ARCHIEF RIJNMOND 29 aug 2021 - Vragen

Afgelopen week heb ik weer eens ervaren wat het stellen van goede vragen kan doen. Ik heb weer eens gezien wat goede vragen kunnen teweegbrengen.

Ik was met mijn vrouw over de vloer bij een stel dat we niet zo goed kenden. En tussen de gangen van het avondeten door gingen onze levenslopen, familiegeschiedenissen en eigenaardigheden over tafel.

We hadden het over de Asperger die aan mij kleeft, een zekere mate van autisme, én het ging over onze hond die niet mee was. Ik vertelde dat als ik in mijn eentje het vertrouwde rondje met onze hond doe, dat al gauw veel langer duurt dan wanneer mijn vrouw diezelfde route aflegt, of dan wanneer we samen gaan. Ik zei: ‘Ik pap met iedereen aan. Ik maak graag praatjes met Jan en alleman. Dat is een soort tweede natuur geworden.’

Waarop onze gastheer droogjes vroeg: ‘Wat is dan je eerste natuur?’

Ik was gewoon even uit het veld geslagen door die vraag.

Later ging het over emoties. Dat als mijn vrouw iets van mij wil, het helemaal geen zin heeft daarbij emoties in te zetten. Boos worden op mij, bijvoorbeeld, werkt echt averechts. Dan haak ik af. Ik zei: ‘Ik vind emoties heel lastig te hanteren. Of ze nou positief of negatief zijn. En zowel bij anderen als bij mezelf. Ik leid het liefst een gelijkmatig leven, zonder veel emoties.’

Onze gastheer daarop: ‘Lukt dat ook?’

Zo. Dat was weer een kanonskogel, nu verpakt in drie eenvoudige woorden en een vraagteken.

We hadden het ook nog over allerlei genotsmiddelen, zoals sigaretten, drugs en alcohol. Ik zei dat ik nooit wat dan ook heb gebruikt. Dat ik in mijn pubertijd, op de leeftijd waarop de meeste mensen beginnen aan sigaretten, alcohol en eventueel aan drugs, al die dingen al enorm stom vond.

‘Wat doe je dan om te ontspannen?’ wilde de gastheer weten.

En weer was ik even van mijn stuk gebracht.

Dat was nou al de derde keer dat hij bijna terloops diep in mij porde met een geweldige vraag.

Ik was er echt van onder de indruk.

Inmiddels had ik begrepen dat hij als arts in de psychiatrie had gewerkt, en gewend was om goed te letten op wat iemand zegt, en dan op het juiste moment een confronterende vraag te stellen. Maar toch.

Het was bijzonder om te merken hoe een paar gerichte vragen een gesprek een bijzondere dimensie kunnen geven. Hoe je met een paar vragen iemand bijna kunt dwingen tot zelfonderzoek.

De antwoorden die ik na enige nadenken gaf zijn nog niet eens zo belangrijk. Maar voor de volledigheid: mijn eerste natuur is misschien meer het kluizenaarschap, emoties kunnen me heel erg in de weg zitten, ik ben onderhevig aan enorme stemmingswisselingen, en hoe ik ontspan? Geen idee. Misschien met een dutje op de bank?

Nee, het is vooral de kracht van de vragen die me zal bijblijven van deze ontmoeting.

Hoe ik het in dat opzicht zélf doe? Want ja, ik ben natuurlijk tot op zekere hoogte ook vragensteller van beroep. Ach, vanuit journalistiek oogpunt zal ik zelf ook weleens een goede vraag stellen. Maar misschien wel de beste journalistieke vraag die ik ooit gesteld zag worden was niet van mezelf. Die kwam ik tegen in een interview van een Nederlandse journalist met de Amerikaanse liedjesmaker en -zanger Randy Newman. De journalist vroeg: ‘Houdt u eigenlijk van muziek?'

SPEELIJST

DE TUNE
1. Ik mis je - John Verkroost

2. Whistler on a string - Ocobar

MARINUS VAN HENEGOUWEN
3. Barpianist - Paul van Wely
4. Een slechte pers - Ina van Faassen
5. Sprookje - Gerard Cox

6. Ik hoef niet bang te zijn - Jop Pannekoek

OVER MUZIEK
7. Liedjes oppimpen - Mike Boddé
8. Spread the nicely - Mike Boddé
9. Mozart & misverstand - Kees Torn
10. Habituee - Ansje van Brandenberg

11. Air - Het Groot Niet Te Vermijden

Meer over dit onderwerp:
CULTUUR RADIO
Deel dit artikel: