TUIN

Senioren maken ruimte voor gezinnen: deze nieuwbouwprojecten moeten de woningmarkt openbreken

Arianne en Rob voor de plek waar het 'Knarrenhof' moet komen in Ridderkerk
Arianne en Rob voor de plek waar het 'Knarrenhof' moet komen in Ridderkerk © Rijnmond
Het zou een oplossing kunnen zijn voor de woningnood: ouderen die uit hun grote woning verhuizen naar een kleinere woning. Alleen gebeurt dat maar weinig. Er worden weinig aantrekkelijke huizen voor senioren gebouwd. De provincie Zuid-Holland investeert daarom 2 miljoen subsidie in bouwprojecten voor 55+’ers. Een van de projecten is Knarrenhof in Ridderkerk. “Ouderen willen niet achter de geraniums zitten, hier heeft iedereen een tuintje.”
Ridderkerker Rob Burgerhout (74) staat met een maquette in de hand bij een veldje waar 'zijn' Knarrenhof moet komen. Een hofje met 27 woningen, vlakbij het centrum van Ridderkerk. Dit moet een plek worden waar ouderen hun eigen huis hebben, maar ook afspreken elkaar te helpen. Het project wordt gedragen door vrijwilligers, zoals Rob.
Als architect is hij zeer te spreken over deze nieuwe woonvorm. “Je hebt meer onderling contact dan in een normale woonwijk. Veel ouderen zitten nu vaak eenzaam in huis, dat gaat hier anders zijn. Het gaat bij Knarrenhof ook om ‘nabuurschap’, elkaar helpen.” Dat sociale zit in het project ingebakken, legt ook vrijwilliger Arianne Ripmeester uit. "Er is veel vraag. We bouwen 27 woningen, maar de wachtlijst is vijf keer zo groot!"
Bekijk de bouwlocatie van het Knarrenhof in de video hieronder:
Steeds meer 75-plussers wonen zelfstandig, op dit moment is dat zelfs 92 procent. Dat is veel meer dan vroeger, thuis blijven wonen wordt ook gestimuleerd door de overheid. Er is steeds minder plek in verzorgingshuizen en woningen voor ouderen zijn ondertussen maar mondjesmaat gebouwd. In 2020 adviseerde een commissie onder leiding van Wouter Bos dat er veel meer gebouwd moet worden voor ouderen. Het rapport spreekt over een ‘schreeuwend tekort aan ouderenwoningen’. De doorstroming stokt daardoor, veel ouderen wonen namelijk in grote gezinswoningen.

Senioren maken plaats voor gezinnen

Daar wil gedeputeerde wonen Anne Koning (PvdA) van de provincie Zuid-Holland wat aan doen. Ze wil dat er woningen worden gebouwd die het aantrekkelijk maken voor senioren om te verhuizen. De provincie begint met 2,26 miljoen subsidie voor 14 bouwprojecten. De subsidie gaat naar sociale huur, middenhuur en betaalbare koopwoningen. “Het vrijmaken van gezinswoningen brengt de grootste verandering in de verhuisketen op gang. Daarmee heeft het de meeste impact op de woningmarkt. Op dit moment zijn er veel te weinig woningen beschikbaar voor gezinnen. De seniorenwoningen zorgen er dus voor dat de bestaande woningvoorraad beter wordt benut.”
De subsidie gaat de woningnood in onze provincie niet oplossen, beseft ook Koning. Maar het helpt wel. Een aantal projecten had financiële steun nodig. "Volgend jaar gaan we kijken of we dit weer kunnen doorzetten."
Zo moeten de huizen in Ridderkerk eruit gaan zien
Zo moeten de huizen in Ridderkerk eruit gaan zien © Rijnmond
Burgerhout, vrijwilliger van het Ridderkerkse Knarrenhof staat er niet van te kijken dat er nog niet massaal voor ouderen wordt gebouwd door commerciële projectontwikkelaars. “Je hebt een wethouder nodig die dit steunt. Dit soort projecten met betaalbare woningen kunnen minder betalen voor de grond dan grote commerciële partijen.”

Wonen in een oud Gorinchems schoollokaal

Ook Gorinchem wil bouwen voor senioren. Zoals in het oude Wellant College, een voormalig middelbare school voor groen onderwijs. De school is al jaren gesloten in het scheikundelokaal staan de laboratoriumtafels nog allemaal. De school werd tot begin deze maand bewoond door anti-krakers.
Bekijk de bouwlocatie in de Gorinchemse school in de video hieronder:
Deze plek is voor projectontwikkelaar Wynand Verhoef de uitgelezen plek om woningen te bouwen voor 55+ers. “Deze locatie ligt in een rustige woonwijk en in het groen. Dat leent zich goed voor senioren.” Een gedeelte van de school wordt omgetoverd tot ruime appartementen. Naast woningen komt er ook een dokterspraktijk, een apotheek en een fysiotherapeut. Ook krijgen de toekomstige bewoners een gezamenlijke tuin waar ze kunnen zitten.
Volgens Verhoef is de vraag groot naar dit soort initiatieven. “De oude verpleeghuizen zijn er niet meer. Senioren zoeken plekken waar ze zelfstandig kunnen leven, maar ook gezamenlijk faciliteiten delen, zoals een tuin of een bibliotheek. Op deze manier ga je vereenzaming tegen.”
De subsidie van de provincie is belangrijk, denkt Verhoef. “Veel nieuwbouwprojecten bestaan uit duurdere koopwoningen. Door deze extra steun is er ruimte voor betaalbare woningen voor 55+ers. Wij bouwen woningen in het middenhuursegment. Mensen die te veel verdienen voor sociale huur maar te weinig voor duurdere koopwoningen. Die vallen nu vaak tussen wal en schip.”

Senioren verleiden

Een van die mensen is de Rotterdamse Maya de Lange (65). Ze vertelde eerder aan Rijnmond dat als zij haar huurhuis met vier kamers en een mooie tuin verlaat, ze meer geld zal moeten betalen voor een kleiner appartement. Ze zit ‘vast’ in haar grote woning, terwijl ze graag in een betaalbaar en kleiner huis met een tuin wil wonen.
De provincie hoopt met subsidie mogelijk te maken dat er meer huizen worden gebouwd die aansluiten bij de wensen van ouderen en verhuizen dus aantrekkelijker wordt. Dat is essentieel, vertelt onderzoeker Petra de Jong, anders gaat er niet veel veranderen.
"Onderzoek wat de wensen van ouderen zijn én doe hen een aanbod dat aansluit op hun wensen. Er is niet één type oudere en dus ook niet één type seniorenwoning. De discussie gaat vaak over wat ouderen achterlaten, maar de aandacht moet liggen op wat ze nodig hebben. Je moet mensen helpen en ze niet afschrikken."