20 JAAR UEFA CUP

PODCAST - LUISTER HIER: Precies 20 jaar geleden won Feyenoord de finale van de UEFA Cup tegen Borussia Dortmund

Paul Bosvelt tilt de UEFA Cup omhoog na de finale Feyenoord-Borussia Dortmund (3-2)
Paul Bosvelt tilt de UEFA Cup omhoog na de finale Feyenoord-Borussia Dortmund (3-2) © Archief
De onmogelijke vrije trap in Freiburg, de miraculeuze ontsnapping tegen PSV en de rood-witte invasie in Milaan. Twintig jaar geleden veroverde Feyenoord met de UEFA Cup als laatste Nederlandse ploeg een Europese prijs. Daarom doken we in het archief van Radio en TV Rijnmond om in een speciale podcastserie van FC Rijnmond terug te blikken op deze memorabele prestatie. Vandaag aflevering 9: hoe Feyenoord ten koste van Borussia Dortmund de UEFA Cup veroverde na de krankzinnige moord op LPF-politicus Pim Fortuyn.
Luister hieronder naar de Podcast Special over 20 Jaar UEFA Cup van Feyenoord. De tekst gaat verder onder de audio:
Een kleine maand vóór de finale van de UEFA Cup gonst het in Rotterdam en omstreken. Feyenoord staat voor het eerst sinds 1974 in de finale van een Europees toernooi. De Rotterdammers rekenden over twee wedstrijden af met de Italiaanse topclub Internazionale, waardoor het team van hoofdtrainer Bert van Marwijk ook nog eens in eigen stadion de eindstrijd mag spelen. Daarin treft Feyenoord trouwens weer een tegenstander van formaat: Borussia Dortmund.
Net als bij de return van de halve finale tegen de Italianen wil iedereen van Het Legioen erbij zijn. Feyenoord-supporters hebben er veel voor over om de finale bij te wonen. Sommige fans laten zich door niets tegenhouden. Overal in Nederland liggen supporters voor de deuren van winkels om vooraan te staan bij de ticketverkoop. Zij zullen en móéten bij Feyenoord-Borussia Dortmund zijn.
Maar wie het helemaal bont maken, zijn Feyenoord-supporters Jan Maarten Dank en Sandra Dank. Het stel reist maar liefst 534 kilometer heen en terug om het felbegeerde ticket te scoren. Zij rijdt maar liefst helemaal naar het Groningse dorp Ter Apel, waar zij na een lange tocht de nacht doorbrengen voor de deur van de supermarkt. Zo zijn ze in elk geval op tijd, wanneer een dag later om precies 09:00 uur de kaartverkoop begint.
ARCHIEF: Jan Maarten en Sandra rijden 534 kilometer om kaartjes te scoren voor Feyenoord-Borussia Dortmund (2002)
De kaartverkoop gaat ongekend snel. Dat blijkt niet alleen in Ter Apel. Waar je ook in Nederland probeert een kaartje te scoren, de tickets vliegen als warme broodjes over de toonbank.

'Feyenoord gaat de finale verliezen'

Feyenoord gaat uitgerust richting de finale. De Rotterdammers eindigen in de eredivisie als derde en weten dat zij komende zomer aan de bak moeten in de voorronde van de Champions League. Bij aanvang van de derde speelronde staat al vast dat Feyenoord niet meer kan stijgen of zakken, waardoor Van Marwijk gerust spelers kan sparen in het laatste competitieduel van het seizoen. In Tilburg speelt de B-ploeg van Feyenoord bloedeloos met 0-0 gelijk tegen Willem II.
ARCHIEF: Sinclair Bischop peilt de sfeer bij Borussia Dortmund-fans voor de finale van de UEFA Cup (2002)
Borussia Dortmund heeft in het weekend voor de finale van de UEFA Cup nog wél diep moeten gaan. In de Bundesliga pakt BVB op de laatste speeldag de landstitel. Werder Bremen wordt in het Westfalenstadion met 2-1 aan de kant gezet. In tegenstelling tot zijn Nederlandse collega kan hoofdtrainer Matthias Sammer geen spelers sparen. Zo moeten toppers als Jan Koller en Tomas Rosicky gewoon aan de aftrap verschijnen in het laatste competitieduel van het seizoen.
Tussen het bier en de braadworst geven de supporters van Borussia Dortmund aan voorzichtig te zijn als zij naar Rotterdam trekken. Een enkele fan vreest voor een confrontatie tussen de supportersgroepen van Feyenoord en Borussia Dortmund. "Er zijn mensen die er nog sceptisch over zijn. Ik ken mensen die zeggen dat ze niet gaan, omdat ze bang zijn. Dat hun auto gesloopt wordt, of dat ze klappen krijgen", legt een supporter van Dortmund uit. "Maar van Feyenoord weet ik dat die de finale gaat verliezen. Wij gaan de UEFA Cup halen!"

Fortuyn wordt vermoord: moet de finale wel spelen?

De aanloop naar de UEFA Cup-finale wordt echter bruut verstoord. Op het Mediapark in Hilversum wordt op maandag 6 mei 2022 de Rotterdamse politicus Pim Fortuyn doodgeschoten door Volkert van der G. Na de moord op de LPF-voorman staat Nederland onder hoogspanning. Ook in Rotterdam slaat dit nieuws in als een bom. Op het stadhuis aan de Coolsingel wordt een herdenkingsplek ingericht en kunnen mensen een condoleanceregister ondertekenen.
Pim Fortuyn bij zijn beëdiging voor de Rotterdamse gemeenteraad
Pim Fortuyn bij zijn beëdiging voor de Rotterdamse gemeenteraad © Rijnmond
Ook bij Feyenoord gaat het eigenlijk nergens anders meer over. "Niet de wedstrijd, maar de moord op Fortuyn is hét onderwerp van gesprek", geeft sterspeler Pierre van Hooijdonk op de persconferentie eerlijk toe.
Van Marwijk weet op zijn beurt niet zo goed wat hij met deze situatie aan moet. "Ik heb dit ook niet eerder meegemaakt", vertelt de hoofdtrainer van Feyenoord. "Ik ben erg geschrokken. De UEFA bepaalt of we spelen of niet. Wij gaan er vanuit dat we die wedstrijd moeten spelen. Daarom moeten we ons zo goed mogelijk voorbereiden. Maar als je het aan mij vraagt, dan heb ik er vraagtekens bij."
Op de dag van de moord ontvangt voorzitter Jorien van den Herik toevallig Fortuyn in het Maasgebouw. Ook de president van de club is in shock wanneer hij het nieuws over de vermoorde politicus hoort. Uiteraard heeft Van den Herik snel moeten schakelen. De bestuursleden Feyenoord hebben namelijk dinsdagochtend 7 mei 2002 bij de UEFA, die de finale organiseert, 'unaniem' aangegeven dat de club de finale wil spelen. "Mits daar toestemming voor wordt gegeven door de burgemeester", benadrukt Van den Herik.
ARCHIEF: Coolsingel rouwt en het Stadhuisplein feest op finaledag van de UEFA Cup (2002)
Die toestemming komt er dus. De finale gaat door. "Ik heb zelf ook gedacht", haalt Van den Herik aan. "Wat zou Fortuyn zelf ervan hebben gevonden? Ik weet zeker dat hij een voorstander zou zijn geweest. Fortuyn zou hebben gezegd: 'Ah joh, spelen!'"

Geen Emerton en Kehl

Feyenoord en Borussia Dortmund staan dus op woensdagavond 8 mei 2002 'gewoon' tegenover elkaar in de finale van de UEFA Cup. De moord op Fortuyn werpt een flinke schaduw op deze wedstrijd en is de reden dat er geen officiële festiviteiten zullen zijn na de finale. Ook in De Kuip ontkom je niet aan beeltenissen van Fortuyn. Er zijn genoeg supporters van de Rotterdammers die een foto van Fortuyn mee het stadion innemen.
Naarmate de uren verstrijken, komt de focus weer langzaam op het sportieve aspect te liggen. Feyenoord treedt de finale aan zonder rechtsback Brett Emerton. De Australiër is geschorst na zijn onterechte gele kaart vanwege tijdrekken in de return van de halve finale tegen Internazionale. Daarom mag Christian Gyan in de basis starten. Verder stuurt hoofdtrainer Bert van Marwijk de verwachte namen het veld in:
Opstelling Feyenoord: Zoetebier; Gyan, Van Wonderen, Paauwe, Rzasa; Kalou, Bosvelt, Ono, Van Persie; Van Hooijdonk, Tomasson
Borussia Dortmund begint met een sterk team aan de finale van de UEFA Cup. De Duitsers hebben met Rosicky een groot talent in de ploeg. Ook kunnen zij terugvallen op een aantal ervaren krachten. Bijvoorbeeld op Jürgen Kohler, die tegen Feyenoord zijn laatste professionele wedstrijd zal spelen. Sebastian Kehl zit overigens niet bij de selectie van Borussia Dortmund. De middenvelder kwam eerder in de UEFA Cup al uit voor SC Freiburg (toevallig tegen Feyenoord), waardoor hij de eindstrijd niet mag spelen:
Opstelling Borussia Dortmund: Lehmann; Evanilson, Wörns, Kohler, Dédé; Ricken, Reuter, Rosicky, Ewerthon; Koller, Amoroso

Van Hooijdonk steelt de show

In een kolkende Kuip - met aan de ene helft Feyenoord-supporters en aan de andere helft Borussia Dortmund-aanhangers - beginnen beide teams aan hun laatste wedstrijd van het seizoen. De minuut stilte voor Fortuyn verloopt alleen niet soepel. De Duitsers blijven lawaai maken wanneer in het stadion geen geluid hoort te klinken. Hoe dan ook, de spanning staat in de UEFA Cup-finale er flink op.
Feyenoord en Borussia Dortmund hebben allebei een wapen. De Rotterdammers kunnen beschikken over de magistrale vrije trap van Van Hooijdonk, terwijl de geel-zwarten flink profiteren van de lengte van de reus die Koller heet. Rond het halfuur wordt de finale opengebroken. Kohler haalt Jon Dahl Tomasson in het strafschopgebied van Borussia Dortmund neer. De Portugese scheidsrechter Vítor Melo Pereira kent geen genade voor de Duitse centrale verdediger. Kohler moet vervolgens met een rode kaart het veld verlaten en beëindigt zijn imposante carrière met een zwarte vlek.
Wie anders dan Van Hooijdonk zet de finale vervolgens naar zijn hand. Eerst trapt de spits van Feyenoord snoeihard de toegekende penalty binnen (1-0). Enkele minuten later laat Van Hooijdonk De Kuip weer ontploffen van vreugde met een waanzinnige vrije trap (2-0). Feyenoord zit op rozen tegen de Duitsers.
Na de rust komt de spanning terug in de wedstrijd. Patrick Paauwe veroorzaakt een strafschop, waaruit de Braziliaanse aanvaller Amoroso voor Borussia Dortmund de aansluitingstreffer maakt (2-1). Maar de 3-1 laat niet lang op zich wachten. Shinji Ono stuurt Tomasson diep, die vervolgens in zijn eentje op doelman Jens Lehmann af mag. De Deense aanvaller, die na de finale transfervrij naar de Italiaanse topclub AC Milan gaat, knalt de 3-1 tegen de touwen en bedankt vervolgens Het Legioen met een kussend gebaar. Koller brengt trouwens met de prachtige 3-2 Dortmund weer terug in de race. Uiteindelijk houdt Feyenoord de marge vast en winnen de Rotterdammers op karakter de UEFA Cup.
ARCHIEF: Feyenoord verslaat Borussia Dortmund in de finale van de UEFA Cup (2002)

