij zit nu voor me, omdat hij aandacht wil voor de andere Lily’s in Dordrecht. En de Kloostertuin speelt een centrale rol in dat verhaal. Johan heeft ook een naam voor de groep: 'de Kloostertuin-kinderen'.

Relaxte plek

De Kloostertuin kan heel belangrijk zijn voor iemand. Een 14-jarige die zegt dat ze niet veel vrienden in haar klas heeft, noemt de Kloostertuin een “relaxte plek waar je niet wordt uitgelachen als je andere kleren aan hebt dan de rest.” Ze zegt vooral vintage te dragen uit de kringloopwinkel en meisjes veel leuker te vinden dan jongens. “In de Kloostertuin maakt dat niets uit. In de klas vinden ze dat raar.”

"Ik ben een kennispersoon", zegt Mila over zichzelf. In de Kloostertuin kan ik het over alles hebben met mijn vrienden. Bijvoorbeeld over planeten, anime (Japanse tekenfilms en animatiefilms, red.) en over psychologie. Wat zeg je tegen iemand? En hoe doet hij of zij dan terug? Hoe kun je best iemand benaderen?" Het zijn het soort gesprekken dat je als tiener niet overal kan voeren.

Volgens Johan wisselt de jongerenpopulatie, maar zijn er twintig tot dertig vaste bezoekers en daaromheen een groep die komt en gaat. Het inmiddels 15-jarig meisje Lily uit de eerdere verhalen zou je kunnen rekenen tot de laatste, de wisselende groep. Johan: “Vaak zijn ze even los, maar dan komen ze toch weer terug. En soms blijven ze weg en was de Kloostertuin maar voor even.”

tekst gaat verder onder de foto

Ingang naar de Kloostertuin | Foto: Sienna de Greef

Het gaat om maximaal zo’n zestig jongeren op een dag, schat hij. “De laatste tijd waaieren ze ook vaak uit over de stad. Dan zie ik dezelfde gezichten weer op het grote skateplein onder de brug, voor de HEMA of bij de KFC.” Wijkagenten Karin Been en Hanneke Twigt onderschrijven dat. Ook zij zien steeds vaker groepjes jongeren door hun hele gebied, het centrum van Dordrecht. De Kloostertuin staat scherp op de radar van de agenten, maar daarover later meer.

Gendervragen
Het is ontegenzeglijk mooi als jongeren een plek hebben waar ze zichzelf kunnen op een leeftijd waarin het leven toch al complex en onzeker is. Daarnaast heeft de coronacrisis jongeren hard geraakt. Uitzichtloosheid, lege dagen, weinig ritme, weinig contact met anderen en landelijk maar liefst een kwart tot de helft van alle tieners met psychische problemen zoals gevoelens van depressie. "Corona heeft geen goed gedaan in de Kloostertuin", erkent Johan.

Daarnaast speelt het gendervraagstuk, dat veel in de media is, een rol. Dat stemt bij velen tot nadenken. Op wie val ik? Voel ik me een jongen of een meisje? Of eigenlijk meer iets daartussen? Zoals de 14-jarige zegt: niet in iedere omgeving, ook niet thuis, is dat altijd even makkelijk bespreekbaar. In de Kloostertuin kan een jongen gewoon make-up dragen als hij dat wil. Mila: "Hier kun je gekke kleding aan. Leuk juist! Ik kon mezelf zijn."

Maar Johan ziet daarnaast ook een andere kant van de Kloostertuin: “Een draaikolk van ellende waarin je kan verzuipen.”


Tekst gaat verder onder de foto

Een dagelijks tafereel in de Kloostertuin: kletsende jongeren | Foto: Rijnmond


Zelf heeft Johan het hele assortiment drugs wel een keer voorbij zien komen, zegt hij. Dan doelt hij onder andere op paddo’s, xtc, weed, hasj, mdma en benzodiazepinen. Die laatste zijn kalmeringsmiddelen die je normaal krijgt van de dokter voor een razend hoofd dat maar niet stil wordt, de welbekende ‘pammetjes’. Wijkagenten Karin Been en Hanneke Twigt noemen de situatie: "heel heftig." Been: "Een 13-jarige die blowt. Of zelfs xtc slikt."

