TWEEDE WERELDOORLOG

Kinderen ‘adopteren’ de verhalen van vermoorde Joodse leeftijdsgenootjes in WOll

Abdirahman en Tishanti staan bij de gedenktegel van de Joodse broertjes Jacob en Izak
Abdirahman en Tishanti staan bij de gedenktegel van de Joodse broertjes Jacob en Izak © Tenny Tenzer
Twintig Joodse kinderen uit Katenrecht zijn vermoord in vernietigingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Groep 8 van OBS de Schalm op Katendrecht heeft in de aanloop naar de Nationale Dodenherdenking een project waarin de kinderen onderzoek doen naar hun wijk- en leeftijdgenootjes van destijds. "Dit mag nooit meer gebeuren."
De kinderen van groep 8 spelen op het plein voor basisschool de Schalm in hartje Katendrecht. Sommigen klimmen in de bomen, bloemblaadjes vallen op de grond. Er wordt veel gelachen. Een perfecte lentemiddag.
Hoe anders was het tachtig jaar geleden op deze plek voor hun Joodse leeftijdsgenoten. Ze leefden in angst voor de Duitsers om vervolgens opgepakt, getransporteerd en vermoord te worden. Totaal onschuldige slachtoffers.

Verhalen maken indruk

"Het mag niet gebeuren dat je door je geloof wordt vermoord", zegt scholier Tishanti. Ze heeft onderzoek gedaan naar Kaatje Bierschenk. Een destijds 14-jarig meisje uit een gezin van zestien kinderen. Ze is gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibór en kwam daar om het leven.
Het verhaal van Kaatje heeft indruk gemaakt op Tishanti. "Ik vind het heel erg. Ze werd maar 14 jaar en heeft bijna geen jeugd gehad. Als je Joods was in die tijd leefde je in angst. Ze konden zomaar opgepakt worden."
Tishanti (l) deed onderzoek naar de 14-jarige Kaatje (r)
Tishanti (l) deed onderzoek naar de 14-jarige Kaatje (r) © Rijnmond/Joodsmonument.nl
Klasgenoot Abdirahman heeft onderzoek gedaan naar Sara Bon, een kindje van 3 jaar. Ze kwam om het leven in concentratiekamp Auschwitz. Abdirahman zegt dat het een verdrietig verhaal is. "Ik vind het zielig voor Sara omdat ze zo jong was. Oorlog is slecht!"
Abdirahman vindt dit een interessant project. "We leren over hoe het voelt om als Jood in de Tweede Wereldoorlog te leven." Tishanti vindt het belangrijk dat de verhalen verteld worden. "Je leert om mee te leven met mensen."
Abdirahman: 'We leren over hoe het voelt om als Jood in de Tweede Wereldoorlog te leven'
Abdirahman: 'We leren over hoe het voelt om als Jood in de Tweede Wereldoorlog te leven' © Tenny Tenzer
Herdenktegel
Abdirahman, Tishanti en de rest van de klas hebben een tegel gemaakt ter nagedachtenis van twee Joodse broertjes, Jacob (11) en Izak Ensel (5). Zij zijn gedeporteerd en vermoord. Hun huis stond op de plek waar nu de kleuterspeelplaats van de school is.
Lodewijk Ouwens is projectleider van Stichting Kaapse Kringen. Een organisatie die de geschiedenis van Katendrecht levend wil houden. Hij heeft de kinderen begeleid in deze schoolopdracht en kent de geschiedenis van Katendrecht goed. Vol trots kijkt hij hoe Abdirahman en Tishanti de gedenktegel plaatsen tegen het hek van de school. "De kinderen hadden zelf het idee om de tegel te maken, dat betekent dat de geschiedenis ook echt bij ze is binnengekomen."
Voornamelijk voor kinderen met een migratieachtergrond is de Tweede Wereldoorlog een abstract onderwerp, zegt Ouwens. "Als ik vertel dat mijn vader de oorlog nog heeft meegemaakt, beseffen ze dat de oorlog minder ver weg is dan ze dachten."
Kinderen uit Katendrecht ‘adopteren’ het verhaal van overleden Joodse leeftijdsgenootjes uit WOll
In de basis gaat dit schoolproject over discriminatie en uitsluiting. "Een van de gevaren is dat je bepaalde groepen uitsluit", zegt Ouwens. "Dat kan ook op het schoolplein gebeuren. We hebben het dan over pesten en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn."
Tishanti kijkt nog eens goed naar de tegel die ze net heeft gelegd. Ze vindt het belangrijk dat op deze manier het verhaal van de kinderen niet wordt vergeten. "Mensen kunnen aan deze kinderen denken en dat dit nooit meer mag gebeuren."
Op 4 mei lezen de kinderen van groep 8 van OBS De Schalm de namen voor van hun Joodse leeftijdgenootjes die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit gebeurt rond 20:00 uur bij de Rijnhavenbrug tijdens de dodenherdenking.