Nieuwe feiten over vervalsingen Van Meegeren

Er zijn nieuwe feiten aan het licht gekomen waarmee de vervalsing van het aan de zeventiende eeuwse meester Johannes Vermeer toegeschreven schilderij De Emmaüsgangers eerder had kunnen worden ontdekt. Het schilderij werd in 1937 voor meer dan een half miljoen gulden gekocht door het Rotterdamse museum Boijmans van Beuningen.

Tot op heden is men er altijd van uitgegaan dat de meestervervalser Han van Meegeren pigmenten gebruikte die ook in de zeventiende eeuw gebruikelijk waren. Pas onlangs kwam na onderzoek aan het licht dat hij ook pigmenten gebruikte die pas vanaf de negentiende eeuw bestonden. Daarnaast staan op De Emmaüsgangers wijnglazen afgebeeld die in die vorm in de zeventiende eeuw niet bestonden.

Weggekaapt
De kunstwereld stond op zijn kop toen vlak voor de oorlog het schilderij werd ontdekt. Het werd door kenners direct toegeschreven aan Johannes Vermeer (1632-1675) en werd qua belangrijkheid gelijkgesteld aan De Nachtwacht van Rembrandt. De toenmalige directeur van het Boijmans kaapte het net voor de neus van het Rijksmuseum weg.

Ontmaskerd
Na de oorlog werd ontdekt dat Van Meegeren een schilderij aan nazi-topstuk Herman Göring had verkocht. Hij werd daarom beschuldigd van collaboratie. Om aan een mogelijke doodstraf te ontkomen bekende Van Meegeren dat hij een vervalsing aan de Duitser had verkocht. Later werden ook andere schilderijen ontmaskerd als vervalsingen, waaronder De Emmaüsgangers.

Beter opletten
Volgens conservator Friso Lammertse van Boijmans van Beuningen had de vervalsing eerder kunnen worden ontdekt als men destijds beter onderzoek had gedaan. Pas onlangs werd bekend dat alleen een conservator van het Kröller-Möller Museum twijfels had over de echtheid van de zogenaamde werken van Vermeer. De museumdirecteuren waren destijds zo blij dat ze een Vermeer hadden ontdekt, dat ze onderzoek eigenlijk niet nodig vonden.

Boek
Lammertse heeft zijn nieuwste bevindingen samengevat in het boek De Vermeers Van Van Meegeren, dat in het museum verkrijgbaar is. Het schilderij De Emmaüsgangers is natuurlijk nog steeds te zien in het Boijmans – als een echte Van Meegeren.

Foto: De Emmaüsgangers (Museum Boijmans van Beuningen)

Deel dit artikel: