HOBBY

De onvervulde liefde van een 'grijzekoppenhobby': Postzegelverzameling is nooit compleet

René Hillesum laat trots de eerste en de laatste versie van het maandblad voor postzegelverzamelaars zien
René Hillesum laat trots de eerste en de laatste versie van het maandblad voor postzegelverzamelaars zien © Annelies Romers
De meeste mensen kennen postzegels als een gegomd of klevend papiertje. Er staat een plaatje op en het vertegenwoordigt waarde, waardoor een brief op de post mag. René Hillesum vertelt op zijn kantoor in Zwijndrecht dat postzegels veel meer betekenen voor hem. Hij is hoofdredacteur van het maandblad voor postzegelverzamelaars Filatelie, dat dit jaar honderd jaar is geworden. Met liefde vertelt hij over wat postzegels zo bijzonder maakt.
Hillesum ontdekte de pracht van postzegels op de kleuterschool. Zijn buurvrouw verzamelde postzegels: de exemplaren die zij niet mooi vond, gaf zij aan hem. “Ik weet nog heel goed hoe blij ik was toen ik in mijn schoen een serie postzegels kreeg”, vertelt hij stralend. Inmiddels schrijft Hillesum al ruim dertig jaar voor Filatelie en haast vijftig jaar óver filatelie - dat betekent zoiets als het liefhebben van postzegels.
“Geschiedenis, aardrijkskunde, sport, alle onderdelen van de maatschappij zie je op een postzegel”, zegt Hillesum. Vroeger werden belangrijke gebeurtenissen vereeuwigd op een postzegel. Inmiddels worden postzegels vaker gebruikt als kleine kunstwerkjes.
Japanse postzegels
Japanse postzegels © Filatelie

Spanning

Iedere verzamelaar zoekt naar specifieke postzegels, bijvoorbeeld uit een bepaalde tijd of regio. Hillesum verzamelt zelf zegels uit Finland en het oude Sint-Petersburg (tot 1914), en dan met name de stempels op poststukken. “Deze interesse is zo gegroeid. Met mijn ouders gingen wij vroeger naar Scandinavië. De laatste keer reisden we voor het eerst naar Finland, en toen door naar Noorwegen. Mijn vader moest op tijd thuis zijn voor werk. Dus hij zorgde dat wij vrij snel in Noorwegen waren, uiteindelijk veel te snel. Het volgende jaar ging ik gelijk weer terug.”
Het is de spanning van de zoektocht die postzegels verzamelen zo verslavend maakt. “Iets vinden wat je niet hebt, waarvan je het bestaan niet kent.” Postzegelverzamelaars struinen beurzen, veilingen en postkantoren af, op zoek naar het moment waarop zij een postzegel vinden die bij hun collectie past. “De meeste filatelisten verzamelen toch iets waarvan ze weten: het is nooit compleet", legt Hillesum uit, “en dat is natuurlijk het leuke. Want als het compleet is, dan ben je uit verzameld.”
Één van de vele postzegelverzamelingen die Hillesum uit de kast haalt
Één van de vele postzegelverzamelingen die Hillesum uit de kast haalt © Annelies Romers

Waardedaling

In de gloriedagen, gedurende de jaren '70 tot jaren '80, verslonden ruim 84 duizend mensen het maandblad Filatelie. In die tijd kon je makkelijk geld verdienen met postzegels. “Mensen merkten toen op dat je voor 100 gulden een vel met postzegels kocht en een half jaar later voor 130 gulden weer verkocht.”
Tegenwoordig hebben ongeveer 10 duizend mensen een abonnement. Brieven worden minder vaak verstuurd en er is weinig keuze meer tussen postzegels. “Nu kan je enkel postzegels met Willem-Alexander of Beleef de Natuur erop halen.” Er zijn postzegels die velen al in hun album hebben, dan dat er verzamelaars zijn. Hillesum legt uit: “Als je twee schilderijen hebt van Rembrandt en maar één verzamelaar, dan is de Rembrandt ook niks waard.”

Filatelie gaat met de tijd mee

“Het is een grijze-koppen-hobby”, geeft Hillesum toe. “Met vijftig ben je heel jong.” De postzegelwereld is toch behoorlijk conservatief van origine. “Toen de computers kwamen, hebben we er eigenlijk onze neus voor opgetrokken. Terwijl dat natuurlijk doodzonde is, want je kan natuurlijk fantastische dingen op de computer.”
Vanaf dit jaar gaat het maandblad Filatelie oude versies digitaal uitgeven. Hillesum beeldt zich niet in dat door de digitalisering jongeren nu wel postzegels gaan verzamelen. “Als je in de kroeg zegt: ‘ik ben postzegelverzamelaar’, dan scoor je echt niet hoor. Het is niet sexy.” Postzegels verzamelen ga je pas doen als iemand je er enthousiast over maakt, denkt hij.
"Hey kijk, een roeipostzegel!" roept Hillesum
"Hey kijk, een roeipostzegel!" roept Hillesum © Annelies Romers
Maar Hillesum doet een poging. “Als jij bijvoorbeeld belangstelling hebt voor roeien, dan koop je er is een paar met roeiers erop en denk je: ‘hé dat is leuk!’ Ook kan je dingen opzoeken. Bijvoorbeeld dat een soort boot enkel tussen 1995 en 1999 gemaakt werd of dat een bepaald land de Olympische Spelen won. Zo kan je voor jezelf een heel werkstuk opbouwen, geïllustreerd met postzegels. Sommigen zijn zelfs gepromoveerd op een filatelistisch onderwerp. Voor alle nieuwsgierige mensen is postzegel verzamelen een hele interessante hobby."