FEYENOORD

Feyenoord-supporters dolblij met finaleplaats: 'Maar nooit meer Marseille'

Cyriel Dessers en Het Legioen zijn blij na het bereiken van de finale van de Conference League
Cyriel Dessers en Het Legioen zijn blij na het bereiken van de finale van de Conference League © VK Sportphoto - Yannick Verhoeven
Zielsgelukkig is iedere Feyenoorder dat de finale van de Conference League is behaald, maar toch is het gevoel bij het merendeel anders dan na Berlijn, Praag (twee keer) en Belgrado. Waar de wedstrijd daar doorgaans werd ervaren als bijzaak van een onvergetelijke trip, spoelde het resultaat in Zuid-Frankrijk veel nare ervaringen weg. 'Nooit meer naar Marseille.'
Feyenoord leeft. Je kan geen krant open slaan of tv-programma zien of het gaat niet over de opmars van Arne Slot en zijn mannen. Hilversum heeft Feyenoord ontdekt, dat op de drempel staat van de eerste Europese finale sinds twintig jaar.
Ook al zijn er zo'n 3000 kaarten beschikbaar voor de Feyenoord-supporters, de verwachting is dat er in totaal zo'n 5000 afreizen naar Marseille. Niemand wil dit even grote als onverwachte Europese succes missen. Iedereen weet ook dat dit tripje niet zonder risico's is, want eerder dit seizoen draaiden de vorige wedstrijden van Olympique Marseille in Europa uit op kleine veldslagen. PAOK Saloniki, Galatasaray, Lazio Roma, Lokomotiv Moskou...je zou zeggen dat de Franse autoriteiten goed zijn warmgedraaid voor deze halve finale in de Conference League.

Gokje wagen

Op de terrassen van de Vieux-Port, oftewel de oude haven, zit het woensdagmiddag al goed vol met supporters van Feyenoord. Het is een feest der herkenning. Aan een tafel in de zon geniet een groep mannen uit onder meer Nijmegen, Mierlo, Maastricht en Rotterdam van hun eerste biertjes. De vliegtickets werden al in Praag geboekt. "Vlak na de tweede goal van Dessers. Heel veel mensen op het uitvak grepen direct naar hun mobieltje en begonnen te boeken. Vliegen vanaf Luxemburg was het goedkoopste. 30 euro heen en weer. Gelijk gepakt, want anders ben je te laat", lacht de man uit Nijmegen enigszins trots.
"Tirana ligt ook allang vast", vult de supporter uit Mierlo aan. "Als je nu boekt, ben je minimaal 300 euro kwijt. In januari was het nog maar 50 euro. Dan kan je wel een gokje wagen."
Vrijwel de meeste supporters staan op het plein voor de Ierse pub Loch Ness. Steeds meer Feyenoorders komen hier samen, steeds harder wordt er gezongen. De politie dirigeert mensen in kleding van Olympique Marseille langs de groep en alles loopt vermoedelijk. Even slaat de vlam in de pan als er een jong kereltje provoceert door in een Ajax-shirt langs de groep te lopen. Meerdere keren komt hij terug, meerdere keren wordt hij belaagd met bier. Ook is er een klein Frans-Algerijnse ventje van hooguit 15 jaar, die een 40 jaar oudere Feyenoorder in zijn gezicht spuugt. Lachend rent hij weg en is het kereltje zijn belagers te snel af. In Berlijn, Praag en Belgrado werd Feyenoord gastvrij ontvangen; in Marseille blijken de negatieve verhalen over de lokale bevolking al snel waar.
Een vader en zoon vertellen hoe zij op dinsdagavond vanuit het niets werden aangevallen door een groepje jongemannen. Omdat hun hotel op slechts een paar 100 meter afstand was van de kroeg waar zij zaten, besloten zij naar huis te lopen. Een verkeerde afweging, met een aantal klappen als gevolg. Steeds vaker duiken aan de overkant van Loch Ness jonge spotters op om met hun mobieltjes de Nederlandse supporters herkenbaar in beeld te brengen. "Zodat ze weten wie ze vanavond moeten pakken", zegt de vader die vanavond een taxi neemt.
Feyenoord-supporters bij de Vieux-Port, aan het begin van de woensdagmiddag:
Tegen het eind van de middag loopt de irritatie bij een gedeelte van de Feyenoord-supporters zo hoog op dat zij vuurwerk en bierflesjes richting de politie gooien. Het wordt onrustig voor Loch Ness dat de deuren sluit. In losse groepjes wordt er gezocht naar andere cafés, maar uit de smalle steegjes duiken meerdere Fransen op die hen belagen. Tot grote vechtpartijen leidt het niet, maar het maakt de sfeer er niet beter op.
Als in Irish Pub O'Malley's een nieuw onderkomen is gevonden, keert de rust tijdelijk terug. Een groepje supporters uit Gouda raakt aan de praat met fans uit Hoek van Holland. Naast de liefde voor Feyenoord hebben zij ook gemeenschappelijk dat door alle Europese wedstrijden er geen vakantiedagen meer over zijn. "Tirana kan nog net, maar dan is het toch echt op", zegt Tim. "Maar dit is mooier dan welke vakantie dan ook."

Kat-en-muis-spel

Toch wordt de sfeer weer grimmig. Aan de overkant blijven Franse jongeren de Feyenoorders filmen, zij reageren door af en toe een bierflesje te gooien, dat leidt dan weer tot verder sarren; het kat-en-muis-spel is op de wagen. Continu moet je op je hoede blijven, scherp zijn. Als de groep wordt uitgebreid met zo'n 30 Nederlandse jongeren die ergens buiten het centrum hebben gevochten, is het voor mij tijd om te vertrekken. Het is dan rond 20:00 uur.
De Franse politie laat echter geen Nederlanders vanuit de oude haven het centrum in gaan. Te gevaarlijk, zeker voor kleine groepjes. De blondines Jessica en Suzanne zien er onschuldig uit en in het gezelschap van de Rotterdamse dames wandel ik terug richting het hotel. Vrienden van hen zitten vast in een café. De dames twijfelen om te helpen, maar na het lezen van een whatsapp bericht besluiten zij er vanaf te zien. 'Te gevaarlijk. Zitten vast. Zijn aangevallen. Ingesloten door veel Algerijnen.'
Op straat zie je veel groepen jongeren, maar voor ons is het niet onveilig. Toch merk je dat de schrik bij iedereen er goed in zit. "Ik zou hier ook geen Uber pakken", zegt Jessica. "Ik vertrouw hen niet. Van AS Roma-supporters hoorden we destijds dat het voorkwam dat chauffeurs je toen in Italië expres bij hooligans afzetten. Daar hebben we elkaar voor gewaarschuwd."

Nooit meer Marseille

Op de elleboog van Jessica staat een kleine tatoeage. 14.05.2017. Verwijzend naar de dag dat Dirk Kuyt Feyenoord naar het landskampioenschap schoot. "Op mijn werk vragen klanten vaak of dat de datum is waarop mijn kind is geboren. Dan weet ik direct dat ze voor een verkeerde club zijn."
Hoe later het wordt, hoe meer verschrikkelijke filmpjes je ziet op Twitter. Natuurlijk zijn er ook Feyenoord-supporters die niet bepaald een stap achteruit zetten als er wordt gevochten, maar het merendeel zit vroeger dan hen lief is in hun hotel. Een kale man van rond de 50 vertelt hoe hij belaagd werd door een groep Algerijnen. Hij had twee keuzes: of z'n telefoon of z'n creditcard. Het werd z'n laatste. "Direct laten blokkeren natuurlijk. Toen wist ik al dat dit de laatste keer is dat ik hier ben. Nooit meer Marseille."
Een van de afgrijselijke video's die woensdagavond opdook vanuit Marseille. Let op: schokkende beelden.
Tien uur voor de aftrap is de Notre-Dame de la Garde een ontmoetingsplek voor de Feyenoorder met oog voor cultuur en architectuur. Op de heuvel van de basiliek heb je een prachtig uitzicht over de stad. De vaders Gijsbert, Peter en Peter hebben op donderdagochtend de beklimming gemaakt met hun zoons Lars, Rick en Hidde. Tegenwoordig gaan de jongste telgen regelmatig naar Europese uitwedstrijden, vroeger was het de beurt aan de papa's. "Nu mogen wij met hen mee", lacht Peter. "Maar dit is net zo mooi. Om samen met je zoons en je vrienden zoiets te beleven is werkelijk prachtig", legt de Alblasserdammer uit.
Traditiegetrouw steken fans van L'OM voor belangrijke wedstrijden een kaarsje af in de kerk. Zo ook vandaag. Maar ook Feyenoorders doen mee aan het lokale bijgeloof. "Als het mis gaat, ligt het in elk geval niet dat wij geen kaars hebben afgestoken", zegt iemand. Een andere supporter heeft een specifieke wens. "Dat Ofir Marciano de wedstrijd van z'n leven mag keepen."
Feyenoorders steken kaarsjes in de Notre-Dame de la Garde:
Om ervoor te zorgen dat het Legioen snel en veilig naar het Stade Vélodrome kan, is er buiten de stad een fanzone gecreëerd. Rond 15:00 uur wordt het langzaam drukker op Prado Beach, waar ook groepen supporters een biertje drinken aan zee. Een uur later vraagt de politie vriendelijk of iedereen zich richting het grasveld wil verplaatsen. Daar draait een Franse DJ muziek wat hij techno noemt, maar laffe remixes van Robin S' Show Me Love brengen de massa niet in beweging. Dat verandert als de DJ met wat hulp Love U More van DJ Paul Elstak afspeelt. Het is het startschot voor een bijzondere aanloop naar de wedstrijd.
De fanzone gaat los als DJ Paul Elstak klinkt:
Vooraf waren veel supporters wat sceptisch over de fanzone op het strand - zij bleven liever bij de pubs in de oude haven - maar de sfeer is opperbest. Naast de vriendengroepen zien we gezinnen, bejaarden, een man met een kat in zijn rugzak, Zweedse Feyenoord-supporters...iedereen is met en bij elkaar. Een van de gelukkigste supporters is Giovanni uit Hoek van Holland. Op de bonnefooi zonder wedstrijdkaart afgereisd naar Zuid-Frankrijk en een paar uur voor de wedstrijd zomaar een ticket kunnen kopen.
"En dat voor de normale prijs van 25 euro", spreekt hij blij. "Al wekenlang heb ik allerlei lijntjes uitgegooid en een paar uur voor de wedstrijd is het dan alsnog gelukt. Geweldig toch?"
Geen gelukkigere man in de fanzone dan Giovanni:
Tegen 17:00 uur breekt een groep Feyenoord-supporters door de hekken. Iedere Nederlander kan gratis het terrein op, maar op deze manier wordt het fouilleren voorkomen. De politie grijpt niet in. Inmiddels is het gaan regenen in Marseille. Eerst zacht, later onophoudelijk hard, met onweer. Nergens kan je schuilen, de DJ's roepen op om naar de bussen te gaan. Maar er zijn er veel te weinig om zo'n 3000 supporters naar het stadion te brengen.
De fans willen schuilen voor het harde onweer en gaan door de hekken heen. Veel schuilen in een nabijgelegen passage. Op dat moment schiet de politie met traangas. Eerst naar de linkerkant van het veld, maar ook naar de rechterkant. Het Legioen kan geen kant op en de paniek breekt uit. Groepen raken elkaar kwijt, een op het eerste oog niet heel gezellige groep jongens helpt een bejaarde man over een omgevallen hek. Ook wordt er gezorgd voor twee fans met een blindenstok. Ogen branden, je krijgt nauwelijks adem. Niemand heeft begrip voor de onverwachte actie van de Franse politie.
'Paniek, chaos, gekkenhuis.' Supporters worden beschoten met traangas
'Waar moeten we heen?' is de meest gestelde vraag. Het is 2,5 uur voor de aftrap en de supporters hebben geen flauw idee waar ze aan toe zijn. Veel van hen beginnen te lopen, iets wat ten strengste is afgeraden door alles en iedereen. Maar niemand heeft de reis gemaakt om de wedstrijd te missen. Waar de supporters in Berlijn, Praag en Belgrado werden begeleid door een leger aan ME en agenten worden zij nu aan hun lot overgelaten.
De wandeltocht is nog maar net bezig als er in een van de straten opnieuw traangas wordt afgevuurd. Overal rennen groepjes Feyenoorders heen. Weer slaat de paniek toe. Je voelt het traangas branden in je ogen en je keel. Zes jonge fans van gemiddeld 20 jaar vragen wat zij in godsnaam moeten doen. 'Bij elkaar blijven en niet gaan lopen' is m'n advies. We lopen terug richting het strand en zien in de verte supportersbussen aankomen. Meerdere groepen supporters komen vanuit allerlei kanten doorweekt aangelopen en stappen de bussen in. Over anderhalf uur begint de wedstrijd.
Om 19:30 uur kunnen de fans alsnog de bussen in:
Het voordeel van de stampvolle en dus warme bus is dat de kleren snel opdrogen. Via Google Maps zien we dat de buschauffeur enorm omrijdt. Onze bus wordt begeleid door veel politie en we passeren veel Franse fans. In tegenstelling tot de spelersbus van Feyenoord wordt die van ons niet geraakt door stenen. Toch is iedereen wel oplettend. Als we door drukke straten rijden, worden de ramen gesloten, zodat er geen vuurwerk naar binnen gegooid kan worden. Vijf jonge Feyenoord-fans vinden het stoer om de deuren middenin de bus te openen en te provoceren richting de tegenstander. Al snel worden zij gecorrigeerd door andere inzittenden van de bus. "Normaal doen! Straks komt er traangas of vuurwerk in de bus. En ik heb niet het hele teringeind naar die pleurisstad gereden om niet in het stadion in te komen!"
Om 20.30 uur rijden de bussen het stadion in. Na strenge controles waar powerbanks en opladers van telefoons ingeleverd moeten worden, wordt het uitvak betreden. Inmiddels is ook duidelijk dat lang niet alle supporters de aftrap gaan halen. Een groep van een paar honderd jongens van de harde kern is gaan lopen en wordt geleid naar het voorplein waar ook de fanatieke Franse aanhang is. Er zijn confrontaties waarbij over en weer harde klappen vallen. Een andere groep wordt op 100 meter van het Stade Vélodrome meerdere keren aangevallen door fans van L'OM. De politie schiet met traangas richting de Fransen. Feyenoord-supporter Davey schrijft op Twitter hoe één ME-er met een getrokken wapenstok zijn groep van tien man uiteindelijk 'de reddende engel' bleek te zijn.
Lees hier de ervaringen van Feyenoord-supporter Davey:
Omdat kijken naar de wedstrijd in de binnenstad wordt afgeraden - en ik eigenlijk wel klaar ben met de hectiek en rustig wil kijken - ga ik terug naar het hotel. Eenmaal in de lobby kijken acht supporters via een telefoon naar de halve finale. Het blijkt dat zij allemaal een kaartje hebben, maar na de chaos in de fanzone besloten om de belangrijkste Europese wedstrijd van Feyenoord in de laatste twintig jaar te laten schieten.
Samen met zijn zoon en dochter reist Arie uit Ridderkerk Feyenoord al jarenlang achterna door Europa. Wat hij in Marseille heeft beleefd, heeft-ie nog nooit meegemaakt. "Het is echt een schande hoe wij als Feyenoord-supporters zijn behandeld. Iedereen zag van ver al dat er veel te weinig bussen klaar stonden om drieduizend man naar het stadion te rijden. Heel slecht van de Franse politie. De zin om naar het stadion te gaan, was snel verdwenen."
De broers Jordy en Bob hebben dezelfde ervaring. Ook zij hebben een kaartje voor de wedstrijd, maar besloten aan het eind van de middag niet naar het stadion te gaan. Om zich veilig door de stad te manoeuvreren droeg Jordy zelfs een shirt van Olympique Marseille op zak. "Hier ben ik toch geen 36 jaar voor geworden? Schei toch uit. Vanuit alle hoeken werd er met traangas geschoten. Belachelijk. En dan is het ook nog maar de vraag hoe je na afloop thuiskomt."
Die vraag blijkt gerechtvaardigd, want veel supporters konden pas tegen 2 uur in de nacht het stadion uit. Feyenoord-supporter Simone stuurt foto's hoe mensen flauwvallen, nadat zij urenlang in hun natte kleding hebben moeten staan. Gelukkig zijn er na afloop geen ongeregeldheden, ook omdat iedereen goed op elkaar let en elkaar beschermt.
Iedereen is het erover eens. Het resultaat van Feyenoord was geweldig, alles rondom de wedstrijd verre van. "Het gedrag van de supporters van Marseille had niks met hooliganisme te maken. Dit zijn georganiseerde bendes. Puur misdaad", stelt Bob die blij is dat hij weer terug kan naar Rotterdam.
Natuurlijk vergoedt het bereiken van de finale veel, zo niet alles. Maar aan deze uitwedstrijd kleeft verder een negatief gevoel dat je herkent als je er bij was. Het was één keer Marseille, maar hopelijk nooit meer. Op naar Tirana!
Lees hier ook de andere longreads over de Europese uitwedstrijden tussen de supporters van Feyenoord: