NATUUR

Gerard (86) kijkt al zijn hele leven naar vogels: 'Vogelaars vertegenwoordigen het begrip vrijheid'

Door corona zijn mensen massaal aan het vogelen geslagen. Voor zijn bundel Thuisvogels , 50 verhalen over vogels kijken vanuit huis, ging Gerard Ouweneel (84) het land rond om met tuineigenaren te praten over de vogels in hun tuin. In één van die verhalen haalt de vogelkenner uit Maasdam herinneringen op aan zijn jeugd in Tuindorp Vreewijk. In die groene wijk in Rotterdam is zijn liefde voor vogels begonnen.
In de oude kastanjeboom op de Brink kruipen twee boomkruipers tegen de stam op. “Dat is voor het eerst dat ik die in Vreewijk zie," zegt de vogelaar opgewonden. “Die had je in mijn tijd niet in in de wijk. Ook meerkoeten, aalscholvers en nijlganzen zag je hier toen niet. Wel roeken, maar die je zie hier tegenwoordig niet meer."
Gerard kijkt al zolang hij zich kan herinneren naar vogels. 'Vogelaars vertegenwoordigen het begrip vrijheid. Als je ze voorbij ziet komen en je kent die soorten, je weet waar ze vandaan komen en je weet in wat voor landschappen ze leven, hoe ze over de wereld trekken.'

Trip down memorylane

In Tuindorp Vreewijk werd ook vroeger al veel naar vogels gekeken. “Bovenmodaal moet ik zeggen.” In de strenge winter van 1962/63 zat in een van de openbare achtertuinen waar het tuindorp in Rotterdam beroemd om is, een paartje bosuilen te broeden: “Die bosuilen waren bij iedereen in de wijk buitengewoon populair. Maar toen de ouders hun jongen zichtbaar met jonge zanglijsters en merels begonnen te voeden was de populariteit van de bosuilen in de buurt snel voorbij!"
Gerard Ouweneel wijst naar de plek waar vroeger een paartje bosuilen zat te broeden.
Gerard Ouweneel wijst naar de plek waar vroeger een paartje bosuilen zat te broeden. © Rijnmond
"A trip down memorylane", noemt de vogelkenner de wandeling door de wijk waar hij is opgegroeid. Aan het houten bruggetje op de Lange Geer heeft hij goede herinneringen: "Hier reed tramlijn 3 en die ging van de Groene Zoom helemaal naar Diergaarde Blijdorp. Mijn ouders zetten mij toen ik een jaar of tien was op de tram en dan kon ik naar de dierentuin. “
Aan de Lede 65 woonde Karel Schot van de gelijknamige Vogelklas. Voor zijn deur werden dozen met vogels neergezet, vertelt Ouweneel: “Dan hoorde je geknisper en getoeter van de vogels die erin zaten. Of niet, dan waren ze dood.”
Soms zat er een hele grote verrassing in een doos, zoals een zeldzame pijlstormvogel: "Die was natuurlijk in de haven gevonden en door de politie bij Karel Schot voor de deur gezet.”

Zorgen over de vogelgriep

Voor zijn boek is hij ook bij Monique de Vrijer langs geweest. Zij beheert tegenwoordig het opvangcentrum voor wilde vogels in Rotterdam-Zuid. Ouweneel heeft enorme bewondering voor wat de Vogelklas doet. Hij maakt zich zorgen over de gevolgen van de vogelgriep die nu rondwaart in Europa: “Bij mij in de Hoeksche Waard in het Oude Land van Strijen, zie je nu veel dode of stervende ganzen. Daar komen roofvogels op af, zoals zeearenden. Die zeearenden pakken natuurlijk die verzwakte ganzen en als ze een overdosis krijgen van het virus dat rondwaart, dan zou het wel eens helemaal mis kunnen gaan met de zeearenden en dat zou verrekte jammer zijn. "
Slachtoffer vogelgriep Oude Land van Strijen
Slachtoffer vogelgriep Oude Land van Strijen © Rijnmond

Kepen in de Olmendaal

In de Olmendaal in Vreewijk woont Heleen Wagenaar, één van de mensen die Gerard Ouweneel voor zijn boek heeft geïnterviewd. Heleen heeft een kleine stadstuin waar koolmezen, een roodborstje en vinken het naar hun zin hebben. Mussen ziet ze niet meer, wel halsbandparkieten, een enkele merel en zelfs een sperwer en een grote, bonte specht. “De afgelopen twee weken zaten er kepen in de tuin, daar was ik wel heel enthousiast over. Toen heb ik ook gelijk Gerard gebeld.”
Keep in de tuin van Heleen Wagenaar in Tuindorp Vreewijk
Keep in de tuin van Heleen Wagenaar in Tuindorp Vreewijk © Marcel Wagenaar
Sinds haar man vaker thuis werkt, wordt ook hij steeds enthousiaster over de vogels in de tuin. Die toegenomen belangstelling voor de natuur rond het huis door thuiswerken valt ook Gerard op, vandaar zijn boek Thuisvogels. En die roze flamingo in de tuin? "Dat is natuurlijk geen echte", lacht Wagenaar.
Dit is een artikel uit Chris Natuurlijk van Radio Rijnmond.