nieuws

Rijnmond Staat Stil met vegetarische slager Jaap Korteweg

Jaap Korteweg is slager. Maar dan eentje zonder bloed aan zijn handen. Hij produceert nepvlees, dat je in bijna elke supermarkt kunt kopen. Zijn missie? De bio-industrie overbodig maken. Oftewel: dieren bevrijden uit de voedselketen.
In Nederland krijgen elke dag een miljoen dieren het mes op de keel. Verreweg de meesten belanden in het slachthuis na een kort leven in een propvolle stal. Een varken kan tussen de 15 en 20 jaar oud worden, maar komt in de vleesindustrie al na een half jaar kansloos aan zijn einde.
Gaat het mis op een veebedrijf dan zijn de gevolgen enorm. Voor krantenkoppen als "10.000 varkens komen om bij stalbrand" en "60.000 kippen verband" hoef je niet diep de archieven in te duiken.
Vlees eten is bovendien voedselverspilling. Voor één kilo koeienvlees is zeven kilo plantaardig voer nodig. Voor kippen is de verhouding 1:3.
Genoeg redenen om vlees links te laten liggen, zou je zeggen. Maar er is één argument waar elke vleeseter mee op de proppen komt: die bal gehakt en dat sudderlapje zijn gewoon lekker! Daar kan geen groenteburger tegenop.

Net zo moeilijk als stoppen met roken

Toen in 1997 de varkenspest uitbrak en 9,6 miljoen varkens werden afgemaakt, liepen bij Jaap Korteweg de rillingen over de rug. Als boer, die groenten en kruiden kweekte, kreeg hij de vraag of er kadavers bij hem in de koeling mochten, omdat de destructiebedrijven de enorme hoeveelheid dode biggen niet konden verwerken.
Korteweg weigerde. En besloot door de beelden van al die bergen dode varkens om vegetariër te worden. Een ware worsteling. Want vlees consumeren, zo weet Korteweg inmiddels, kan verslavend zijn. Zelf vond hij stoppen met vlees eten elk geval net zo moeilijk als stoppen met roken. "Ik miste de smaak van vlees, de bite,de structuur."
De enige manier om de consumptie van vlees te verminderen was volgens hem dan ook een écht alternatief. Nepvlees dat vrijwel niet van echt te onderscheiden is. Met een klein team van experts en een topkok ging hij aan de slag.
Na drie jaar experimenteren rolde het eerste product uit de machine: nepkip, gemaakt van bonen en granen. En zo werd de basis gelegd voor het plantaardige assortiment dat nu onder de titel De Vegetarische Slager in de schappen van bijna alle supermarkten ligt.
Grootste van de wereld
Een gehaktballenwedstrijd, georganiseerd door slagers, bewees inmiddels dat de vegetarische variant een geduchte concurrent is. In de competitie eindigde de bal van Jaap Korteweg als derde. "Veel slagers hadden niet eens door dat het om nepvlees ging."
Het bedrijf groeit hard. "Tussen de 70 en 100 procent per jaar", zegt Korteweg. "Als we in dit tempo doorgaan zijn we over twintig jaar de grootste slager van de wereld."
Het tij is ten gunste van de dieren aan het keren, meent hij. "Dat hebben we ook gemerkt met de eigen fabriek die we in Breda gaan bouwen. Dat was een investering van 10 miljoen euro. Banken stonden daar niet voor te juichen. Toen zijn we een crowdfundingscampagne begonnen. Met een lage rente. Vijf procent. We hadden gehoopt een miljoen op te halen in drie maanden. Maar binnen drie weken hadden we 2,5 miljoen binnen."
Intussen droomt de Vegetarische Slager alweer verder. Melkkoeien, zegt hij, hebben het in het huidige systeem ook loodzwaar en belanden - letterlijk uitgemolken - al op jonge leeftijd in het abattoir. "Ik wil in die stallen magen van roestvrij staal laten zetten en het proces van melk maken nabootsen. Of ik daar stiekem al mee bezig ben? Nee, maar ik denk er wel over."