Wethouder Van Gils is blij met investeringen van het demissionaire kabinet, maar Rotterdam wil meer

Het stadsbestuur van Rotterdam is blij dat het kabinet gaat investeren in energietransitie, woningbouw, jeugdzorg en aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dat zijn voor de stad grote vraagstukken. Maar Arjan van Gils, de Rotterdamse wethouder van Financiën, vindt het jammer dat er geen langetermijnoplossingen zijn, nu het kabinet is afgetreden. "Het blijft pleisters plakken."

Van het hele pakket aan plannen voor 2022 zijn de investeringen in de energietransitie wel het grootst. Het demissionaire kabinet trekt bijna 7 miljard euro uit om de CO2-uitstoot te verminderen. Een groot deel daarvan wordt gereserveerd voor zonne- en windparken en ook voor het ondergronds opslaan van CO2. Ook kunnen bedrijven geld aanvragen voor energietransitieplannen.

Kijk hieronder naar de reportage over Prinsjesdag, waarin wethouder Arjan van Gils ingaat op de uitgaven van het demissionaire kabinet. De tekst gaat verder onder de video:

Om de woningbouw te stimuleren, gaat het Rijk één miljard euro in de komende tien jaar vrijmaken. Dat geld is bedoeld om huurwoningen te bouwen voor mensen met een middeninkomen. Ook is er volgend jaar extra geld voor de jeugdzorg en de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

"Het kabinet is demissionair, waardoor het ook niets anders kan doen. Het blijft voor heel Nederland wel teleurstellend dat echte grote maatregelen er nog niet zijn. Voorlopig moeten we het doen met oplossingen voor de korte termijn en niet voor de lange termijn. Dat is niet fijn", zegt Van Gils.

Klimaatmaatregelen

Rotterdam is erg blij met het geld voor de energietransitie. Voor de stad is dat een belangrijk onderwerp. In 2019 is het Rotterdamse klimaatakkoord gesloten met daarin 55 klimaatdeals. Een aantal daarvan is al in gang gezet, bijvoorbeeld het elektrificeren van de industrie of het isoleren van de woningen. Het doel is om in 2030 de CO2-uitstoot te halveren.

Maar grote projecten, zoals het bouwen van een fabriek die groene waterstof maakt, zijn nog niet van de grond gekomen. Daarvoor is veel geld van het Rijk nodig, geeft wethouder Arno Bonte van Duurzaamheid aan: "Eigenlijk liggen die plannen al een aantal jaar stil. Ik hoop dat we die met dit geld een beetje in beweging kunnen zetten."

Bonte zegt dat de investeringen van het Rijk veel meer zijn dan hij eigenlijk had verwacht, maar het is voor hem slechts een eerste stap. Er is nog veel meer nodig. "Die 7 miljard euro zouden we hier in Rotterdam prima volledig kunnen inzetten. Dat zal niet gaan gebeuren, want ook andere regio's zullen hun vinger opsteken. Ik hoop wel dat we zeker één tot twee miljard op korte termijn kunnen investeren", aldus Bonte.

'Je moet fors investeren'

Maar hoeveel geld gaat Rotterdam überhaupt krijgen? Die vraag is nog niet te beantwoorden, zegt wethouder Van Gils. Dat zal de komende tijd duidelijk worden. Ook hij hoopt op veel geld voor het Warmtebedrijf en het verduurzamen van de haven.

Wethouder Van Gils: "Als je ziet dat bijna twintig procent van de CO2-uitstoot in Nederland hier in Rotterdam zit, dan weet je dat als je echt meters wilt maken, je met een paar grote ingrepen veel meer doet dan dat je kleine projecten in het land kiest.

De tekst gaat verder onder de foto van de Rotterdamse haven:

De Rotterdamse haven | Foto: Rijnmond

Zo wordt het voorbeeld van het Warmtebedrijf genoemd, of de ontwikkeling van waterstof. "Als je echt een transitie wilt doen naar waterstof, dan vraagt dat om een complete infrastructuur van leidingen en fabrieken", benadrukt Van Gils. "Daar moet je fors in investeren. Dat kan niet op een andere manier."

Maar wat als het Rijk toch anders kiest en het geld voor die grote projecten niet komt? "Dat betekent dat we de doelstellingen niet gaan halen op een aantal punten", stelt Van Gils. "Dat milieuprobleem duurt dan langer dan nodig is, maar op de lange termijn zou dat heel slecht zijn voor de economie in Nederland. Duitsland is erg voortvarend bezig op dit gebied. Als Hamburg of Antwerpen het wel doen en voorop gaan lopen, dan verliezen wij de positie van de grootste energiehaven van Europa."

Woningbouw

Rotterdam heeft de afgelopen jaren al meerdere keren extra geld van het Rijk gehad om toch woningen met een middenhuur te kunnen ontwikkelen. Bijvoorbeeld een project bij het Zuidplein en Feyenoord City. Nu wil het Rijk weer jaarlijks 100 miljoen verdelen voor dit soort projecten.

De tekst gaat verder onder de foto van een artist impression van Feyenoord City:

Artist Impression Feyenoord City | Foto: Artist Impression OMA

Het stadsbestuur is bij met deze maatregel, maar gemeente Rotterdam ziet liever jaarlijks een investering van één miljard euro vanuit het Rijk verdeeld worden over heel het land om de woningbouw te stimuleren. Verder vindt wethouder Van Gils het jammer dat aan het hele stikstofprobleem niets gedaan wordt zolang er geen nieuw kabinet komt.

"Rond de verkiezingen had iedereen grote woorden, want urgente en grote problemen vroegen om aandacht", merkt wethouder Van Gils op. "Daarvan moet je constateren dat na die grote woorden het al lang heel stil is geworden. Er is nog geen perspectief. Dat is buitengewoon spijtig voor Nederland. Bij stikstof wordt altijd erg gekeken naar de boeren en de landbouw. Maar grote energiemaatregelen nemen zoals een waterstoffabriek neerzetten, daar speelt het ook bij."

Jeugdzorg

In 2015 heeft het Rijk de jeugdzorg overgedragen aan gemeenten. Er werd ook een korting op het budget ingesteld, omdat gemeenten efficiënter zouden werken. Maar de praktijk geeft een ander beeld. Het blijkt dat Nederlandse gemeenten veel meer geld hebben uitgegeven aan jeugdzorg dan ze van het Rijk hebben gekregen. In 2019 alleen al gaat dit in totaal om een bedrag van 1,6 tot 1,8 miljard euro.

De jeugdzorg kampt met grote problemen. Steeds vaker heeft jeugd acute hulp nodig. Kinderen en jongeren met mentale gezondheidsproblemen moeten in sommige gevallen te lang wachten op passende hulp en de spoedzorg staat flink onder druk. Zo ook in de gemeente Rotterdam.

Het Rijk heeft nu gezegd dat er meer geld bijkomt voor de jeugdzorg. Wethouder Van Gils van Financiën is daar blij mee. "Het is nog geen structurele oplossing, maar we kunnen nu twee jaar vooruit. We hebben voldoende gekregen om de tekorten die er waren op orde te brengen, maar we kunnen nog niet echte ingrepen in de bekostiging doen om meer mensen een vaste baan aan te bieden. Daar is meer voor nodig. Dat stoort me wel. Dat er geen kabinet zit dat zegt: 'Hier gaan we de komende vier jaar aan werken.'"

Wat ook niet gaat lukken, is om de wachtlijsten nu snel te verkorten. Het geld is nu eens niet het probleem, maar wel de schaarste op de arbeidsmarkt. Ook speelt de overbelasting van het personeel na de corona-uitbraak mee.

Naar het oosten

Volgens wethouder Van Gils is er de kans dat mensen uitvallen of zeggen iets anders te gaan doen. Of ze willen wel in de zorg blijven, maar dan niet in de grote steden. "Mensen kunnen bijvoorbeeld zeggen dat ze niet naar Rotterdam, maar naar het oosten van het land willen gaan. Dan kunnen zij gewoon een huis kopen dat ze nog kunnen betalen. Ook is er minder druk. Dan is de keus gauw gemaakt."

De komende dagen vergadert de Tweede Kamer over de voorgestelde plannen van het demissionair kabinet tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Dan wordt ook duidelijk of er een meerderheid voor de plannen is, of dat er vanuit fracties andere voorstellen worden gedaan. Wat er precies gaat gebeuren is in de huidige politieke situatie met een demissionair kabinet en de spanningen tussen partijen in formatietijd niet duidelijk.

Meer over dit onderwerp:
DEN HAAG NIEUWS POLITIEK ECONOMIE HAVEN
Deel dit artikel: