NIEUWS

'Vaccineren heeft soms geen zin en jongeren gaan zwaar gebukt onder een lockdown'

Het Erasmus MC
Het Erasmus MC © Rick Huijzer
De uitbraak van het coronavirus heeft veel vragen opgeworpen. Wereldwijd - en zeker ook in Rotterdam - zijn wetenschappers in actie gekomen om antwoorden te zoeken. Heeft vaccinatie bijvoorbeeld voor iedereen zin? En wat zijn de consequenties van strenge en minder strenge maatregelen? Een overzicht van de onderzoeksresultaten tot nu toe.

Voor sommigen is een streng beleid prettig, de ander lijdt daardoor juist meer

Juanita Haagsma van het Erasmus MC houdt zich bezig met de kwaliteit van leven en mentale gezondheid van allerlei bevolkingsgroepen. Ze is projectleider bij een groot, internationaal onderzoek waarin wel 20 duizend personen uit negen landen is gevraagd naar hun beleving van de coronamaatregelen. Het ene land was aanzienlijk strenger dan het andere. Zo mocht in China veel minder dan in bijvoorbeeld Zweden.
De onderzoeksresultaten zijn heel verrassend, vindt Haagsma. In alle negen landen scoren mensen met een chronische beperking lager op kwaliteit van leven en mentale gezondheid. Jongvolwassenen hebben het er allemaal nog moeilijker mee dan volwassenen.
Chronisch zieken gedijen wel beter bij strenge maatregelen. De buurvrouw die ziek is, zit dan dus beter in haar vel dan een gezonde student.

Onzekerheid is voor autistische jongeren bijna ondraaglijk

Linda Dekker is universitair docent Klinische Psychologie en onderzocht hoe kinderen en jongeren met autisme de afgelopen tijd hebben ervaren. Zij hebben namelijk heel veel behoefte aan routine en duidelijkheid. Tijdens de tweede lockdown, van januari tot april 2021, vulden ouders vragenlijsten in waarop ze bijhielden hoe het hun autistische kinderen verging.
De kinderen hadden meer spanning en waren onrustiger, zo blijkt. Een deel van de ouders geeft daarbij aan dat vooral de informatievoorziening over de pandemie stressvol is. Bijvoorbeeld omdat de kinderen niet weten wanneer ze naar school kunnen en wie er in de klas zit.
Een ander belangrijk inzicht: omdat autistische kinderen veel waarde hechten veel aan regels hebben ze er ook meer moeite mee als die door anderen niet opgevolgd worden.

Trombose is meer dan een AstraZeneca-probleem

De inzet van het AstaZeneca-vaccin werd plots onderbroken toen bekend werd dat trombose een zeer zeldzame bijwerking zou kunnen zijn. Terwijl de samenleving hierover in rep en roer was, raakte veel minder bekend dat het coronavirus óók trombose kan veroorzaken. Onderzoeker Judith de Vries van het Erasmus MC bracht dit in kaart.
Een bloedstolsel bestaat grofweg uit rode bloedcellen, bloedplaatjes en fibrine. Het fibrinenetwerk bepaalt hoe groot of stevig de bloedstolsels worden, als een soort net met grote of juist kleine gaten. Judith vergeleek de fibrinenetwerken van COVID-patiënten en gezonde mensen, en zag heel duidelijk: het fibrinenetwerk van COVID-patiënten was veel hechter. Met als gevolg dat er stevigere bloedstolsels ontstaan.

Vaccineren heeft bij sommige patiënten geen zin

Mensen met een aangeboren afweerstoornis, die vanaf hun geboorte al geen antistoffen aanmaken, doen dit ook na een vaccinatie niet. Dat blijkt uit onderzoek van internist en klinisch immunoloog Virgil Dalm.
Mensen met een mildere stoornis zijn na een vaccinatie wel beter beschermd. En er is nog een derde groep, die wisselend reageert. Waarom wordt nog onderzocht, maar vermoedelijk heeft dat te maken met medicijngebruik.

Hoe meer zicht je hebt op je eigen herstel, hoe beter

Het coronavirus heeft grote impact op de luchtwegen. Er hebben bijna 14 duizend mensen op de Nederlandse IC’s aan de beademing gelegen. Scans lieten ernstige ontstekingen in de longen zien.
Longexpert Gizal Nakshbandi deed onderzoek naar het herstel van COVID-patiënten die in het ziekenhuis hadden gelegen. Zij hielden thuis zelf bij hoe ze zich voelden; benauwd, veel hoesten, weinig energie, enzovoorts. Alle resultaten kwamen in een eHealth-app en werden direct gedeeld met behandelaars en onderzoekers. De patiënten konden zelf ook duidelijk zien hoe ze herstelden. Ze hoefden er niet voor naar het ziekenhuis en dat vonden ze heel prettig.
Vermoeidheid blijkt ook na een half jaar nog een veelgehoorde klacht, maar de longfunctie en het algemeen welbevinden is bij de meeste mensen weer terug op hetzelfde peil als voor de besmetting.
Deze Rotterdamse onderzoekers spraken 24 september op het Science Hotel, waarin wetenschappers meer vertellen over hun onderzoek. Kijk online terug als je meer wilt horen:
Juanita Haagsma – de impact van COVID, wereldwijd
Linda Dekker – Autisme en COVID-19
Judith de Vries – Trombose en COVID-19
Virgil Dalm – Vaccineren als je een verminderd afweersysteem hebt
Gizal Nakshbandi – Herstel van de longen na COVID