Huiseigenaren isoleren erop los, maar wat moeten huurders? 'Je voelt de warmte gewoon weglekken'

Een aannemer is nauwelijks meer te vinden, de subsidiepotten vliegen leeg en op verjaardagen - voor zover die er zijn - is het regelmatig onderwerp van gesprek: heel Holland Isoleert. Want de gasprijs is hoog en de winter nadert. Maar is het vooral een bezigheid van woningeigenaren en staan de huurders in de kou?

'Wij wonen in een rijtjeshuis Zevenkamp: verplicht elektrisch koken en stadsverwarming, de 'huisbaas' bepaalt of er wel/niet (lees: niet) extra geïsoleerd wordt.' Wil Venema uit Rotterdam is gemotiveerd en blij met de eerdere tips van isolatiekoning Dick Korevaar uit Barendrecht. Maar als huurder kan ze het merendeel ervan niet uitvoeren, ervaart ze. En ze is zeker niet de enige huurder die met een soortgelijke ervaring reageert op dit verhaal.

Op zoek naar nieuwe inzichten over huurders (en uiteraard naar nieuwe tips) zetten we koers naar de stadsgrens van Rotterdam. Wil Venema en Anton Kaim wonen al 39 jaar in hun huurhuis. "We waren de eerste bewoners van de straat", vertellen ze trots. En er is geen enkele ambitie om Zevenkamp binnenkort te verlaten. De dame des huizes wil eerst eens lekker genieten van haar pensioen dat binnenkort begint. Als maatschappelijk werker hielp ze psychiatrische patiënten hun leven op de rails te krijgen, ook op de heftigste momenten van crisis.

Echtgenoot Anton was tijdens zijn arbeidsleven leraar techniek. Hij is verwoed verzamelaar van een type zeer energiezuinige petroleumlampen. Zijn vondsten gaan soms honderden jaren terug en hij schreef er een lijvig boek over vol in het Engels. Wereldwijd wordt hij gezien als een autoriteit. Op vakantie gaat hij graag op zoek naar oude fabrieken. "Dat brengt ons op de leukste plekken."

(tekst verder door onder de foto)

Wil Venema en haar echtgenoot Anton Kaim | Foto: Rijnmond


Ze lijden niet aan 'energiearmoede', willen Anton en Wil benadrukken. Waar anderen niet meer douchen en de kachel uitlaten, kunnen kunnen Wil en Anton de rekening betalen zonder knoop in de maag, doen ze gewoon leuke dingen die geld kosten, maar leven ze behoorlijk energiezuinig. Eerlijk gezegd: veel bewuster dan Wil en Anton vind je ze niet zo gauw. Maar het steekt de Rotterdammers dat er ondanks al hun inspanningen toch nog onnodig warmte 'wegwaait'. Als huurder staan ze met de rug tegen de muur, zo voelen ze.

Er zijn mensen die zeventien graden in huis koud vinden, maar dat gaat niet op voor dit echtpaar. Kwestie van een extra laagje kleding, lekker bezig blijven en vooral gewenning. Anton groeide op in de Afrikaanderwijk, zijn vader verdiende als metaalarbeider in de Maashaven een bescheiden salaris. "De waterstoker leverde ons op de pof. We speelden met blokjes hout. In de winter stonden er bloemen op de ramen. We hadden één kolenkachel en die verwarmde in de winter overdag de woonkamer. Verder niet." Voor alle duidelijkheid: Anton (73) kijkt terug op een leuke jeugd in de jaren vijftig en zestig.

(tekst gaat verder onder de foto)

De Putselaan en De La Reijstraat in vervlogen tijden. | Foto: Stadsarchief Rotterdam


Ook bij Wil werden de dubbeltjes omgedraaid. "Ik ben niet in luxe opgegroeid." Haar wieg stond even verderop in de wijk Feijenoord. "Van restjes maakten we wat, kleding bijvoorbeeld. Eens in de vijf jaar pakte ik op mijn verjaardag een cadeau uit. Maar ik heb er niks van gekregen. We wisten niet beter." Het vormde ze wel, zegt Anton. Ze zijn zuinig en voorzichtig. "We doen niet aan overbodige luxe."

Onder een dekentje
Zo ook met de thermostaat. Wil: "Als je thee drinkt krijg je het ook warm. Apparatuur laden we op in het weekend of na elf uur 's avonds, dan maak je gebruik van dalstroom. We wassen op een lage temperatuur. Als het koud wordt, gaat de verwarming 's avonds een kwartier aan. Pas als het winter is en we ons oncomfortabel gaan voelen, zetten we verwarming echt aan. Niet eerder." Maar zover is het nu nog niet, we zitten ten slotte nog maar in de herfst. Oh ja, (uitgebreid) douchen doen ze ook niet elke dag in huize Kaim-Venema. Niet nodig, vroeger deed men dat ook niet. "En 's avonds zitten we onder een dekentje tv te kijken."

Met al die inspanningen steekt het daarom wat er in de keuken gebeurt. Wil gaat de bezoeker voor naar de dunne wand onder het raam. "Je voelt de kou door de muur komen. De woningcorporatie heeft al ruim twee jaar geleden beloofd er wat aan te doen, maar het is nog niet gebeurd." Inderdaad, hou je hand bij de muur en je voelt de kou. "En dan zou je het eens moeten voelen als het echt waait", zegt Wil. "Het komt gewoon zo de keuken binnen. Ik vind het zonde van de energie en van het milieu. In de keuken stoken voelt als water naar de zee dragen."

(tekst gaat verder onder de foto)

Een door in het oog voor huurder Wil: de koude keukenwand | Foto: Rijnmond


Ook de koude, vochtige kruipruimte onder de begane grond zit de bewoners dwars. Dat is een veel gehoord probleem onder huurders. "De vloer voelt koud. Als het luik open gaat om de de waterstand op te nemen, komt er echt een golf aan kou naar boven." Sowieso is het luik een kwetsbaar punt. Isoleren van de vloer kost zeker duizend euro.

Nog liever gisteren dan vandaag zouden Wil en Anton dat doen, maar dan doen ze het werk van de corporatie waar ze huren. Het is niet aan hen om een fikse som geld in het huis te steken, zeggen ze, ze zijn tenslotte geen eigenaar van de woning. Verder zijn Anton en Wil bang dat ze de woning weer in oorspronkelijke staat moeten opleveren als ze vertrekken. De zaak weer afbreken dus. Ook dat is een veelgehoord kwestie onder huurders.

Tot die tijd doen ze alles wat binnen hun vermogen ligt om zo weinig mogelijk energie te verspillen. Een verrassende vondst daarbij is plakken van aluminiumfolie op de ramen. Met een beetje water blijft het goed vast zitten en kan het er ook weer af. Anton: "Dat scheelt je in de zomer vier graden, heb ik wel eens gemeten. Het was echt koeler. En in de winter hou je de warmte juist binnen."

(tekst gaat verder onder de foto)

Een bijzondere vondst van Wil en Anton: folie voor het raam | Foto: Rijnmond


De Woonbond staat huurders bij en kent de problemen. Het heeft zich al eerder uitgelaten over slecht en matig geïsoleerde huurwoningen. Isolatie kan in sommige gevallen worden afgedwongen, desnoods voor de rechter. De kosten voor de werkzaamheden worden dan uitgesmeerd over 25 jaar huur. Volgens de Woonbond is de vervanging van enkel glas naar dubbel glas altijd lonend voor de portemonnee van de huurder. Het staat huurders dus vrij om in goed overleg of desnoods via de rechter isolatie af te dwingen. Ook vloerisolatie wordt vaak gezien als rendabel over een langere periode. Het isoleren van muren is vanwege de hogere kosten minder vaak lonend ten opzichte van een hogere maandelijkse huur, is de algehele opinie.

Label B
Woningcorporatie Vestia - waar Anton en Wil huren - zegt iedere grote onderhoudsbeurt te willen combineren met verduurzaming. Label B (het een-na-zuinigste energielabel) is vaak het streven van Vestia, zegt een woordvoerder. "We kijken waar opknappen en isoleren het hardste nodig zijn. Daar gaan we het eerst aan de slag. Verder is van belang welke afspraken we met grote partijen zoals de gemeente of een energieleverancier hebben gemaakt. Als er bijvoorbeeld een warmtenet wordt aangelegd, vraagt dat om goed geïsoleerde huizen."

Over de situatie van Wil en Anton (energielabel D) zegt Vestia dat deze woning relatief goed en zuinig is en nu niet de hoogste prioriteit heeft. Een schriftelijke belofte tot isoleren is niet terug te vinden in het archief. "Misschien dat een aannemer dat ooit mondeling heeft laten weten. Wij kunnen alleen zeggen dat er geen directe plannen zijn." Overigens valt er over het zelf isoleren van vloer of gevel wel te praten met Vestia en andere corporaties. Wel eerst overleggen, maar behoorlijke kans dat het kan blijven zitten als je vertrekt, laat de woordvoerder tussen de regels door weten. Verder loont het om maximaal te shoppen naar subsidies om het bedrag te dimmen. Het kan even zoeken zijn, maar die zijn er in sommige gevallen ook voor huurders. Als je weet dat je langere tijd blijft zitten, kan zelf aan de slag gaan of een aannemer aan het werk zetten, toch de moeite zijn.

Of dat een goede optie is voor Anton en Wil uit Zevenkamp blijft even de vraag. "Je zou toch zeggen dat de woning meer waard wordt, het beter voor de aarde is en uiteindelijk een besparing is voor de bewoners", zegt Wil. Ze gelooft in een win-win situatie. "Het is gewoon zonde dat je de warmte nu voelt weglekken."

Tips, trucs of eigen ervaringen? Wil je reageren op dit verhaal? Dat kan! Stuur een mail naar maurice.laparliere@rijnmond.nl

Meer over dit onderwerp:
NIEUWS
Deel dit artikel: