nieuws

Tandartsen door de eeuwen heen in de Kunsthal

De werkwijze van de tandarts is de afgelopen eeuwen enorm veranderd. Waar de tandarts nu werkt in een hagelwitte salon, stond de tandentrekker eeuwen geleden op de jaarmarkt. En het publiek? Die zag hem als kwakzalver. De ontwikkeling van de tandheelkunde is het thema in een nieuwe tentoonstelling in de Kunsthal.
Bij de ingang van de kunsthal staat een oude prent met daarop een tandentrekker aan het werk. De patiënt, of in dit geval eerder slachtoffer, heeft een met pijn verwrongen gezicht. Daarnaast staat de tandarts triomfantelijk met de getrokken kies.

Van ver gekomen


Leidraad voor de expositie vormt het boek 'Tandheelkunde in de prentkunst' van kaakchirurg-in-ruste Gert Schade. Hij zegt dat de tandheelkunde van heel ver is gekomen. "We hadden geen verdoving, geen instrumenten en geen pijnstiller. Er was eigenlijk niets", zegt Schade. "En eigenlijk is dat best vreemd, want we hadden al klokken en geweren, maar instrumenten voor de tandheelkunde hebben heel lang op zich laten wachten."
Schade selecteerde uit de collectie van de Maatschappij voor Tandheelkunde bijna 250 prenten en diverse instrumenten die het werk van kiezentrekkers en charlatans verbeelden.

Apollonia


Een van de onderwerpen die centraal staat is beschermheilige Apollonia. Zij is de beschermheilige van kiespijn-patienten en tandartsen.
"Dat verhaal is ontstaan in de tijd van de Romeinen", legt Schade uit. "In die tijd werden christenen vervolgd. Bij Apollonia werden haar tanden eruit getrokken. Daarom wordt ze afgebeeld met een palmtak in de ene hand en een tang met een tand erin in de andere."
Andere gravures, houtsneden en etsen laten marktscenes zien over hoe kwakzalvers probeerden middeltjes op de markt aan de man te brengen. Latere prenten tonen de kiezentrekkers in salons met eenvoudige medische instrumenten.
En er zijn spotprenten van tekenaars die het leed van hun patiënten met een knipoog vastleggen.
De tentoonstelling is tot en met 4 december te bezichtigen. Voor kinderen is er woensdag 19 oktober een 'tandendag', met onder meer de workshop "Pimp je tandenborstel" en familierondleidingen.