Ook zijn in de Kloostertuin meerdere serieuze verslavingen aan cocaïne begonnen, volgens de overlevering. Het middel 'Miaow', de designerdrug mefedron, was in de Kloostertuin al een paar jaar geleden voor handen voor het landelijke bekendheid kreeg. Je voelt je er opgewekt door en krijgt heel veel zin om te praten. In landen om ons heen is het middel te koop als plantenvoeding of badzout. Zonder gezondheidsrisico's is gebruik ervan niet. Ritalin, het bekende medicinale (pep)middel om ADHD in goede banen te leiden wordt er soms gesnoven.

Het mag geen verrassing heten, maar Hanneke Twigt ziet het soms ook mis gaan. "Dan wordt er zo'n jong meisje onwel. De groepsdruk kan enorm zijn." Been: "Soms zijn ze dan meteen genezen, maar soms ook niet."

Huilen
Mila was zestien toen ze voor het eerst xtc slikte. Dat was niet in de Kloostertuin, maar op een feestje bij iemand thuis. "Ik wilde eigenlijk dronken worden, maar dat lukte niet. Ik had daarvoor al erg veel water gedronken. Een vriend bood me een pilletje aan. Ik dacht: nee! Dit is nooit mijn intentie geweest om te doen! Maar heb het toch ingenomen. Echt nooit verwacht dat ik dat zou doen."

Het is een behoorlijke rit in de achtbaan die avond op het feest voor Mila. "Ik moest eerst huilen, zo erg schrok ik. Daarna voelde ik me beter. Helder en echt helemaal daar. Het was uiteindelijk een hartstikke gezellige avond met de vriendengroep. Het voelde gewoon goed. Ik zag nog iemand uit de klas die ook drugs had gedaan. We keken elkaar aan. Jij ook? We zagen het aan elkaars ogen. Dat weet je helemaal niet van elkaar. Dat schept toch wel een band. Een soort geheim wat je samen deelt."

'In de bonus'
“Er is eigenlijk altijd wel wat voorhanden", zegt Johan. "Het wordt van bovenaf in de groep gebracht door meerdere dealers. Het is een soort wisselend weekmenu. Alsof er iets ‘in de bonus is’ en dan flink wordt ingeslagen, want het is met korting. Dan zie je ineens weer tijdenlang niks anders dan paddo's. Dan weer kalmeringsmiddelen. En als iemand toch iets anders wil, sturen ze de dealer een bericht en krijgen ze hun persoonlijke bestelling geleverd.”

Hij heeft het dan over het hart van de groep. Een 13-jarige bezoekster zegt dat ze wel eens dingen heeft gehoord die niet voor haar bestemd waren, maar dat ze nog nooit drugs heeft gezien. “Sommige jongeren vind ik een beetje eng, maar de meesten zijn hartstikke aardig. Je kan er echt lekker hangen in de zon. Soms tekenen en schetsen we dingen. De poezen bijvoorbeeld.”

tekst gaat verder onder de foto

De Kloostertuin was vermoedelijk bijna 800 jaar geleden al in functie | Foto: Sienna de Greef


Mila kreeg ondertussen de smaak te pakken en gebruikt steeds vaker: ketamine, xtc, mdma en blowen. Het verandert haar leven. "Waar ik altijd alles besprak met mijn moeder, praatte ik niet meer met haar. Ze voelde dat er wat was. Er was steeds meer spanning thuis. Toen ze ernaar vroeg, ben ik eerlijk geweest. Ja mam, ik gebruik drugs. Ik heb haar toen alles verteld."

"Ze zei tegen me: het is goed dat je dit vertelt. Je mag echt wel wat proberen. Maar je moet het niet uit de hand laten lopen. We kregen weer beter contact en ik wist dat ik te ver was gegaan."

Later belandt Mila in een flinke psychische dip. Het is allemaal toch heftig. Ze is niet de enige in de Kloostertuin die na regelmatig drugsgebruik door een diep dal gaat. "Nu gaat beter met me en ben ik met een nieuwe opleiding begonnen. Eén ding heb ik wel geleerd: mix nooit verschillende soorten drugs door elkaar."

