BURGEMEESTER

Waarom maakt Rotterdam jacht op voormalig fractievoorzitter PVV Nissewaard?

Peter van der Velden, raadslid in Nissewaard.
Peter van der Velden, raadslid in Nissewaard. © Rijnmond
Raadslid Peter van der Velden dacht dat hij alle ellende eindelijk achter zich kon laten toen de gemeente Nissewaard het onderzoek naar zijn woon- en verblijfplaats sloot. Maar niets bleek minder waar. De gemeente Rotterdam wil nu weten waar de fractievoorzitter van het Belang van Nissewaard woont: thuis in Spijkenisse of bij zijn vriendin in Hoogvliet? Of hij zijn telefoongegevens en zijn bankafschriften van een langere periode uiterlijk donderdag wil laten zien.
"Ik heb helemaal niets te verbergen", zegt Van der Velden, in 2017 nog lijsttrekker namens de PVV Nissewaard. "Ik heb een latrelatie. Soms ben ik in Spijkenisse en soms ben ik in Hoogvliet. Wat is daar mis mee?"
Een raadslid moet wonen in de gemeente waar hij ook in de gemeenteraad zit, staat in de kieswet. Van der Velden staat dan ook ingeschreven in Spijkenisse. De meeste dagen is hij in Spijkenisse. Hij woont daar in een appartement in het centrum. "Sinds kort hebben we voor onze partij, Belang van Nissewaard, in het pand onder mijn woning een lege winkelruimte gehuurd. Daar gaat, naast mijn dagelijkse werk als chauffeur, veel tijd in zitten. De verkiezingen komen er aan. Uiteraard probeer ik ook geregeld bij mijn vriendin in Hoogvliet te zijn."

Vijf zetels

Het leek een paar jaar geleden nog zo'n succesverhaal. Van der Velden en de PVV Nissewaard waren in 2018 de grote winnaars bij de gemeenteraadsverkiezingen. Vanuit het niets pakte de partij vijf zetels. Een prachtige score om verder op te bouwen. Maar na ruim een jaar werd alles anders, toen Van der Velden en partijgenoot Boy Wildeboer na een verschil van inzicht met de rest van de partij samen doorgingen als Volkspartij Nissewaard (nu Belang van Nissewaard). Een rel was geboren, de partijen botsten geregeld tijdens debatten in de gemeenteraad.
In 2020 werd de strijd nog feller toen de gemeente Nissewaard vanwege de woonregel in de kieswet een adresonderzoek startte naar Van der Velden. Hij zou niet in Spijkenisse wonen, was de gemeente getipt. Ambtenaren, op pad gestuurd door de burgemeester, stapten zelfs zonder toestemming zijn woning binnen. Van der Velden deed aangifte tegen de burgemeester.
De gemeente Nissewaard stopte het onderzoek naar Van der Velden, want er was geen fout ontdekt. Daarmee leek de rust weergekeerd. Begin november was de stilte voorbij. Twee vrouwelijke ambtenaren van de gemeente Rotterdam meldden zich aan de deur van de vriendin van Van der Velden in Hoogvliet. Het was om 20:30 uur.
"Zo laat, het was al donker", vertelt Van der Velden. "Ze identificeerden zich niet eens fatsoenlijk. Ze hadden een kaart op de borst hangen. Het was een routineonderzoek, een steekproef, werd gezegd. En nee, het ging eigenlijk niet om mijn vriendin."
Kort daarop ploften twee brieven van de gemeente Rotterdam op de deurmat in Hoogvliet en Spijkenisse. Van der Velden schrok van de inhoud. "Ik moest allerlei informatie overhandigen. Tot bankafschriften van een lange periode aan toe. Waarom? Ik heb een huurhuis en betaal mijn belasting. Mijn vriendin heeft een koophuis en betaalt haar zaken. We hebben geen toeslag, niets. Wat is daar mis mee?"
Het ergste vindt het raadslid het buurtonderzoek in Hoogvliet dat door de gemeente Rotterdam werd gestart. "De ambtenaren zijn bij de buren langsgegaan. Niet dat ze daar maar ook iets wijzer van zijn geworden, maar intimiderend is het wel. Voor mijn vriendin en mijn zoon is het geen pretje dat ze hierbij nodeloos worden betrokken. We worden in een kwaad daglicht geplaatst."

Drie meldingen

Van der Velden laat zijn zaak behartigen door een vertegenwoordiger van vakbond FNV. Die heeft inmiddels bezwaar gemaakt tegen de handelwijze van de gemeente Rotterdam. Hij heeft ook documenten opgevraagd bij die gemeente. Daaruit blijkt dat er twee keer anoniem en een keer met naam een melding is gedaan bij de gemeente.
In die laatste mail aan burgemeester Aboutaleb, die Rijnmond mocht inzien, wordt heel specifiek verwezen naar de aangifte die de PVV Nissewaard eerder tegen Van der Velden deed. Informatie die volgens Anita Verweij, fractievoorzitter van de PVV Nissewaard, maar bij een kleine groep bekend is. "Ik weet wie de meldingen heeft gedaan, maar het is niet vanuit onze partij gebeurd. Het zijn mensen die vinden dat er onrecht geschiedt", zegt Verweij, die bekent dat de PVV de zaak in 2020 wel aankaartte bij burgemeester Foort van Oosten van Nissewaard. "Wij kregen zoveel signalen, die moesten wij wel doorgeven."
De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden zegt dat het zeldzaam is wat de gemeente Rotterdam hier doet. "Wij kennen geen gevallen dat er door andere gemeenten een dergelijk onderzoek wordt uitgevoerd bij relaties van een raadslid", zegt de NVR. "Het komt met enige regelmaat voor dat er in een gemeente door een burgemeester een of andere vorm van onderzoek (vragen stellen, controles uitvoeren, etc.) wordt gedaan naar het 'ingezetenschap' (waar iemand woont, red.) van raadsleden. Dat zorgvuldigheid belangrijk is, blijkt ook uit de uitspraak van de Raad van State."

Opvallende aanpak

Hoogleraar Geerten Boogaard (Leiden) noemt de heftigheid waarmee Rotterdam de zaak aanpakt opvallend. "Ik vraag mij af of de gemeente met elke willekeurige melding zo omgaat. Wat is het beleid bij adresfraude? Trekt de gemeente er altijd zo snel op uit? Om te handhaven en een buurtonderzoek te starten moet je wel zwaarwegende aanwijzingen hebben."
Boogaard vindt wel dat iedereen gelijk moet worden behandeld. Of je raadslid bent of niet, maakt niet uit. "Maar in dit geval gaat het alleen om de juistheid van inschrijving volgens de wet basisregistratie persoonsgegevens, de BRP. Het kan niet om zijn raadslidmaatschap gaan. Dat is niet de taak van de burgemeester van Rotterdam."
De gemeente Rotterdam bevestigt het onderzoek, maar wil de reden niet uitleggen. Het gaat mogelijk om het mislopen van bijvoorbeeld rioolrecht. Hoe meer mensen in een huis wonen, hoe hoger de gemeentelijke lasten worden.