nieuws

Vergeten Verhalen: een kanaal door Zuid

Stadsarchitect Willem Witteveen van Rotterdam is het meest bekend van zijn plan dat nooit doorging: het wederopbouwplan na het bombardement van 1940. Uiteraard is er in Rotterdam genoeg dat wèl aan hem herinnerd, zoals de verhuizing van diergaarde Blijdorp.
Willem Gerrit Witteveen wordt geboren in Deventer en komt in 1924 in dienst van de gemeente Rotterdam. In zijn eerste jaren in de stad houdt hij zich bezig met een plan voor de uitbreiding van Rotterdam-Zuid.
Jacques Börger van Museum Rotterdam weet meer over de plannen van Witteveen. De stadsarchitect vindt dat Zuid meer stedelijke allure moet krijgen. Noord en Zuid moeten meer één grote stad vormen.
Eén stad
"In 1926 maakt hij het plan 'Zuiderstad', daarin staat dat Rotterdam-Zuid een plek moet worden die meetelt en Noord en Zuid samen moet één stad vormen. Dat is de rode draad in zijn werk: waar je ook bent in die stad, je moet het gevoel hebben dat je in de stad bent", vertelt Börger. "En je moet het gevoel hebben dat je in Rotterdam bent. Ik zie het gezicht van de stad terug in alles om me heen. Dat was voor Witteveen belangrijk".
Opvallend in de plannen voor Rotterdam-Zuid is de aanleg van een groot kanaal voor de binnenvaart vanaf de Waalhaven naar de Maas verder stroomopwaarts. Dat kanaal zou grofweg lopen waar nu de Slinge en de Spinozaweg liggen. Het zou de zuidelijke grens van Rotterdam moeten vormen.
Centraal plein
Hij maakt plannen voor een monumentaal centraal plein in Rotterdam-Zuid. "Hij heeft het over honderd bij vierhonder meter", zegt Jacques Börger. Daar zouden restaurants, bioscopen en theater moet komen.
Witteveen voorziet al in de jaren twintig de Maastunnel en een brug op de plek waar nu de Erasmusbrug ligt. Ook bedenkt Witteveen een route voor snelverkeer. Die route loopt in de plannen van Witteveen op de plek waar later de metrobaan is gekomen.
Ook van dit plan van stadsarchitect Witteveen is niet veel terecht gekomen. Hij realiseert wel delen ervan. Ook is hij verantwoordelijk voor nieuwe delen van de wijken Blijdorp en de ontwikkeling van het Museumpark.
Nooit meer in Rotterdam
Na het afserveren van zijn wederopbouwplan tijdens de Tweede Wereldoorlog, verlaat Witteveen Rotterdam. Hij zou nooit meer terugkomen. Willem Witteveen is in 1979 op 88-jarige jarige leeftijd overleden.
Op de Kop van Zuid in Rotterdam is in 1996 een straat naar de stadsarchitect genoemd: het centrale plein in de wijk Stadstuinen is het W.G. Witteveenplein.