Ook Johan heeft het compleet mis zien gaan met harddrugs. "Er was een superleuke, creatieve jongen. Die kon thuis zichzelf niet zijn. Hij bleef maar mdma slikken. Daardoor heeft hij echt zijn hersens gefrituurd, denk ik. Hij is geen schim meer van wie hij was. Helemaal vlak."


Slechts een deel van de groep gebruikt. Lily uit de eerdere verhalen kwam in de kern waar wel drugs in het spel is, vertelt haar moeder Hanna. Ze werd uiteindelijk ingezet om drugs te verkopen. Dat lijkt één van de manieren te zijn waarop er binnen de groep geld wordt gegenereerd voor drugs, sigaretten, telefoons, kleding en andere dingen. Maar dat lijkt niet de enige manier te zijn.

'Waus op de fiets'

Johan: “Veel van de Kloostertuin-kinderen werken als fietskoerier voor een bekende thuisbezorg-keten en brengen maaltijden rond. Het is eigenlijk ook wel logisch. In de coronacrisis werden er veel koeriers gezocht. In de stad hangen doen ze toch al, nu rijden ze alleen af en toe waus heen en weer met een pizza. En verdien je toch lekker wat.”

Hardnekkig is ook het gerucht dat er jongeren zijn, ook minderjarigen, die geld verdienen via het platform OnlyFans, dat veel gebruikt wordt voor het verkopen van erotisch foto- en videomateriaal. Eén van de ouderen zou hen hebben helpen of hebben geholpen met het opzetten van een account. Johan: “In ieder geval gaan er naaktfoto’s rond. En je ziet ook soms een mooi meisje dat een veel oudere vriend heeft die eigenlijk te lelijk is voor haar. Dan weet ik wel hoe het zit: dat is een sugardaddy. Die betaalt dan om haar vriendje te mogen zijn.” Mila kent OnlyFans niet, maar weet wel dat er dingen gebeuren 'op een seksuele manier'.

Stoned op de foto en naakt-selfies

Wijkagenten Karin Been en Hanneke Twigt krijgen veel reacties vanuit de groep jongeren als ze het hebben over veilig gedrag op sociale media. "Dit thema leeft. We weten dat er onder jongeren gechanteerd wordt met naaktfoto's. Of dat een 14-jarige een compleet stoned een selfie plaatst. Zoiets kan echt alleen maar tegen je werken."

Soms is het op een bizarre manier toch ook weer een soort van komisch, zegt Johan. Er was eens een jongere die met ogen als stuiterballen de wijkagent tagde op Instagram. "Kijk! Ik heb al vier nachten niet geslapen!"

Het tekent ergens ook de sfeer in de tuin. Wijkagent Karin Been: "De sfeer is niet vijandig. De jongeren zijn doorgaans vriendelijk en goed aanspreekbaar."

Provinciestad

In de verhalen van en over de 'Kloostertuin-kinderen' zijn een paar rode draden te onderscheiden. Veel van hen, maar zeker niet allemaal, komen niet uit thuissituatie waar ze zich niet helemaal goed voelen. Ze zijn graag buiten en even weg van thuis. Verder is Dordrecht, hoe mooi ook, toch een provinciestad. Mila: “In Dordt is gewoon niet zo veel te doen. Op hangplekken word je vaak weggestuurd. Alleen in Stadspolders en Sterrenburg is er wel wat. En dan de Kloostertuin.”

tekst gaat verder na de foto

Het Monument-festival waar muziek, live performances en gastronomie samenkwamen | Foto: RTV Dordrecht


Johan: “Het perfecte voorbeeld was het Monument Festival," Dat kleinschalige evenement bestond tot 2019 op een braakliggend stuk grond bij de kraanbaan van een van de vroegere scheepswerven op De Staart. "Muziek voor jongeren, techno en zo, op een mooie plek aan het water. Dat kostte bijna niks en was super. Wantijpop is ook gratis, maar toch een beetje oubollig. Maar op de plek van Monument staat nu een woonwijk. Dat is dus nooit meer gehouden."

Het is herkenbaar wat Johan zegt, want de schrijver van dit stuk was er die avond toevallig ook. De ondergaande zon in de Merwede, de muziek, de relaxte undergroundsfeer en de industriële omgeving samen hadden iets magisch. Ik kreeg het van alle kanten terug uit de groep met wie ik samen was. Daarna nooit meer zoiets meegemaakt in Dordrecht. En dat voor een fractie van de prijs van een 'officieel' groot festival.

Wat je ook hoort: veel Kloostertuin-kinderen hebben een gevoelige en artistieke kant. Ze zingen, ze schrijven. Zijn soms net een beetje anders dan de rest. Niet het type om lid te worden van de korfbalvereniging of voetbalclub of dagen door te brengen achter de Playstation. Johan: "Er is echt talent in de groep. Maar door alle drugs komt er vaak veel te weinig uit."

Van alle tijden?

Maar hoe erg is het wat er soms gebeurt in en rondom de Kloostertuin? Neem het onlineplatform OnlyFans. “In mijn tijd verkochten meisjes hun gedragen ondergoed. De Wibra en Zeeman zijn er groot mee geworden”, zegt een professional die werkt met jongeren. “Dit is dus de moderne variant.” Hij voegt eraan toe dat het absoluut moet gaan om meerderjarigen en dat iemand nooit chantabel moet kunnen worden.

Zo zijn er waarschijnlijk meer tijdloze elementen te vinden in de Kloostertuin. De relatief makkelijk beschikbare drugs, een sterke vriendschapsband en een gevoel van ’samen tegen de rest van de wereld’ waren er ook al tijdens de jeugd van deze auteur, ruim twee decennia geleden. Al lag die niet in Dordrecht.

Huisbezoeken
Je zou grofweg kunnen zeggen dat er een groep ‘keurige vrienden’ was voor overdag en een groep 'vrije vogels' voor de weekenden en de avonden. In die subcultuur ging het er het heftigst aan toe, maar werden wel de mooiste herinneringen gemaakt. Het zal waarschijnlijk bij de hippies zo'n beetje hetzelfde zijn geweest, los van de regels. En in de Middeleeuwen verkenden pubers ook de grenzen, weten we uit onderzoek. Je bent jong en je wilt wat. Maar er ligt wel een gevaar op de loer.

De meesten van die 'vrije vogels' van ruim 25 jaar geleden kwamen prima terecht. Maar een klein aantal niet. Ze schoten door en belandden in een serieuze verslaving of worstelden later met een psychiatrische of lichamelijke aandoening. Mila en Johan weten dat dat risico anno nu nog geldt. En ook de politie, gemeente en jongerenwerkers beseffen dat. Daarom fietsen wijkagenten Been en Twigt 'heel Dordrecht af' om thuis bij jongeren en ouders op bezoek te gaan. Ze willen ze de zaak tijdig kenteren als het dreigt mis te gaan.

Mila zegt de ergste heftigheid in de Kloostertuin er nu even af is. "De meesten zien ook wel in dat je zo compleet de verkeerde kant op gaat. We werden in de stad 'de junkies daar' genoemd. Een paar jongeren zitten er nog steeds wel in en willen niet stoppen of minderen. Maar bij de meeste uit mijn heftige tijd gaat het beter. Ik maak me soms wel zorgen over de nieuwste Kloostertuin-jongens en meiden voor wie het soms allemaal weer opnieuw begint."

tekst gaat verder onder de foto

De Kloostertuin in Dordrecht | Foto: Rijnmond

Johan verliet de groep. Mila komt er soms nog. Ook al praten we over compleet andere tijdperken, ze herkennen het tijdloze fenomeen ‘de rem’. Heeft iemand diep van binnen toch een soort grens waar het echt niet overheen mag, dan komt het meestal uiteindelijk wel goed. Johan: “Ook al ga af je en toe heel ver en heel erg naar de klote, dat je toch voelt: nu moet ik stoppen. Anders is de schade straks niet meer te repareren.”

Het lastige is dat je dat vaak achteraf pas helder kunt zien.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan via maurice.laparliere@rijnmond.nl.
Komende week meer over de huisbezoeken die de wijkagenten van het Dordtse centrum afleggen.
De namen van de jongeren en de moeder van Lily in dit artikel zijn fictief. Hun identiteit is bekend bij de redactie.

Meer over dit onderwerp:
NIEUWS
Deel dit artikel: