RECHTSZAAK

IS-vrouw Amber uit Dordrecht 'werd opgeleid tot scherpschutter, droeg een AK47 en bomgordel'

Amber K. (videostill EenVandaag)
Amber K. (videostill EenVandaag) © EenVandaag
In februari van dit jaar kwam de 26-jarige Amber K. uit Dordrecht aan in Nederland, na een lang verblijf in kamp Al Roj in Syrië. Vrijdag staat zij terecht in Rotterdam, samen met vier andere IS-vrouwen tijdens een eerste, korte zitting. Ze was geronseld, heeft zij verklaard. Maar justitie denkt daar heel anders over.
De officier van justitie schetst de levensloop van de vrouw. "Op jonge leeftijd is zij bekeerd tot de islam en zij is op 1 september 2015 uitgereisd naar Syrië. Volgens haar afscheidsbrief voelde zij zich hier niet thuis en wilde daar iets betekenen. In Raqqa verblijft zij in een IS-huis en werkt in een ziekenhuis."
Dat is wat Amber ook heeft verklaard: ze was werkzaam als een verpleegster maar kwam amper buiten omdat haar nieuwe man, de Nederlandse IS-strijder Redouan D., haar dat verbood. Ze zou ook door hem zijn mishandeld.

Bomgordel

Justitie haalt een gesprek aan van Amber met haar moeder waarin zij zegt een opleiding tot scherpschutter te volgen. "Ook bevat het dossier informatie dat zij in het bezit was van een AK47 en een bomgordel droeg." Dat zou haar rol een stuk minder onschuldig maken.
Eind 2017 vluchtte Amber met Redouan en hun twee jonge kinderen op een motor naar Koerdisch gebied. Ze moesten naar de gevangenis en belandden daarna in Al Roj. Redouan is vermoedelijk overleden maar dat staat niet vast.
In Nederland verblijft Amber K. nu op de vrouwelijk terroristenafdeling in Zwolle. Advocate Inge Saey: "Ze wilde heel graag terug naar Nederland en is blij dat ze nu hier zit. Ze mag eens in de zes weken haar kinderen zien, die in een pleeggezin zitten."
Saey vraagt vrijdag bewust niet aan de rechtbank om haar cliënt voorlopig thuis het proces te laten afwachten. "Ze heeft al een keer afscheid moeten nemen van haar kinderen op Schiphol toen ze in Nederland aankwamen, dat was hartverscheurend. Zij houdt er rekening mee dat ze best nog een tijdje in de cel moet zitten. Als ze nu tijdelijk vrijkomt, dan moet ze straks voor de tweede keer afscheid nemen van haar kinderen, dat wil ze hen niet aandoen."
De precieze rol van Amber K. in Syrië zal ter sprake komen bij de inhoudelijke zaak, later dit jaar. Het verhaal van de Dordtse lijkt overeen te komen met dat van de andere vrouwen die vrijdag terechtstaan: ze waren overtuigd van de islam maar niet geradicaliseerd. Ze vertrokken naar Syrië omdat zij zich in Nederland ongelukkig voelden en dachten daar hulp te kunnen bieden. Eenmaal in IS-gebied kregen ze spijt maar konden moeilijk wegkomen.
Justitie verdenkt de vijf vrouwen van lidmaatschap van IS en voorbereiding van terroristische activiteiten. Meerdere vrouwen zijn met IS-strijders getrouwd en hebben kinderen gekregen.
De 36-jarige Nawal H. uit Schiedam vertrok in augustus 2015 naar Mosoel in Irak, samen met haar man en kinderen. De man stond op de loonlijst van IS en zat volgens het OM bij een gevechtseenheid. In de woning van het stel in Schiedam is een IS-vlag gevonden en DVD's met jihadistisch materiaal. "In de schuur", voegt advocate Mirjam Levy toe. "Nawal wist daar niets van."
Volgens Levy heeft haar cliënt een zware tijd achter de rug. "Ze werd overvallen door het besluit van haar man om te vertrekken. Uit angst om haar kinderen kwijt te raken, is zij meegegaan. Dat zij in een IS-vrouwenhuis belandde, was geen vrije keuze. Het was overleven voor haar, zeker in het Koerdische kamp later. Ze behoorde tot de gematigde vrouwen en hield zich niet aan de IS-regels. Ze was modern gekleed en droeg geen sluier. Ze is bedreigd en haar tent is in brand gestoken."
Het OM denkt dat de vrouw zich van de domme houdt. "In 2015 was het Kalifaat al uitgeroepen door een van de meest verschrikkelijke terreurorganisaties ooit. Moet je dan verbaasd zijn als je in een IS-huis komt te wonen? Daar geloof ik niks van."

Zoon en schoonzoon omgekomen

De 53-jarige Naima El-O. zegt dat zij niet naar Syrië was gegaan om te strijden maar om haar dochter Meryem en haar kleinkinderen op te halen. Ze nam haar 15-jarige zoon mee, die zich volgens justitie in Syrië heeft aangesloten bij IS. Hij kwam op 16-jarige leeftijd om het leven toen een bom ontplofte in Rakka. Ook haar schoonzoon, de man van Meryem, is in Syrië omgekomen.
De vrouw heeft ernstige brandwonden opgelopen toen een tent in het vluchtelingenkamp vlam vatte. Advocaat Kolokatsi: "Ze is bedlegerig, moeilijk ter been, heeft een tia gehad en hartklachten. Ze moet zich voor haar trauma's laten behandelen en wil daarom graag naar huis."
Dat verzoek werd ook gedaan namens Hafida H. uit Delft. Zij is getrouwd geweest met de bekende IS-strijder Thijs B. uit Rotterdam, die in Syrië is gesneuveld. Justitie zegt dat de vrouw in chatgesprekken de vijanden van IS 'ongelovigen' noemt. Ook in haar geval zegt haar advocaat dat de tijd in Syrië 'een hel' is geweest en dat haar tent in brand is gestoken.
De rechter in Rotterdam ziet bij alle vijf de vrouwen genoeg bewijs dat zij betrokken waren bij activiteiten van IS. Zij blijven in ieder geval vastzitten tot de volgende zitting in juni. De inhoudelijke behandeling is waarschijnlijk pas na de zomer.