nieuws

1966: De Kuip ziet Cruijff debuteren in Oranje

Op 7 september 1966 speelt Oranje tegen Hongarije in De Kuip. De kwalificatiewedstrijd voor het EK eindigt onbeslist in 2-2. Niet iets om 50 jaar na dato wakker van te liggen. Maar een slungelachtig en tenger mannetje maakt die avond zijn debuut. Ene Johan Cruijff maakt zijn eerste minuten voor het Nederlands Elftal.
52e minuut. Via een scherpe counter belandt de bal bij Klaas Nuninga. De spits van Ajax schuift het leer naar zijn jongere clubgenoot. De 19-jarige Cruijff controleert de bal en schiet onberispelijk de 2-0 binnen. Het grote talent scoort meteen.
De klassespeler Cruijff
‘Cruijff was apart. Ik wist niet dat hij zo’n wereldspeler zou worden. Maar iedereen zag dat hij als jongeling al bijzonder was’, vertelt oud-Feyenoorder Eddy Pieters Graafland (‘Eddy PG’). Tijdens het debuut van Cruijff is hij de keeper van Oranje.
Ook Rinus Israël ziet Cruijff van dichtbij debuteren. Het Feyenoord-icoon fungeert achterin als het slot op de deur voor Oranje. Net als bij Eddy PG is het voor hem geen verrassing dat Cruijff scoort tijdens zijn eerste optreden voor het nationale team.
Israël: ‘Hij was een geweldenaar. Hij kon wat de meeste spitsen niet kunnen, namelijk tegenstanders in een kleine ruimte uitspelen en medespelers vrij voor de goal zetten.’
Volgens de verslaggever van destijds heeft Cruijff de eerste 45 minuten veel last van zenuwen. Mede daarom scoort hij pas in de tweede helft. Israël kan haast niet geloven dat Cruijff zenuwachtig was. ‘Maar misschien had hij ook wat menselijke trekjes’, aldus IJzeren Rinus over de jongen uit Betondorp die later in Barcelona als de ‘Verlosser’ wordt vereerd.
De betweter Cruijff
Rob Vente werkt in 1966 voor het Rotterdamsch Nieuwsblad. Hij ziet vanaf de perstribune de maestro zijn eerste minuten maken in het Oranjeshirt. ‘Ik zag hem gelijk met zijn armen zwaaien en instructies uitdelen. Dat was toch wel bijzonder. Het had ook iets vertederends om zo’n jonge knaap zulke dingen te zien doen.’
Maar niet alles wordt gepikt. Als Cruijff voor het eerst erbij is, moet Eddy PG de jonge Cruijff corrigeren. De debutant blaast tijdens een teambespreking sigarettenrook richting het gezicht van bondscoach George Kessler.
Eddy PG neemt het op voor de Duitse trainer en spreekt de jonge Ajacied vermanend toe. ‘Dat flik je niet meer. Want dit is geen stijl’, krijgt Cruijff toegebeten.
De Amsterdammer Cruijff
Cruijff staat al vroeg bekend als een typische Mokummer die zijn mondje bij heeft. Het ‘Orakel van Betondorp’ wordt hij weleens gekscherend genoemd. Hij laat zich op jonge leeftijd ook vaak gelden in de kleedkamer van het Nederlands Elftal. Volgens Eddy PG is dat geen probleem, als je maar goed bent. ‘En hij was de beste’, zegt de oud-doelman van Feyenoord.
Israël kan de woorden van zijn voormalig teamgenoot alleen maar beamen. Ook de Feyenoorders hadden volgens de oud-verdediger verbaal geen moeite met Cruijff. Sterker nog: ze konden goed opschieten met de Amsterdammers in het Nederlands Elftal. Israël: ‘Rotterdammers en Amsterdammers delen hetzelfde soort cynisme en dezelfde humor.’
Ook het publiek sluit op 7 september 1966 Cruijff in haar armen. Vente: ‘Er zaten veel Rotterdammers op de tribune en die waren eerst sceptisch. Cruijff werd toch vooral in Amsterdam bestempeld als een wonderkind. Maar hij bleek verdomde goed.’ En zo krijgt de spits van Ajax het voor elkaar dat een stampvolle Kuip voor het eerst voor hem juicht.
De onnavolgbare Cruijff
Cruijff zou na zijn eerste interland nog 47 keer het shirt van Oranje aantrekken. ‘Hij had er minimaal honderd moeten spelen’, zegt Eddy PG. Maar Cruijff liet weleens een interland schieten. Israël: ‘Hij heeft ontzettend veel goede dingen gedaan, maar het was wel een minpunt van Johan dat hij af en toe een interland “vergat”.’
Dat Cruijff blijft steken op 48 interlands, heeft mede met zijn tweede interland tegen Tsjechoslowakije te maken. Hij wordt als eerste Nederlandse international ooit van het veld gestuurd. Hij zou de leidsman geslagen hebben. Gevolg: acht maanden geschorst voor Oranje.
Uiteindelijk maakt Cruijff zijn rentree tegen Oost-Duitsland. Het Nederlands Elftal wint dat duel met 1-0. Het enige doelpunt van de wedstrijd komt op naam van Johan Cruijff. Maar da’s logisch.