CRIMINALITEIT

Podcast over hasjkotter de Lammie zet criminelen neer als kwajongens op spannend avontuur

Ooit een roemruchte smokkelkotter, nu een hotelboot
Ooit een roemruchte smokkelkotter, nu een hotelboot © Rijnmond
Het is een crimineel goed verhaal dat eigenlijk verfilmd zou moeten worden: de klopjacht op hasjboot de Lammie in het voorjaar van 1974. De viskotter werd maandenlang door de politie in de gaten gehouden, op de Noordzee achtervolgd door de douane; door de marine beschoten en uiteindelijk door de kapitein zelf tot zinken gebracht, inclusief duizenden kilo’s hasj en hasjolie.
De verfilming zou het goed doen op Netflix, maar voorlopig moeten we het doen met een podcast waarin betrokkenen terugblikken op de waargebeurde avonturen van het schip en haar driekoppige bemanning. De mannen worden neergezet als criminele kwajongens die een heroïsche status weten te bereiken. Tegelijkertijd krijgen we een inkijk in de aanpak van de drugscriminaliteit in de vroege jaren zeventig.
‘Lammie de hasjkotter’ is gemaakt door Rik Bouman en Elmar Hemler, twee regionale bankiers die in coronatijd een nieuwe hobby ontdekten: het maken van podcasts. Met succes, want hun eerste luisterserie ‘De Gijzeling op de Noordzee’ stond wekenlang hoog genoteerd in de podcastlijstjes. Dankzij een tip van één van de toenmalige luisteraars is er nu de podcast over de hasjboot. De oudere heer vertelde over een spectaculaire klopjacht op een viskotter die drugs vervoerde en Bouman zag daar al snel een nieuwe serie in.

Kat- en muisspel

“Het bijzondere aan dit avontuur is dat het gaat om het eerste kat-en muisspel is tussen de politie en de georganiseerde drugscriminaliteit. Het is ook de eerste keer dat gebruik gemaakt werd van tapgesprekken en dat de hele operatie was de aanloop naar de oprichting van de Kustwacht.”
Bouman maakt voor de podcast gebruik van krantenarchieven, sprak journalisten uit die tijd en zocht betrokkenen van de opsporingsoperatie op. “Allemaal 70-plussers die we gelukkig nog konden spreken, daardoor werd de podcast alleen maar mooier.”
Podcastmaker Rik Bouman
Podcastmaker Rik Bouman © Rijnmond
Het verhaal van de Lammie begint bijna vijftig jaar geleden, in de tijd dat hasjiesj nog op kleine schaal naar Nederland werd gesmokkeld. Simon Adriaanse, alias Frits van de Wereld, was pandjesbaas en de keizer van de Amsterdamse wallen. Hij was de organisator en financier van de eerste grootschalige drugssmokkeloperatie in Nederland. De crimineel had al ervaring met sigarettensmokkel en wilde nu op een andere manier zijn slag slaan.
Wat Adriaanse niet wist, was dat de politie een nieuwe opsporingstechniek gebruikte waarmee ze telefoons konden afluisteren. En daardoor precies op de hoogte was van zijn plan om een viskotter naar Libanon te laten varen om daar verdovende middelen op te pikken. Rechercheurs waren gebrand om de brutale crimineel een lesje te leren en lieten hem zijn gang gaan zodat ze hem later op heterdaad konden betrappen.
In een draaiboek dat de podcastmaker in bezit heeft, is te lezen hoe de overheidsinstanties de operatie minutieus in het geheim volgden en voorbereiden. “Alles is uitgetypt, inclusief bellijsten, de kentekens en kleuren van de auto’s van de criminelen en een complete tekening van het schip. Monnikenwerk. En echt knap dat vooraf niets is uitgelekt, want er waren meer dan honderd mensen bij de operatie betrokken.”
Tekening uit geheim draaiboek | Foto:
Tekening uit geheim draaiboek
De draaiboeken werden wekelijks aangepast tijdens gezamenlijke vergaderingen in Rotterdam, allemaal nog voor de Lammie op pad ging. Ondertussen lieten ze de criminelen hun tocht voorbereiden. Zo werden in het schip compartimenten getimmerd om drugs te kunnen verstoppen en werden grote olievaten aan boord geleverd.
Uiteindelijk vertrokken drie mannen geruisloos met het schip in maart 1974 vanuit Den Helder richting zee. Rik Bouman: “Onderweg kwamen ze bij Rhodos in een heftige storm terecht. Het schip raakte beschadigd waardoor ze vertraging opliepen, maar uiteindelijk wisten ze Libanon te bereiken. Ze kwamen in een kleine haven aan, waar het spul met muilezels werd aangevoerd. Moet je je voorstellen! Zestig pakken hasj: 3500 kilo rode libanon en 40 liter hasjolie.“

Op heterdaad betrapt

De opsporingsdiensten hadden in het diepste geheim het vertrek gevolgd, maar ook de aankomst voorbereid. Zodra de Lammie bij Calais in Frankrijk weer in beeld kwam, werd het schip weer door de Nederlandse instanties gevolgd. De bemanning wist de helft van de lading hasj (2000 kilo) bij met een motorboot bij Callantsoog af te voeren. Frits van de Wereld kwam zelf ook naar het strand. Hij stopte een deel in zijn auto en werd uiteindelijk op heterdaad betrapt toen hij de drugs wilde afleveren bij een klant in Brabant.
Daarna volgde een urenlange klopjacht, waarbij een helikopter, marinefregat De Wolf en douaneboot De Zeearend werden ingezet. Ze manen de bemanning te stopten met varen. Kapitein Dorus Pompert weigerde en voer door. Daarop werd zwaarder geschut ingezet. De marine schoot eerst voor de boeg. Later werd gericht geschoten op het schip. Ook kwam er een traangasgranaat in het stuurhuis terecht.
De Lammie gaat ten onder
De Lammie gaat ten onder © Rijnmond
Uiteindelijk besloot de bemanning het schip zelf tot zinken te brengen door de koelwaterkranen open te zetten. De Lammie liep daardoor langzaam vol, de mannen verlieten het schip met een rubberbootje en werden daarna aangehouden.
Bergers van Smit Tak wisten het gezonken schip later alsnog op te takelen. De Lammie werd nog vaker gebruikt voor drugssmokkel, maar ligt inmiddels alweer een paar op een vaste plek in de Rotterdamse Veerhaven. Peter Booms is sinds een jaar of vijftien de eigenaar van het scheepje, dat ook bekend staat als de HD160.
Eigenaar Peter Booms van hotelboot de Lammie
Eigenaar Peter Booms van hotelboot de Lammie © Rijnmond
Bij de aankoop werd hem in het kort de geschiedenis van de viskotter verteld, maar destijds hechtte hij daar nog niet zo’n waarde aan. Pas nadat hij op aandringen van een bevriende journalist dieper in de achtergronden dook, groeide zijn nieuwsgierigheid.
“Niet te geloven eigenlijk wat er allemaal mee gebeurd is. En er komt steeds meer informatie boven water. Het enthousiasme van betrokkenen is ook zo mooi, zelfs oud politie- en douanemedewerkers zien het met terugwerkende kracht als een kwajongensboek.”
Toen hij het schip kocht heette het nog de Liza, maar al vrij snel daarna heeft hij de kotter weer teruggedoopt tot de Lammie. Nu ligt de oude opgeknapte kotter in de Veerhaven en fungeert het schip als hotelboot. “Sinds die naam op de kont staat vragen regelmatig mensen of het de echte Lammie is. Het verhaal leeft nog steeds, onvoorstelbaar.”
De tekst gaat verder onder de video.

Actueel thema

Podcastmaker Bouman: “Het is inderdaad een spannend jongensboek zoals dit allemaal is gegaan. Zelfs de mannen aan de ‘goede kant’ hadden bewondering hoe manmoedig de kapitein wist stand te houden. En het thema is nog hoogst actueel, want de drugstransporten zijn na dit avontuur niet gestopt. Maar wat er destijds gebeurde, is niet te vergelijken met de harde drugscriminaliteit van de huidige tijd.”
De mannen die bij de hasjsmokkel betrokken waren, zijn uiteindelijk veroordeeld tot celstraffen van zes tot achttien maanden.
De strafeis tegen de bemanning
De strafeis tegen de bemanning © Rijnmond