WONEN

Goed nieuws voor wijken als Carnisse: kabinet gaat ‘absurd’ hoge huren aanpakken

In Carnisse is het door hoge huren een komen en gaan van bewoners en daardoor vaak huisraad op straat
In Carnisse is het door hoge huren een komen en gaan van bewoners en daardoor vaak huisraad op straat © Rijnmond
Verhuurders die bizar hoge huurprijzen vragen voor kleine rotwoningen, worden aangepakt. Minister Hugo de Jonge van Volkshuisvesting heeft plannen daarvoor naar de Tweede Kamer gestuurd. Veel extreem hoge huren zoals in Rotterdam-Carnisse zijn bij wet verboden, maar verhuurders komen ermee weg omdat niemand ingrijpt. Dat gaat veranderen. Zowel sociale huurders als huurders in de vrije sector krijgen meer bescherming.
In de wijk Carnisse in Rotterdam-Zuid is ongekend veel vastgoed in handen van beleggers en zij vragen veel te hoge huren voor veelal kleine verouderde woningen. Het puntensysteem van het woningwaarderingsstelsel (WWS) bepaalt of een woning voor een sociale huurprijs of een vrije marktprijs verhuurd mag worden. Dat is het verschil tussen een huur onder de sociale huurgrens van 763 euro of alles daarboven. Veel verhuurders hebben lak aan deze regel en vragen 900 tot 1600 euro terwijl het puntensysteem - bij wet vastgesteld - een sociale huur uitwijst.
Door de krapte op de woningmarkt accepteren huurders deze absurde prijzen en durven dit vaak niet aan te kaarten bij de huurcommissie. Huurders die veel te veel huur moeten betalen, speelt niet alleen in Carnisse maar door de hele stad. Niet voor niets heeft wethouder Kurvers aan politiek Den Haag gevraagd naar instrumenten om de problemen aan te pakken.
Vreemd is dat niet, want het is een landelijk probleem. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat twintig procent van particuliere huurwoningen die binnen de sociale huur horen te vallen, voor een vrije marktprijs worden verhuurd.
De enorme schaarste op de woningmarkt maakt het noodzakelijk om in te grijpen, schrijft minister De Jonge in zijn Programma Betaal Wonen. Hij geeft toe dat “onvoldoende regie van de Rijksoverheid vaak heeft geleid tot keuzes waar kwetsbare mensen de dupe van worden.” Door de krapte op de woningmarkt zijn hoge woonlasten het gevolg en “houden mensen met een laag inkomen niet genoeg geld over voor de boodschappen”, zo licht de minister zijn plannen toe. De overheid heeft de afgelopen jaren verhuurders te veel ruimte gegeven en huurders te weinig bescherming.

Wat gaat er veranderen?

Het kabinet neemt een aantal maatregelen om huurders beter te beschermen, zowel voor sociale huurders als voor huurders in de vrije sector. Het puntensysteem van het WWS wordt niet alleen afdwingbaar maar ook dwingend.
Nu moeten huurders zelf naar de huurcommissie stappen om een te hoge huur aan te vechten. Dat moeten ze binnen zes maanden doen na het aangaan van een vast huurcontract of binnen zes maanden na afloop van een tijdelijk huurcontract. Veel huurders doen of durven dat niet. Ze kennen de huurregels onvoldoende, ze zijn bang om hun woonruimte te verliezen of hebben te maken met intimidatie door de verhuurder. In Carnisse zijn er voorbeelden van huurders die naar de huurcommissie zijn gestapt en op straat zijn gezet.

Sociale huren worden verplicht

De belangrijkste verandering is dat handhaving en toezicht op een maximale huurprijs - vastgesteld door het WWS-systeem - niet meer alleen bij de huurder wordt neergelegd, maar ook bij een ‘derde partij’. Denk daarbij aan de gemeente die kan optreden tegen te hoge huren. Nu controleren inspecteurs van de gemeente Rotterdam al woningen in Carnisse op achterstallig onderhoud. Ze constateren dan vaak ook dat de huren te hoog zijn. Maar nu kunnen ze geen huurverlaging afdwingen, straks wel.
Het ministerie van Volkshuisvesting is juridisch nog aan het uitzoeken of niet alleen nieuwe maar ook huidige verhuurders kunnen worden gedwongen om huren te verlagen. In Carnisse is veertig procent van het vastgoed al in handen van beleggers. Vanaf volgend jaar gaat eerst gebiedsgericht gecontroleerd worden op te hoge huren, zoals in wijken als Carnisse. Dat gebeurt dan via de verplichte verhuurvergunning. Uiteindelijk is het doel om in het hele land lagere huren af te dwingen als het puntensysteem dat uitwijst.
De Rotterdamse wethouder van Wonen, Bas Kurvers (VVD), noemt het een belangrijke eerste stap. "Positief is ook dat de minister aankondigt dat hij het WWS-puntensysteem landelijk dwingend wil gaan maken. We zien dat het liefst zo snel mogelijk in gang gezet, omdat te hoge prijzen in de héle stad voorkomen."
minister Hugo de Jonge over aanpak van te hoge huren
Voor huurders moet het ook makkelijker worden om naar de huurcommissie te stappen en misstanden, zoals te hoge huur of achterstallig onderhoud, aan te kaarten.

Huren vrije sector begrensd

Huurders in de vrije sector kunnen straks ook niet meer belachelijk hoge huren voor de kiezen krijgen. Het WWS-puntensysteem wordt doorgetrokken. Ook daar gaat een puntensysteem de huurprijs bepalen. Dit haalt de financiële prikkel weg om tijdelijk te verhuren. Vastgoedbeleggers verhuren nu vaak tijdelijk om steeds hogere huren te kunnen vragen. Daardoor moeten huurders steeds verhuizen naar steeds duurdere huurwoningen.
Door ook huurprijzen in de vrije sector te reguleren, kunnen verhuurders nieuwe huurders niet zomaar hogere huren opleggen. Volgens minister De Jonge zou negentig procent van de huurwoningen straks op of onder de duizend euro moeten uitkomen. Het puntensysteem voor de middenhuur moet vanaf 2024 gaan gelden.
Meerdere partijen in de Tweede Kamer pleiten al langere tijd voor maatregelen. Binnen de coalitie vinden D66, CDA en ChristenUnie dat malafide verhuurders hard moeten worden aangepakt. Oppositiepartijen PvdA en SP pleiten voor meer bescherming van huurders en willen af van het model dat verhuur louter het verdienmodel van de verhuurder dient.