FABRIEK

Broers dromen van een iconisch museum in Spijkenisse

Conceptplan Industrieel Museum Nissewaard
Conceptplan Industrieel Museum Nissewaard © Rijnmond
Als het aan de broers Peter en André Verweel ligt, krijgt Nissewaard een Industrieel Museum. Een plek waar de ontwikkeling van de streek en de industrie op Voorne-Putten in beeld wordt gebracht. Een locatie of collectie is er nog niet, maar aan enthousiasme en ambitie is geen gebrek.
Peter Verweel en zijn broer lopen al sinds 2017 rond met dit idee. "Spijkenisse heeft weliswaar een aantal mooie voorzieningen zoals bibliotheek De Boekenberg en theater De Stoep, maar een museum ontbreekt," aldus de initiatiefnemer. "Het zou een nieuw icoon voor Nissewaard kunnen worden."
Vele gesprekken hebben ze al gevoerd, met diverse personen, instanties en bedrijven. Nu ligt er een bidboek met een verantwoording van de plannen. En ze maken deel uit van een onderzoek naar museale voorzieningen dat bureau Twynstra Gudde in opdracht van de gemeente Nissewaard heeft uitgevoerd. Daaruit bleek volgens Verweel dat dit particuliere initiatief een unieke positie kan innemen maar nog wel een professionele slag moet maken.
Peter Verweel, initiatiefnemer Industrieel Museum De Beleving in Nissewaard
Peter Verweel, initiatiefnemer Industrieel Museum De Beleving in Nissewaard © Rijnmond
Verweel is de eerste die dat toegeeft. "Wij hebben onvoldoende capaciteit en kennis in huis om zelfstandig een museum op te zetten. Daarvoor heb je een museumexpert nodig die samen met vele enthousiaste vrijwilligers en financiële steun van fondsen en vanuit de industrie dit project mogelijk kan maken."
In de regio zijn al meerdere initiatieven die ook aandacht schenken aan de geschiedenis van het eiland of de (maritieme) industrie. Maar Verweel denkt toch onderscheidend genoeg te kunnen zijn. "Er zijn inderdaad diverse oudheidskamers en historische verenigingen in de dorpen op Voorne-Putten, maar die vertellen alleen het plaatselijke verhaal. Het is mooi als je daarnaast ook een gezamenlijk verhaal kan vertellen over heel Voorne-Putten en Rozenburg."
Brochure Ideeenfabriek Nissewaard
Brochure Ideeenfabriek Nissewaard © Rijnmond
Ook informatiecentrum Futureland op de Maasvlakte vertelt volgens Verweel niet het hele verhaal over de ontwikkeling van de industrie op het eiland. "Die zijn, samen met het Educatief Informatie Centrum in Rozenburg vooral op het heden gericht. Wij willen een beeld schetsen van de industriële ontwikkeling vanaf 1900, het effect van de ontwikkeling op de streek en inspringen op de actualiteit."

VEGE Motoren en Spijkstaal

Die geschiedenis begint in 1903 met de komst van de Spijkenisserbrug die het agrarische eiland Voorne Putten ontsloot. Al snel ontstonden kleinere industrieën zoals Bodegom's Beton Fabriek, Marco Machinefabriek, de Zuivelfabrieken Roma en De Planeet, VEGE Motoren en Spijkstaal.
Na de Tweede Wereldoorlog kwam daar de petrochemie bij en groeide het dorp met haar 2500 inwoners uit tot een middelgrote gemeente met 72.000 inwoners. "Allemaal consumenten van de producten die in de directe omgeving en vaak door henzelf worden geproduceerd."
De broers hopen aan de hand van persoonlijke verhalen, foto's, filmmateriaal, landkaarten, maquettes, schilderijen en kunstwerken de geschiedenis van het eiland te kunnen bewaren voor het nageslacht. Ook zijn ze op zoek naar grote objecten uit de industrie zoals machines en installaties die met de omgeving te maken hebben. "Het bedrijf Aluchemie gaat sluiten maar zit barstensvol attributen die stuk voor stuk van waarde zijn. Het zou zonde zijn als dat als schroot wordt afgevoerd."

De Beleving

Aanvankelijk noemden de broers hun initiatief Ideeënfabriek Nissewaard. Inmiddels is de werktitel Industrieel Museum De Beleving om het interactieve karakter van het museum te benadrukken. Naar een locatie zijn ze nog op zoek. "We willen liefst een modern gebouw met industriële uitstraling. Het oude VEGE-pand aan de Groene Kruisweg zou heel geschikt zijn. Maar voor een andere plek in het centrum houden we ons ook aanbevolen."
De broers Verweel zitten volgende maand weer bij de gemeente om de tafel om te bekijken welke vervolgstappen mogelijk zijn. Als het aan hun ligt gaat het museum in 2025 open. "Dat is misschien ambitieus. Maar ik heb ooit geleerd dat je op de droomstoel moet gaan zitten. Dan kan alles. En afschalen is altijd makkelijker dan opschalen," besluit de gepensioneerde oud havenmedewerker.