ROTTERDAM

20 jaar later: zo zag de dag dat Pim Fortuyn werd herdacht eruit

De herdenking bij de Pim Fortuynplaats
De herdenking bij de Pim Fortuynplaats © VK Sportphoto/Mischa Keemink
Op de dag dat Pim Fortuyn twintig jaar geleden werd vermoord, is op verschillende manieren stilgestaan bij het leven en de dood van de politicus. Zo werd de Pim Fortuyn Prijs uitgereikt, betuigde burgemeester Aboutaleb spijt van uitspraken van vroeger en werden twee mensen aangehouden bij een herdenking.
Volgens de politie was het een 'korte ordeverstoring'. Die was bij de herdenking op de Pim Fortuynplaats in het centrum van Rotterdam. Zo'n tien demonstranten begonnen tijdens de twee minuten stilte te schreeuwen. Daarna ontstond een woordenwisseling met Fortuyn-aanhangers en vielen enkele rake klappen.
Er zijn twee personen opgepakt. De demonstranten komen uit extreemlinkse hoek. Bij de herdenking waren enkele honderden mensen aanwezig.
De hele dag is de dood van Fortuyn herdacht. Zo werd op het stadhuis in Rotterdam de vlag halfstok gehangen en was er een stille tocht van zijn huis aan het G.W. Burgerplein naar de Pim Fortuynplaats, waar de herdenking plaatsvond. Ook op het Mediapark in Hilversum was een korte herdenkingsbijeenkomst.
Herdenking Pim Fortuyn
Herdenking Pim Fortuyn © VK Sportphoto/Mischa Keemink

Lale Gül wint Pim Fortuyn Prijs

Vrijdagmiddag was op het stadhuis een symposium dat in het teken stond van Fortuyn. Burgemeester Ahmed Aboutaleb verzorgde de opening en betuigde spijt van uitspraken die hij ruim twintig jaar geleden deed over Fortuyn. De burgemeester noemde hem destijds een 'wolf in schaapskleren'.
Aan het einde van het symposium werd de winnaar van de Pim Fortuyn Prijs onthuld door juryvoorzitter Simon Fortuyn. Deze prijs wordt sinds 2015 jaarlijks uitgereikt aan opiniemakers, bestuurders of politici en viel dit jaar ten deel aan schrijfster Lale Gül.
Eerdere winnaars zijn onder anderen Jort Kelder, Leon de Winter en Fidan Ekiz. Normaal gesproken worden de genomineerden van tevoren bekendgemaakt. Dit jaar werd echter door de organisatie besloten dat slechts één iemand in aanmerking kwam voor de prijs.

6 mei 2002

De 54-jarige Fortuyn werd op 6 mei 2002 op het Mediapark in Hilversum doodgeschoten, toen hij na een radio-interview op weg was naar zijn auto. De dader, milieuactivist Volkert van der Graaf, kon kort daarna worden aangehouden.
Fortuyn was voor zijn politieke carrière bijzonder hoogleraar arbeidsvoorwaardenvorming bij de overheid aan de Erasmus Universiteit. Ook schreef hij columns voor Elsevier. Verslaggever Paul Verspreek maakte een driedelige podcastserie over zijn tijd waarin Fortuyn voor Rijnmond werkte.
In 2001 werd Fortuyn lijsttrekker voor Leefbaar Nederland. Daar werd hij op 10 februari 2002 weggestuurd wegens uitspraken die in de ogen van het partijbestuur niet door de beugel konden. Zo noemde hij in een Volkskrant-interview de islam "een achterlijke cultuur" en was hij kritisch op het Nederlandse migratiebeleid.
Daarna werd hij lijsttrekker van zijn eigen Lijst Pim Fortuyn (LPF), waarmee hij in korte tijd veel populariteit vergaarde door zich af te zetten tegen de op dat moment regerende partijen en met name de PvdA. LPF behaalde bij de landelijke verkiezingen op 15 mei, na de dood van Fortuyn, 26 zetels, een recordwinst. De partij was onderdeel van het kabinet-Balkenende I, dat kort daarna viel na interne strubbelingen in de partij. LPF werd begin 2008 opgedoekt.
Fortuyn was ook lijsttrekker van lokale partij Leefbaar Rotterdam. Die partij werd in maart 2002 de grootste partij in Rotterdam.

'Een tijd voor en na Fortuyn'

De politicus werd eerst begraven in zijn geboorteplaats Driehuis, Noord-Holland. Later werd hij herbegraven in Italië, waar hij een vakantiewoning had.
Nog altijd komt de naam van Fortuyn terug in de politiek. Premier Rutte zei twee weken geleden nog dat de politicus van enorme betekenis is geweest voor Nederland. "Er is altijd een voor en een na Fortuyn." Volgens de premier is er sinds Fortuyn meer het besef "dat maatschappelijke vraagstukken zich niet beperken tot de financieel-economische agenda".
Vrijdag verscheen een onderzoek van EenVandaag waaruit blijkt dat twee derde van de Nederlanders twintig jaar na de moord positief is over Fortuyn en zijn ideeën. Het programma ondervroeg 30 duizend leden van hun opiniepanel. Van hen vindt 72 procent dat de politicus belangrijk geweest is voor ons land.