LERAREN

Deze nieuwe school wil met privaat geld kinderen op Rotterdam-Zuid een goede start geven

Algemeen directeur Hidde Verkade: “Het is raar dat kinderen in Hillegersberg gemiddeld een havo/vwo-advies hebben en op Zuid vooral vmbo."
Algemeen directeur Hidde Verkade: “Het is raar dat kinderen in Hillegersberg gemiddeld een havo/vwo-advies hebben en op Zuid vooral vmbo." © Tenny Tenzer
Met een vernieuwende manier van lesgeven moet een nieuwe basisschool in Rotterdam-Zuidwijk bij de best scorende scholen gaan horen. Deze school, gesteund met privaat geld, wil de komende jaren het verschil maken voor kinderen in een deel van de stad waar de kans op een achterstand groter is dan gemiddeld.
Tussen de woonblokken in Rotterdam-Zuidwijk staat sinds vorig jaar een glimmend pand. In dit opvallende gebouw huist een nieuwe basisschool: Het Epos. Het krioelt er nog niet van de kinderen, omdat er nog maar twee kleuterklassen zijn. Maar elk jaar komt er een klas bij en uiteindelijk moet Het Epos een school voor alle kinderen in Zuidwijk worden.
Schooldirecteur Hidde Verkade heeft bij de filantropische stichting De Verre Bergen al veel onderwijsprogramma’s opgezet. Investeren doet de stichting al langer, met verschillende projecten die iets moeten toevoegen aan het bestaande onderwijs. Bouwkeet bijvoorbeeld, een technisch buurthuis. Rotterdam Vakmanstad, een talentontwikkelingsprogramma voor scholieren, en Mentoren op Zuid, waarin studenten kinderen begeleiden. 'Maar bereiken we niet meer als we de hele schooldag onder handen nemen?' Die vraag kwam bij de stichting op tafel te liggen en was het startpunt van basisschool Het Epos.
Algemeen directeur Hidde Verkade legt uit wat zijn bedoelingen zijn met de nieuwe basisschool.
Stichting De Verre Bergen is een vermogende goede doelenorganisatie. Ze investeert in projecten die maatschappelijke problemen in Rotterdam aanpakken. De stichting werd in 2011 opgericht door de miljardairsfamilie Van der Vorm die jarenlang in de quote 500 stonden. Deze familie is in het verleden betrokken geweest bij de Holland-Amerika lijn en het beursgenoteerde investeringsfonds HAL Trust waar de familie het merendeel van de aandelen bezit.
Wat is jullie visie op onderwijs?

“Het Nederlands onderwijs is goed. Maar er is ook een vertekend beeld: het gemiddelde is goed, maar de onderwijsprestaties tussen leerlingen en scholen onderling verschillen enorm. We willen laten zien dat je op Zuid, waar de kans op een achterstand groter is, met een goede school ook goede resultaten kunt halen. Het is raar dat kinderen in Hillegersberg gemiddeld een havo/vwo-advies hebben en op Zuid vooral een vmbo-advies. Terwijl de kinderen net zo veel in hun mars hebben. Wij hebben daarom een analyse gemaakt waar de risico’s op onderwijsachterstand het grootst zijn. Factoren als armoede, schulden en opleidingsniveau van ouders wijzen dan naar Zuid. De scholen hier staan voor grote uitdagingen door taal- en leerachterstanden. De norm, verwachtingen en prestaties van de kinderen worden daarom lager. Zo houd je de ongelijkheid in stand."
Uit de voortgangsrapportage uit 2020 van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid blijkt dat er op veel vlakken ongelijkheid is tussen kinderen van Rotterdam-Zuid en kinderen in heel Rotterdam. Meer kinderen op Zuid groeien op in een huishouden net boven het sociaal minimum, de ouders van kinderen op Zuid zijn vaker laag opgeleid en er is minder toestroom naar hoger onderwijs.
Hoe verschilt jullie school van andere scholen? 
“Bij ons krijgen de kinderen 35 uur per week les in plaats van de gebruikelijke 25. Tijdens de reguliere lestijd hebben we extra vakken zoals filosofie, techniek en podiumkunsten. We hebben een eigen gym- en kooklokaal. We doen yoga en nodigen sportclubs uit. En we zetten extra in op ouderparticipatie. Als je bij de beste scholen wil gaan horen, moeten de kinderen maar ook wij als school blijven leren. Daarom staan bij ons altijd twee docenten voor de klas, zodat we elkaar feedback kunnen geven. We maken daarnaast gebruik van een dataspecialist om de groeistappen van de kinderen te volgen.”
Het is raar dat kinderen in Hillegersberg gemiddeld een HAVO/VWO-advies hebben en op Zuid VMBO terwijl ze net zo veel in hun mars hebben
Algemeen directeur Hidde Verkade
Er staan dus twee leraren voor de klas. Wat is de gedachte hierachter? 
"Daar zitten inhoudelijke en organisatorische voordelen aan. Je kunt op verschillende niveaus leerstof aanbieden door bijvoorbeeld de klas in tweeën te delen. Het kan ook dat de ene leerkracht lesgeeft en de andere de kinderen observeert en bijstaat waar nodig. Het vak van leerkracht is ingewikkeld, zo heb je steun aan elkaar. Bij ziekte, zwangerschap of langdurig uitval van de een heb je altijd de ander voor de klas. Nu hebben we twee klassen met acht leraren. Uiteindelijk hebben we tot groep acht tweeëndertig leraren nodig. Dat is een uitdaging.”
Er werkt ook een dataspecialist bij jullie op school. Waarom?
"Bij leerlingen kijkt ze bijvoorbeeld naar groeistappen en daarover wordt elke maand feedback gegeven aan leraren. Maar leraren kunnen ook een onderzoeksvraag aan haar stellen. Een tijd terug was de vraag of ziekteverzuim invloed had op schoolprestaties. Dat gaat zij onderzoeken. We zagen bijvoorbeeld dat een groep kinderen bepaalde doelen bereikt had, maar moeite had met andere doelen. De vraag is dan of die kinderen wel genoeg uitgedaagd worden en of we daar niet meer aandacht aan moeten besteden."
Leerling en leerkracht van Het Epos stellen een vraag aan de verslaggever (rechts)
Leerling en leerkracht van Het Epos stellen een vraag aan de verslaggever (rechts) © Privé collectie
Het interview wordt even onderbroken, omdat een kleuterklas beloofd is te mogen kennismaken met deze verslaggever. “Ze vinden het wel een beetje spannend”, zegt de juf. Een enkele leerling is verkleed als Piet, want Sinterklaas is net in het land. De kinderen komen nagenoeg allemaal uit Zuidwijk en zijn tussen de vier en zes jaar oud. Ze zitten in een halve cirkel en steken netjes een voor een hun vinger in de lucht, daarna pakken ze de Rijnmond-microfoon om vragen te stellen. “Welke school heb je gedaan?” “Ga je ook naar het Sinterklaasjournaal?” Na vijftien minuten gaan we verder het interview met Hidde Verkade.
Waarom is ouderparticipatie zo belangrijk volgens jullie?
“Als je het maximale met een kind wil bereiken dan moet je dat samen met de ouders doen. Ouders moeten weten wat voor lessen worden gegeven en leerkrachten moeten weten wat er thuis gebeurt. Ouders hebben ook goeie tips die we dan kunnen meenemen in de klas.
Leraren hebben daarom elke week een contactmoment met iedere ouder. Vaak spreken de ouders de juf pas aan als er iets mis is. Wij willen een relatie opbouwen op basis van dingen die goed gaan.”
De gymzaal zit in de school
De gymzaal zit in de school © Tenny Tenzer
Jullie bouwen stap voor stap aan de school. Elk jaar start er een nieuwe klas. Waarom deze opbouw?
“We willen een cultuur met werknemers, ouders en kinderen opbouwen. Dat gaat niet als je in een keer acht klassen en bijbehorende leraren onder een dak zet. We hebben op deze manier de mogelijkheid om alles gedegen op te zetten en uit te voeren.
Ook willen we een aanvulling zijn op het onderwijsveld. We kunnen niet zomaar een kind halverwege zijn schoolcarrière wegtrekken bij een andere school. Dat heeft invloed op die school en het kind."
Wat is het uiteindelijke doel met deze school?
"Ik hoop ook op een breder effect: dat elementen van ons onderwijs als twee docenten voor de klas of het wekelijkse oudercontact ook bij andere scholen bekend raken, en zo een bijdrage gaan leveren aan de discussie voor gelijke kansen voor kinderen. Over een paar jaar verhuizen we naar een groter gebouw in Slinge. Maar we dromen ook verder. We kijken wat we kunnen betekenen voor jonge kinderen die nog niet naar school gaan en het traject van kinderen na de basisschool, zodat we de kinderen van 0 tot 18 helemaal kunnen meenemen.”