Bier drinken met Van Hooijdonk en onderbroekenlol met Paauwe

Natuurlijk is iedereen bij Feyenoord dol van vreugde na de finale van de UEFA Cup. De meeste spelers beseffen ook dat zij waarschijnlijk geen grotere wedstrijd meer gaan spelen. Op Tomasson na, zal iedere Feyenoord-speler alleen bij de Rotterdammers een Europese prijs winnen. Een seizoen later pakt de Deen met de Italiaanse topclub AC Milan ten koste van Juventus de Champions League.
De meest gewilde man na de finale is natuurlijk sterkhouder Pierre van Hooijdonk. Niet alleen Rijnmond wil hem graag spreken, maar vrijwel alle media staan voor Van Hooijdonk in de rij. Om de Feyenoord-ster toch voor onze camera te krijgen, wordt Van Hooijdonk met een flesje bier naar de cameraploeg van TV Rijnmond gelokt. Vervolgens klinken presentator Léon Boele en dé man van de finale op de winst van de UEFA Cup.
ARCHIEF: Presentator Léon Boele proost met bier op de UEFA Cup met Feyenoord-spits Pierre van Hooijdonk
Maar ook als je de finale van de UEFA Cup wint, vinden er gewoon nog dopingcontroles plaats. Bij Feyenoord is Patrick Paauwe de pisang. De centrale verdediger kan echter zijn behoefte niet doen, dus mag hij van de UEFA-officials het veld van De Kuip op. Dat leverde vervolgens een hilarisch en tevens legendarisch fragment uit het Rijnmond-archief op:
Archief: Patrick Paauwe gaat met zijn onderbroek het veld op na de finale van de UEFA Cup (2002)

Feest in de stad (maar ook rellen)

Na de finale vinden er vanwege de moord op LPF-politicus Pim Fortuyn geen officiële festiviteiten plaats. Er is dus geen plechtigheid in het stadhuis op de Coolsingel, maar in het centrum van Rotterdam gaat het mis nadat Feyenoord de UEFA Cup wint. Hooligans raken slaags met de marechaussee en de politie pakt tientallen relschoppers op. Het levert een krankzinnig beeld van de Coolsingel op. Terwijl de situatie in Rotterdam uit de hand loopt, ligt de bloemenzee voor Fortuyn er vredig bij.
ARCHIEF: Hooligans rellen na afloop van Feyenoord-Borussia Dortmund (2002)
Maar het is goed om te benadrukken dat een groot gedeelte van de Feyenoord-supporters zich wél gedraagt. Als scheidsrechter Melo Pereira voor het laatst fluit, barst in het centrum van Rotterdam een waar volksfeest los. Alleen is niet iedereen uitzinnig. Er zijn genoeg supporters van de Rotterdammers zich de handrem erop houden, na alle gebeurtenissen van de afgelopen dagen.
ARCHIEF: Feyenoord-supporters zijn euforisch na de winst van de UEFA Cup (2002)
Tot de dag van vandaag is Feyenoord de laatste ploeg in Nederland die een Europese prijs won. Wat weinig mensen in 2002 voor mogelijk hadden gehouden, zal binnenkort wellicht weer gaan gebeuren. De Rotterdammers gaan op voor alweer hun vierde Europese finale in de clubgeschiedenis. Net als twintig jaar geleden kan Het Legioen zich aan één belangrijk feitje vasthouden: Feyenoord verloor nog nooit een finale in Europa. In 1970, 1974 en 2002. Misschien is dat op woensdag 25 mei 2022 wederom het geval, wanneer Feyenoord in de finale van de Conference League AS Roma zal tegenkomen.
Wil je een reactie achterlaten op dit artikel of heb jij feedback over de podcast? Doe dat dan via het e-mailadres sport@rijnmond.nl.
Luister jij de FC Rijnmond Podcast al? Abonneer je snel!