nieuws

Vergeten Verhalen: dwangarbeider met teddybeer

Een teddybeer in een vitrine in Museum Rotterdam '40-'45 NU vertelt het verhaal van een Rotterdammer die tijdens de Tweede Wereldoorlog tewerkgesteld wordt door de Duitsers.
Jan-Peter van Mourik is 34 jaar als hij tijdens de grote razzia van Rotterdam in november 1944 wordt opgepakt. Hij is getrouwd met Betsie Anslijn en heeft twee dochters: Trix van drie jaar oud en baby Bertie. Zij is geboren op 10 september 1944.

Arnhem

Van Mourik komt na de razzia terecht in de buurt van Arnhem. In september 1944 is die stad voor een groot deel verwoest door Operatie Market Garden, de geallieerde aanval met de als doel de Rijn over te steken.
Als inwoners worden geëvacueerd en Arnhem wordt een spookstad. De Duitsers roven de leegstaande en beschadigde huizen leeg.
Peter-Jan van Mourik moet als tewerkgestelde in opdracht van de Duitsers loopgraven en versperringen met prikkeldraad maken. Hij wordt ondergebracht in de buurt van Oosterbeek en moet elke dag naar Arnhem lopen.
Teddybeer
Op een ochtend als hij met de andere dwangarbeiders onderweg is, ziet hij op een Duitse jeep een zestig centimeter grote teddybeer op de bumper zitten. 's Avonds lopen de manne terug naar Oosterbeek en Van Mourik ziet de beer aan de rand van de weg liggen.
Hij besluit de teddybeer, die er nog goed uitziet, mee te nemen voor zijn dochters. In de barak waar hij met de andere dwangarbeiders slaapt, ligt hij met de grote teddybeer.
Houten banden
Zijn vrouw Betsie krijgt toestemming om op 11 maart 1945 haar man te bezoeken. Op een fiets met houten banden gaat zij van Rotterdam naar Arnhem. Peter-Jan geeft de teddybeer aan zijn vrouw mee.
Als zij terugfietst naar Rotterdam, hangt de beer aan een netje aan haar stuur. De beer maakt elke keer een bromgeluid als het aanhechtpunt van de houten band de straat raakt. Op een gegeven moment is houdt dat geluid op.
Thuis in Rotterdam worden er kleertjes voor de beer gemaakt. De kinderen Trix en Bertie zijn altijd heel zuinig geweest op de teddybeer omdat hun vader heeft verteld dat ergens in Arnhem een kindje veel verdriet om hem heeft gehad.
Het verhaal van de familie Van Mourik, de teddybeer en het briefje met toestemming voor het bezoek, zijn opgenomen in de collectie van Museum Rotterdam '40-'45 NU.