NIEUWS

'Door verbod begrijpen mensen dat vuurwerk gevaarlijk is'

Oogarts Tjeerd de Faber blijft zich na zijn pensionering inzetten voor een vuurwerkverbod
Oogarts Tjeerd de Faber blijft zich na zijn pensionering inzetten voor een vuurwerkverbod © Rijnmond
Oogarts Tjeerd de Faber van het Oogziekenhuis Rotterdam gaat met pensioen, maar blijft aan het werk als oogarts: 'Ik streef naar een Europees vuurwerkverbod'
Kinderoogarts Tjeerd de Faber gaat dit jaar met pensioen. Van de 35 oudejaarsnachten bracht hij er 23 door in het Oogziekenhuis. Veel van die nachten omschrijft hij als "een nachtmerrie", of een "horrornacht". Van de slachtoffers die vuurwerk in hun ogen hadden gekregen, was doorgaans de helft omstander. Een derde hield er blijvend letsel aan over. Tien procent kreeg een blind oog, bij de helft daarvan moest het oog verwijderd worden. Gezien de gruwelen die de nachten van oud en nieuw voorbijtrokken aan het oog van De Faber valt te begrijpen dat hij zich wil blijven inzetten voor een vuurwerkverbod.
"Corona was voor wat betreft letsel door vuurwerk een blessing in disguise. Dankzij corona hebben we nu voor het tweede jaar op rij een vuurwerkverbod. Vorig jaar was het landelijke aantal slachtoffers 75 procent lager dan alle voorgaande jaren. Van dit jaar hebben we de landelijke cijfers nog niet maar in het Oogziekenhuis Rotterdam waren er net als vorig jaar veel minder slachtoffers dan voor het vuurwerkverbod."

Kruitdampen op straat

Dit jaar waren er vijf mensen met letsel, vertelt De Faber. Maar geen van hen had blijvend letsel en ook hoefde hij niet te opereren. "Ik kan me herinneren dat ik door de kruitdampen bijna niks zag als ik naar het ziekenhuis moest rijden", zegt De Faber. Daar had hij dit jaar ook geen last van. "Er was veel illegaal vuurwerk. Maar dat staken de meeste mensen niet op straat af omdat ze dan steeds om zich heen moeten kijken of er politie is."
Een gunstig bijeffect daarvan is volgens De Faber dat familie en vrienden op afstand blijven van feestgangers die illegale pijlen afsteken. "Toen vuurwerk afsteken niet verboden was, dachten mensen al snel: het mag, dus het is niet gevaarlijk. Nu begrijpen ze dat het wel gevaarlijk is omdat het niet meer mag."
De Faber heeft veel patiënten gezien met gruwelijk letsel. Hij vertelt over een jongetje van drie jaar dat in 2003 een babyvuurpijl in zijn oog kreeg. Dat is een vuurpijltje ter grootte van een satéprikker. "Hij zat tijdens oud en nieuw op de arm van zijn opa. Ineens begon hij te huilen. Zijn ouders zagen niet meteen wat er mis was. Pas toen zijn oog dik werd begrepen ze wat er gebeurd was."

Driejarig jongetje met vuurpijl in oog

Die nacht bracht De Faber Leroy, zoals de toen driejarige jongen heet, onder narcose om het kruit uit zijn oog te verwijderen. Maar het lukte niet om het zicht te redden. Hij plaatste een kunststof lens in het oog, maar dat leidde er niet toe dat hij weer kon zien. Het netvlies was stuk, het weefsel in en om het oog ook.
De Faber opereert hem nog steeds. "De druk in het oog wordt soms te hoog omdat het vocht niet goed afgevoerd wordt." Volgens De Faber heeft de jongen een rotjeugd gehad door het trauma dat hij overhield aan de in zijn oog exploderende vuurpijl. "Hij had PTSS. Als hij onweer hoorde, werd hij bang."
Als De Faber met pensioen gaat, wil dat niet zeggen dat hij stopt met werken als oogarts. "Alleen op oud en nieuw ga ik niet meer werken", zegt De Faber. Het curieuze feit wil dat De Faber bijna veertig jaar geleden trouwde op oudejaarsdag. "We dachten: dan is er altijd een feestje. En als we gaan dementeren dan is er altijd het geknal van het vuurwerk dat ons eraan herinnert dat er een feestje is. Dat we dan zouden denken: hé, wat was dat ook al weer. Oh ja, oud en nieuw. Toen zijn we getrouwd!"

Strijd tegen vuurwerk wordt levenswerk

Dat hij later zijn levenswerk zou maken van een strijd tegen datzelfde geknal kon hij toen niet bevroeden. "Ik was toen nog geneeskunde aan het studeren. Ik heb eerst de huisartsenopleiding gedaan, daarna de tropenartsopleiding. Het was moeilijk om aan een baan te komen. Mijn vrouw wilde niet naar de tropen. Toen ben ik gaan werken voor een soort goeroe op het gebied van kinderoogheelkunde in Houston. Doordat ik daar werkte, kon ik in in opleiding komen als oogarts bij het Oogziekenhuis Rotterdam."
De strijd tegen het vuurwerkverbod zet De Faber onverdroten voort. Hij wil dat er een Europees verbod komt. "Nu rijden mensen naar België om vuurwerk in te slaan. Of ze bestellen zwaar knalvuurwerk via internet."
Komende twee jaar is hij voorzitter van een internationale vereniging voor oogartsen. In dat verband gaat hij een vuurwerkverbod wereldwijd promoten.