CORONAVIRUS

Hoogleraar: geen prik willen, maar wel aanspraak maken op zorg na besmetting: 'Dat is niet consequent'

Coronazorg
Coronazorg © Rijnmond
Nog maar een maand geleden werd de anderhalvemeterregel afgeschaft en nu al lijken we op een nieuwe coronacrisis af te stevenen. Het aantal besmettingen nam in een week tijd met vijftig procent toe en ook het aantal ziekenhuisopnames stijgt sneller dan verwacht. Het kabinet buigt zich over nieuwe maatregelen. Veel mensen het gevoel dat niet-gevaccineerden iets te verwijten valt, waaronder hoogleraar recht en gezondheidszorg Martin Buijsen van de Erasmus Universiteit.
"Wat nog zorgwekkender is dat het geluid vernomen wordt dat niet-gevaccineerden geen zorg verdienen", zegt Buijsen, maar is hij het zelf niet mee eens. "Een mens die wat mankeert moet gewoon geholpen worden, ongeacht de oorzaak van de klachten. Ook als je de beredenering kan maken dat het hun eigen schuld zou zijn."
Toch begrijpt Buijsen de frustratie onder de gevaccineerden wel. Niet-gevaccineerden slaan volgens hem preventieve, gratis zorg af en maken daarna wel aanspraak op de zorg als ze klachten krijgen en naar het ziekenhuis moeten. "Dat is natuurlijk niet echt consequent." Maar in de zorg geldt volgens de hoogleraar een gulden regel: de mensen die de zorg het hardst nodig hebben, komen het eerst in aanmerking. "Dat kan ook iemand zijn die coronaklachten heeft en niet gevaccineerd is." Zorg bieden aan hulpbehoevenden blijft voor Buijsen dan ook een onaantastbaar mensenrecht.

'Niet alle redenen zijn even zinnig'

Vanuit persoonlijk oogpunt vindt Buijsen dat mensen die zich niet laten vaccineren een moreel verwijt te maken valt. "Als iemand zich niet laat vaccineren en een ziekenhuisbed bezet houdt, dan mag je die persoon ook duidelijk maken dat het om een bed gaat dat door een gevaccineerde gebruikt zou kunnen worden die in aanmerking komt voor noodzakelijke zorg. Dat kan wat mij betreft niet hardop genoeg worden gezegd."
De hoogleraar is bang voor een tweedeling in de maatschappij. "We hebben geen vaccinatieverplichting, dus in principe hebben we de rechten van mensen te respecteren. Maar ik denk dat er zo langzamerhand wel eens gezegd kan worden dat niet alle redenen die mensen aanvoeren even zinnig zijn", vervolgt Buijsen. "Je kunt natuurlijk uit geloofsoverwegingen zo'n vaccinatie weigeren. Maar je moet je werkelijk afvragen of het van christelijke naastenliefde getuigt wanneer je als niet-gevaccineerde wel een beroep doet op de curatieve zorg en een bed inneemt waar een ander ook gebruik van kan maken."

Specifieke maatregelen

Volgens Buijsen zullen maatregelen die alleen gelden voor niet-gevaccineerden nauwelijks effectief zijn. "Wat je zoekt zijn maatregelen die specifiek niet-gevaccineerden beschermen. Het is niet zo dat gevaccineerden beschermd moeten worden tegen niet-gevaccineerden. Het is waarschijnlijk zo dat niet-gevaccineerden beschermd moeten worden tegen zichzelf of tegen gevaccineerden die het eventueel nog kunnen overdragen."
Dat vraagt om hele specifieke maatregelen. "Lokale lockdowns bijvoorbeeld, of heel gericht een groep mensen thuis laten werken." Maar die maatregelen gaan gepaard met een probleem: "In de Bijbelbelt bijvoorbeeld zou dat nog goed te doen zijn, maar in een grote stad als Rotterdam lopen nog genoeg ongevaccineerden rond, en dan is zo'n maatregel wat minder makkelijk uit te voeren. Bovendien kunnen mensen reizen, dus lokale maatregelen hebben het mankement dat ze niet effectief zijn omdat mensen mobiel zijn."

Positieve prikkel

Landelijke maatregelen blijven dan over als optie, waarbij beperkende maatregelen tot op zekere hoogte voor iedereen gelden. Volgens Buijsen is het tijd om het over een andere boeg te gooien. "Waarom proberen we niet om mensen met een positieve prikkel aan het vaccin te krijgen? Je kunt wel verder gaan in het bedenken van dwangmaatregelen, maar ik vermoed dat dat ook niet heel veel zoden aan de dijk gaat zetten." Daarnaast ziet hij nog een stap die genomen kan worden: "Mensen die zich niet laten vaccineren moeten voortduren getest worden. Dat hoeft niet gratis te zijn."
Oproep:
Het is een maand geleden dat de coronapas is ingevoerd in ons land. Zonder QR-code kom je geen restaurant, café, bioscoop of theater meer in. Rijnmond zou voor een reportage graag meelopen met iemand die zich bewust niet laat vaccineren. Wat is de impact van de maatregelen op jouw leven en waarom maak je deze keuze? Zowel Rijnmonders in de stad als in de polder. Stuur een e-mail naar nieuws@rijnmond.nl