nieuws

Vergeten Verhalen: schouwburgen van Rotterdam

De eerste Rotterdamse Schouwburg wordt geopend in het jaar 1774. Het is een keerpunt in het Rotterdamse culturele leven. De schouwburg staat aan de Coolsingel.
Toneelvoorstellingen zijn dan al jaren niet meer in de stad te vinden. Rond 1700 zorgt de strenge kerkenraad ervoor dat het uit Rotterdam verdwijnt. Rob Noordhoek van
: "De kerkenraad vindt toneel maar liederlijk en onzedelijk, dus dat wordt verboden". Voorstellingen verplaatsen zich naar de kermis in Delfshaven of worden opgevoerd in besloten sociëteiten.
De invloed van de kerk op het stadsbestuur neemt af en vanaf ongeveer 1750 is er weer kermis in Rotterdam. Daar kan de toneelliefhebber ook naar voorstellingen.
Coolsingel
Rijke Rotterdammers willen vervolgens een behoorlijk theater in de stad en dat lukt. Op 27 december 1774 opent de Schouwburg aan de Coolsingel de deuren. "Dat was toen in de middle of nowhere, het was de absolute rand van de stad", vertelt Noordhoek.
Hij blijft tot 1887 bestaan.
Eind 19e eeuw ontwikkelt Rotterdam zich steeds meer en de haven groeit. Er wordt besloten dat in zo'n stad ook de cultuur een plek moet krijgen. De elite verenigd zich om een schouwburg neer te zetten die een grote stad waardig is.
Aert van Nesstraat
Architect Verheul ontwerpt de nieuwe schouwburg voor Rotterdam die aan de Aert van Nesstraat zal komen. Rotterdammer Verheul maak een gebouw dat is uitgevoerd in Italiaans-renaissancistische stijl. Er zijn 1300 plaatsen in de Grote Schouwburg die in 1884 wordt opgeleverd.
"De schouwburg heeft een ingang aan de zijkant voor het wat gewonere publiek zodat die zich niet hoeven te mengen met de hoge heren. Ook in de zaal is het gescheiden. Het balkon is voor het gepeupel en de elite zit in de zaal", aldus Rob Noordhoek.
Bombardement
Het gebouw in het centrum van Rotterdam raakt zwaar beschadigd bij het bombardement op de stad van 14 mei 1940. Er wordt besloten om de schouwburg te slopen.
Rotterdam begint al tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de bouw van een noodschouwburg. Door de bouwstop in de oorlog loopt het vertraging op. De noodschouwburg wordt uiteindelijk in 1947 in gebruik genomen.
Verrijzenis
"Het is een symbolisch gebouw. Het is gefundeerd op uit de grond getrokken heipalen van de oude stad en gebouwd uit wel een half miljoen afgebikte bakstenen uit het puin na het bombardement. Het was letterlijk de verrijzenis van Rotterdam", zegt Noordhoek.
Het noodgebouw blijft bijna veertig jaar staan. Zo'n twintig jaar langer dan oorspronkelijk gepland. Rotterdam besluit in de jaren tachtig dat er een moderne schouwburg moet komen. De noodschouwburg is technisch achterhaald.
Kist van Quist
De huidige schouwburg aan het Schouwburgplein wordt in 1988 in gebruik genomen. Het gebouw is ontworpen door architect Quist en het vierkante gebouw krijgt al gauw de bijnaam De Kist van Quist.
Van de oude schouwburgen in Rotterdam zijn nog herinneringen te vinden in de collectie van Museum Rotterdam. Van het gebouw aan de Coolsingel is niet meer over, wel heeft het museum een gedenkpenning ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan.
De eerste steen van de Grote Schouwburg aan de Aert van Nesstraat is in het museum te vinden. Evenals schilderijen uit de foyer van de noodschouwburg.