ROTTERDAM

Politie: Rellen Coolsingel waren georganiseerd door criminelen

Afgelopen weekend barstte het los in Rotterdam
Afgelopen weekend barstte het los in Rotterdam © MediaTV
De rellen van afgelopen vrijdag op de Coolsingel in Rotterdam waren georganiseerd door criminelen om zo de confrontatie met de agenten aan te gaan. Dat heeft de Rotterdamse politiechef Westerbeke gezegd. Hij heeft er nog geen hard bewijs voor, maar denkt dat de relschoppers hoogstwaarschijnlijk alleen daarvoor gekomen zijn. Burgemeester Aboutaleb gaf aan dat er later op de avond bewust twee valse bommeldingen zijn gedaan om op die manier veel politie naar een andere plek te lokken.
"Intelligent gedaan. We hebben het genegeerd, want er was niets aan de hand. Als we daar wel agenten naartoe hadden gestuurd, dan was misschien in het centrum die avond het leed niet te overzien geweest. Dat zegt dus wel iets over het georganiseerde karakter van zo’n avond. Dit hadden we niet vooraf kunnen voorspellen”, aldus burgemeester Aboutaleb.

Hoe kon dit gebeuren?

De Rotterdamse gemeenteraad had om een debat gevraagd met de burgemeester, de politiechef en de hoofdofficier van justitie om te achterhalen waarom het zo mis is gegaan. Had de politie wel een goede voorbereiding gedaan? Sommige fracties twijfelden daar serieus aan.
Zowel burgemeester Aboutaleb als politiechef Westerbeke zeiden dat ze zijn overvallen door de rellen. Al een week van tevoren was er gestart met het uitzoeken wat voor demonstratie het zou worden. De verwachting was dat er ongeveer vijftig demonstranten zouden zijn. Ook werd rekening gehouden dat een klein deel van de harde kern van Feyenoord zou langskomen, maar dat zouden er volgens de politie niet veel zijn.
Aboutaleb over inzet politie
Besloten werd dat de "platte petten" (agenten in uniform) op straat zouden zijn. Er was wel een peloton ME achter de hand voor het geval dat het onrustig zou zijn. Maar al snel na het begin van de demonstratie tegen de 2G-coronamaatregelen bleek dat de sfeer niet goed was. De politie kreeg slecht contact met de demonstranten en ook kwamen er enkele honderden mensen naar de Coolsingel. Volgens de politie werd de demonstratie gekaapt.
Het ging ineens los. Er werd zwaar vuurwerk afgestoken en agenten werden aangevallen. De politie moest zich terugtrekken en hergroeperen. Volgens politiechef Westerbeke was het een gerichte aanval. De relschoppers kwamen niet voor vernielingen of plunderingen, maar juist voor de politie.
Rellen Coolsingel waren georganiseerd door criminelen; JR live stadhuis
Ook burgemeester Aboutaleb zei dat er geen signalen waren dat het zo groot zou worden. Anders was er in dat geval echt wel meer politie aanwezig geweest. "Je kunt natuurlijk elke avond wel uit voorzorg drie pelotons ME in de stad hebben bij het kleinste signaal dat je krijgt, maar dat is wel een hele verkeerde inzet van je politiecapaciteit."

Wie zijn verantwoordelijk voor de rellen?

De raadsleden wilden weten wie precies achter deze rellen zitten. Maar zowel politie als justitie gaven aan dat nu nog niet te weten. Er zijn wel 49 verdachten aangehouden, maar dat zijn voor het merendeel mensen die er niet vanaf het begin bij waren. Acht verdachten zitten vast voor zware delicten. Eén van hen wordt vervolgd voor poging tot doodslag.
Vanuit de raad werd gevraagd waarom er tijdens die eerste heftige momenten zo weinig mensen zijn aangehouden. Volgens justitie komt dat omdat de politie toen in de minderheid was. Ze moest zich zelfs even terugtrekken. Er was dus geen mogelijkheid om verdachten aan te houden. Toen er uiteindelijk wel meer politie bij kwam waren de mensen die extreem geweld gebruikten en waarschijnlijk ook achter de aanval zaten al vertrokken.
Hoofdofficier van justitie Hillenaar heeft gezegd dat er veel beeldmateriaal van de rellen is binnengekomen. Op video's wordt bekeken of er verdachten herkenbaar op beeld staan. De kans is volgens de hoofdofficier groot dat de beelden als niemand zich meldt uiteindelijk op tv zullen worden uitgezonden om zo de verdachten op te sporen.
Maar veel van deze relschoppers waren in het zwart gekleed en hebben hun gezicht bedekt. Voor politie en justitie is niet duidelijk wie zij zijn. Politiechef Westerbeke: “We zien dat het een methode is geworden om je af te schermen. Wie daar achter zitten weten wij ook niet precies. Meerdere groepen doen dat, ook elders in het land. We zagen het ook al bij de hooligans."
De CU/SGP wilde weten of er mogelijk mediation komt voor de relschoppers. Gaan ze in gesprek met de agenten? Hoofdofficier Hillenaar: "Dat doen we niet in het kader van het strafrecht. We gaan voor stevig straffen."

Hoe nu verder?

Regelmatig kwam in het debat de vraag langs hoe dit in de toekomst voorkomen kan worden. Leefbaar Rotterdam stelde voor de mariniers te vragen om in dit soort situaties te helpen. Vanuit de raad kwam er veel kritiek op deze opmerking. Burgemeester Aboutaleb gaf aan dat dat niet mogelijk is. Mariniers zijn niet inzetbaar voor een openbare ordetaak.
D66-raadslid Nadia Arsieni vroeg zich af waarom dit zo extreem kon oplaaien? "Ik dacht aan de bestorming van het Capitool. Volgens mij zaten we daar dicht bij in de buurt." GroenLinks-raadslid Stephan Leewis sprak over een groep die het vertrouwen in de overheid en politie verloren heeft. D66 en 50Plus willen dat er een onderzoek komt naar de achterliggende oorzaken van dit buitensporige en gewelddadige gedrag.

'Stop opruiende video’s'

Aboutaleb zegt dat hij graag wil dat mensen die dit soort rellen live verslaan via sociale media worden aangepakt. "Ze doen zich voor als journalist, maar dat is opruiing", zei de burgemeester. Hij wil een spoedwet om de politie meer mogelijkheden te geven dit te kunnen stoppen.
Verder wil Aboutaleb zolang deze spanningen in de maatschappij aanhouden een grote hoeveelheid politie in kunnen zetten. Hij wees er al op dat dat wel gevolgen zal hebben voor de politie in de wijken. "Dat zal dan soms minder zijn", aldus de stadsbestuurder.